Duurzame 100 schaadt integriteit van Trouw

Lijstjes als die van de Duurzame 1oo zijn ongeloofwaardig, vindt econoom Johan Graafland. 'Trouw vertoont trekjes van een sensatiekrant.'

Duurzaamheid is een belangrijk maatschappelijk thema en een van de grootste uitdagingen van de mensheid de komende decennia. Publieke aandacht voor inspirerende voorbeelden van duurzaamheid is daarom zeer wenselijk. Maar mij bekruipt het gevoel dat Trouw met de Duurzame 100 zijn naam als kwaliteitskrant op het spel zet en trekken vertoont van een sensatiekrant. Want hoe betrouwbaar is deze lijst? Iedereen die vertrouwd is met het maken van rankings weet hoe moeilijk het is om een betrouwbare en robuuste maatstaf te ontwikkelen. Dat geldt al helemaal voor duurzaamheid.

Nu kiest Trouw zes specifieke criteria aan de hand waarvan de personen worden beoordeeld: daadkracht/impact, innovatie, kennis, brede visie, charisma en contacten. Maar ook voor deze kenmerken lijkt het mij ondoenlijk om 400 mensen te ordenen.

Impact

Zelf heb ik een onderzoek gedaan voor de Europese Unie naar de impact van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Internationale ratingsbureaus die MVO proberen te meten en continu een groot team van experts aan het werk hebben, komen vaak met verschillende lijstjes. Voor Trouw laten 13 experts hun licht schijnen over hoe 400 mensen op zes criteria scoren. Hoe zorgvuldig is hun oordeel? Waar halen zij al die informatie vandaan? Hoeveel tijd besteden zij aan hun research? En zijn deze 400 echt maatgevend op de in totaal 16,8 miljoen Nederlanders? Als Trouw de lijst presenteerde met een vette knipoog, zou dit misschien nog acceptabel zijn. Maar de wijze waarop wordt gerapporteerd over veranderingen in de lijst, laat zien dat de krant het veel te serieus neemt. Zo lezen wij dat Jeroen de Haas maar liefst 57 plaatsen zakte. Hoe kan het dat iemand binnen één jaar tijd kennelijk zoveel verliest aan impact, innovatie, kennis, brede visie, charisma of contacten?

Een ander probleem van deze lijst zijn niet heldere criteria. Zo heeft Marjan Minnesma zich teruggetrokken om onderdeel van de jury te worden. Zo zou zij de weg vrijmaken voor een nieuwe nummer één. Sympathiek, maar wat stelt de lijst dan nog voor? Is Minnesma nu wel of niet nog steeds de meest duurzame persoon in Nederland? Stel dat de makers van de Quote-500 zo de rijkste persoon zouden schrappen - dan kan die lijst gelijk bij het oud vuil want zo weten wij niet meer wie de rijkste Nederlander is. Dus: of de lijst is echt bedoeld om de meest duurzame personen te identificeren, of het is een middel om aandacht te vragen voor nieuwe voorbeelden van inspirerende mensen. Kiest Trouw voor het laatste, dan zijn er verantwoorde andere manieren waarop dat kan.

Persoonlijke leefwijze

Ook Jan Jonkers ziet zich graag verwijderd van de lijst. Hij heeft een hekel aan lijstjes. Even dacht ik dat hij als argument zou aandragen dat hij zich wat opgelaten voelt met de hoge notering. In de trant van: "Wat noemt gij mij duurzaam?", naar het voorbeeld van de bekende vraag van Jezus: "Waarom noemt gij mij goed? Niemand is goed dan God alleen."

Want is het niet zo dat wij allemaal tot onze nek in de stront zitten, doordat wij allen deel uitmaken van een economisch systeem dat onvoldoende duurzaam is? Dat zou wellicht meer blijken als Trouw ook het criterium 'persoonlijke leefwijze' van de kandidaten zou meenemen. Wij kennen immers allemaal het voorbeeld van kruisvaarder Al Gore die zelf buitensporig veel energie verbruikte.

Laat Trouw zich tot slot afvragen hoe zij haar integriteit bewaart als zij zo uitgebreid publiceert over een zelf ontworpen onderzoeksmaatstaf. Zet Trouw daarmee niet een verdere stap op de weg waarop de media de werkelijkheid voor ons construeren in plaats van het publiek op betrouwbare wijze daarover te informeren?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden