Duurzaam design

Een Pastoewandmeubel. (Trouw) Beeld
Een Pastoewandmeubel. (Trouw)

Trendwatchers Hilde Roodhart en Irene Ras signaleren een nieuwe periode van positivisme. Trouw laat tien voorbeelden zien. Vandaag: zinvol.

Irene Ras

Lange tijd kon het niet op in de wereld van design. In hoog tempo brachten fabrikanten nieuwe trendgevoelige producten op de markt die wel wat mochten kosten. Goed voor een paar seizoenen. Steeds meer labels en ontwerpers laten een ander geluid horen, noem het sociaal-maatschappelijk design. „Je zou ze in de nor moeten zetten. Mensen die een hoge prijs vragen voor design dat je na een paar jaar al weer weg kunt gooien.” Harm Scheltens is eigenaar van meubelmerk Pastoe. Als beginnend directeur haalde hij in de jaren tachtig van de vorige eeuw het designlabel uit het slop.

De Utrechtse meubelfabriek was destijds nog maar een fractie van wat hij in de jaren vijftig en zestig was geweest. Scheltens passie voor zinvol design maakte van het bedrijf weer een begrip, ook in Italië, het design-mekka van de wereld.

Sinds drie jaar staat Remco van der Voort aan het hoofd van het bedrijf. „Pastoe is niet vluchtig. Wij verkopen een kast aan mensen die hun vorige kast vijftig jaar geleden ook bij ons kochten.”

Het lijkt simpel, een label dat nadenkt over zijn eigen producten. Blijft het jaren mooi? Gaat het lang mee? Toch is dat de eis die het merk steeds meer voorop stelt. De directeur van Pastoe ziet zich in zijn filosofie gesterkt door alle disciplines in de samenleving heen. „Het is de kunst je af te vragen wat de echte behoefte is van consumenten, van burgers. Dat zie je nu op allerlei gebieden. In de bankwereld, in de zorg, maar ook in de politiek.”

In de toekomst gaat het om sociaal maatschappelijk design. Anders overleef je niet, aldus Van der Voort. Die gedachte voert het Utrechtse label dan ook steeds verder door. Binnenkort verschijnen computerprogramma’s waarmee je thuis je eigen Pastoe-meubel kunt ontwerpen. Maar: „Ontwerpen wat de consument wil, is echt niet alleen een commerciële gedachte, we doen het ook vanuit een maatschappelijke gedachte. We geven de macht terug.”

Het Utrechtse meubellabel is niet de enige die er zo over denkt. Collega Arco maakt al meer dan honderd jaar meubels. Binnenkort kan de consument zijn eigen ontwerp inleveren, waarna Arco het maakt.

Het Dutch Design Initiative, het forum voor architecten en ontwerpers, noemt 2010 ’het jaar van reset’. Door de financiële crisis moeten ontwerpers zich een nieuwe moraliteit aanmeten. Het is nog te vroeg om te spreken van een volledige ommekeer binnen de designwereld, maar Van der Voort gelooft er wel in.

Harm Scheltens is niet alleen eigenaar van Pastoe, maar ook initiator van Utrecht Manifest, sinds 2005 een tweejaarlijks podium voor ontwerpers en architecten. De Biënnale van Scheltens draagt het gedachtengoed van architect Rietveld uit begin vorige eeuw: design behoort een maatschappelijke relevantie te hebben.

Inmiddels is zijn filosofie actueler dan ooit. Dankzij de economische hoogconjunctuur steeg de vraag naar dure producten flink, maar de snelheid waarmee de producten op de markt werden gegooid, maakte ons er niet gelukkiger op.

Luister naar de consument, bedenk wat hij of zij niet alleen vandaag, maar ook morgen nodig zal hebben. En maak het dan zo duurzaam, dat je het inderdaad niet na een paar jaar weer weg hoeft te gooien. De voorbereidingen voor Utrecht Manifest 2011 en 2013 zijn in volle gang: het moet gaan over zinvol design. De tijd is er rijp voor.

Een bergmeubel uit de Pastoecollectie. (Trouw) Beeld
Een bergmeubel uit de Pastoecollectie. (Trouw)
null Beeld
Remco van der Voort, gezeten in een Pastoe-stoel, en Harm Scheltens. (FOTO' S MAARTJE GEELS) Beeld
Remco van der Voort, gezeten in een Pastoe-stoel, en Harm Scheltens. (FOTO' S MAARTJE GEELS)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden