Duurzame boer krijgt privileges

toekomst veehouderij | Beloon de milieuvriendelijke veehouder en negeer de achterblijvers. Dan zal de veehouderij minder schade toebrengen aan volksgezondheid, natuur en de dieren zelf.

De overheid moet alleen nog de 30 procent meest duurzame veehouderijen steunen. Deze koplopers moeten makkelijk een lening kunnen krijgen bij de bank, zij moeten fiscale voordelen krijgen en zij moeten mogen experimenteren met regels. Dat adviseert de Sociaal Economische Raad (Ser) aan staatssecretaris Martijn van Dam van economische zaken, om zo de veehouderij daadwerkelijk te verduurzamen.

De problemen zijn groot in de veehouderij en zeer divers. De sector brengt risico's voor de gezondheid van mensen met zich mee, zorgt voor forse milieuproblemen en er is onrust over het dierenwelzijn. "De overlast is maatschappelijk niet meer aanvaardbaar", zei Ser-kroonlid Ed Nijpels die gisteren het advies aan de staatssecretaris overhandigde. Daarbij is de prijs voor melk- en vleesproducten laag. "De economische positie van een grote groep bedrijven in de veehouderij is buitengewoon zorgelijk", aldus Nijpels.

Om alle problemen het hoofd te kunnen bieden is een nationale regisseur nodig, vindt het adviesorgaan. Er zijn immers de afgelopen jaren al veel rapporten gepubliceerd over een verduurzaming van de sector, maar er gebeurt weinig mee. De nationaal regisseur moet dit proces aanjagen. Nijpels: "Veehouders moeten worden afgerekend op hun resultaten en niet langer op goede bedoelingen."

Het is tijd voor een echte doorbraak, aldus de Ser. Vandaar de bijzondere aandacht voor de boeren die al enige tijd serieus inzetten op de kwaliteit van hun producten en leefomgeving. Zij moeten alle ruimte krijgen om verder te groeien. Voor de achterblijvers - 'achterhoedeboeren' - is er niets.

Maatregelen

De stichting Natuur & Milieu vindt de maatregelen voor de koplopers prima, maar begrijpt niet dat er tegen de achterhoedeboeren geen maatregelen worden voorgesteld. "Juist die achterhoede produceert te veel mest, put de grond uit en geeft niet om de natuur. Daarnaast veroorzaken deze boeren overproductie en daardoor lage prijzen die de hele sector duperen", reageert Tjerk Wagenaar, directeur van Natuur & Milieu.

Wagenaar vindt dat de veestapel sterk moet inkrimpen: 30 procent minder varkens, 10 procent minder koeien en 5 procent minder kippen. "Want minder dieren komt de concurrentiepositie van de voorhoedeboer ten goede. De prijzen schieten erdoor omhoog, waardoor deze boeren weer kunnen investeren in kwaliteitsproducten en duurzaamheid."

De Ser gaat ervan uit dat de achterhoede min of meer vanzelf verdwijnt. Boeren die geen toekomst meer zien in hun onderneming worden wel geholpen om het bedrijf af te bouwen. In de tuinbouw en varkenshouderij zijn al plannen waarmee bedrijven die het niet redden worden opgekocht om zo nog grotere schulden te voorkomen. De ruimte die vrijkomt wordt doorverkocht aan goedlopende bedrijven met een wens tot uitbreiden.

Voor het mestoverschot heeft de Ser ook een oplossing: mest moet geen afvalproduct zijn, maar zo verwerkt worden dat het als korrel of strooisel kan worden geëxporteerd naar landen waar een tekort aan mest is. Deze mestverwerking is wel een ingewikkeld proces en staat nog in de kinderschoenen. De Ser adviseert de overheid daarom dit te stimuleren via regelgeving. Alleen dan kan er in korte tijd meer kennis over komen en kan er geïnvesteerd worden in de mestverwerkingstechniek.

Staatssecretaris Van Dam komt over een maand met een uitgebreide reactie op het advies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden