'Duurzaam randje pluspunt tussen halfbakken maatregelen'

null Beeld anp
Beeld anp

Goed, het had allemaal nog een graadje erger gekund. In het Catshuis-akkoord, het op de valreep gesneuvelde bezuinigingsplan van VVD, CDA en PVV, zat bijvoorbeeld niks groens. Het Lente-akkoord heeft tenminste nog een duurzaam randje.

Maar voor het overige ziet Esther-Mirjam Sent weinig hoop gloren voor de Nederlandse economie. Sent is economiehoogleraar aan de Radboud Universiteit Nijmegen en Eerste Kamerlid voor de PvdA.

Hoe links is dit akkoord?

"Een paar bezuinigingen zijn teruggedraaid, zoals deels op het passend onderwijs en het persoonsgebonden budget. Maar er zit ook veel lastenverzwaring in, zoals het hogere BTW-tarief. Dat treft vooral de lagere inkomens, want die geven een relatief groter deel van hun inkomen uit aan consumptie.

"Het gaat weliswaar om het hoge BTW-tarief, dus in principe niet om de eerste levensbehoeften. Maar onder dat hoge tarief vallen ook de luiers en de shampoo."

Maar juist de minima worden via fiscale maatregelen ontzien.

"Ze krijgen wel wat inkomenscompensatie, ja. Maar wat mij betreft zou de verdeling van lasten eerlijker moeten. Bovendien is het consumentenvertrouwen in Nederland bijzonder laag. Dat is de reden dat we het ten opzichte van andere landen zo slecht doen op dit moment.

"Door juist nu de BTW te verhogen wordt de consumptie alleen maar minder, dus je komt in een neerwaartse spiraal. Ik kan me best voorstellen dat je consumptie zwaarder wilt belasten, met het oog op duurzaamheid, en arbeid juist minder, om mensen te stimuleren om te werken. Maar doe dat niet middenin een crisis."

GroenLinks prijst de duurzame kanten van het akkoord. Terecht?

"Er zit natuurlijk wel iets in, zoals subsidies voor zonnepanelen en het duurder maken van het gebruik van vervuilende energie. Maar je moet het nu ook weer niet overdrijven.

"Het kabinet heeft dit jaar verschillende kleine duurzame belastingen geschrapt, zoals de verpakkingenbelasting. Dat betekende voor de staatskas bijna 1 miljard inkomstenderving. Achteraf bezien hoogst ongelukkig."

En de belasting op woon-werkverkeer? Stimuleer je mensen daar inderdaad mee dichterbij hun werk te gaan wonen?

"Nee. De ellende is dat het Kunduz-akkoord tegelijkertijd de woningmarkt verder op slot zet via de hypotheekrente-aftrek. Die blijft bestaan voor de huidige huizenbezitters maar wordt voor nieuwe kopers beperkt tot hypotheken waarbij je aflost.

"Dat betekent hogere hypotheeklasten voor starters en doorstromers. Mensen gaan dus niet verhuizen, maar wel meer betalen voor hun woon-werkkilometers met de auto of de trein. Dat zie je wel meer in dit akkoord: halfbakken maatregelen."

Waarvoor geldt dat nog meer?

"De positie van flexwerkers en zzp'ers bijvoorbeeld. Het wordt makkelijker mensen te ontslaan, maar tegelijkertijd blijven werkgevers de eerste twee jaar loon doorbetalen bij ziekte. Dan nemen ze dus nog steeds niet makkelijker mensen in dienst. Het ruikt allemaal erg naar haastwerk."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden