Duurdere treinkaartjes werken alleen als de samenleving meebeweegt

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Van de 1,2 miljoen dagelijkse treinritten die de NS verzorgen, moeten er 600.000 binnen enkele uren worden afgehandeld. Dat zorgt voor overvolle treinen in ochtend- en avondspits, precies op de uren dat het verkeer op de snelwegen ook vastloopt. Nog meer asfalt en nog meer, nog langere spitstreinen zullen dat probleem niet oplossen zolang de Nederlandse samenleving - arbeid, onderwijs, zorg - vastzit in een ijzeren stramien van traditionele kantoortijden.

Maar reizigers nog eens laten nadenken of ze echt elke dag stipt om negen uur achter hun bureau moeten zitten, kan geen kwaad. Uit enkele verkennende onderzoeken is gebleken dat het helpt om juist in de spits het reizen wat duurder te maken, en daarbuiten wat goedkoper. Het is niet zo dat werkgevers allemaal staan te trappelen om glijdende werktijden in te voeren, maar met een flink deel van hen valt daar toch wel over te praten. De overheid kan trouwens als bedenker van het spitsplan én als grote werkgever zelf mooi het goede voorbeeld geven.

De reacties op het spitsplan van staatssecretaris Mansveld (infrastructuur) waren vorige week overwegend lauw, zo niet uitgesproken negatief. En veel critici hadden zeker een punt. De reizigers die hutjemutje in de forenzentreinen staan, worden dubbel gestraft door ze ook nog eens extra voor hun oncomfortabele staanplaats te laten betalen, ook als ze niet de vrije keus hebben om wat eerder of later naar hun werk te gaan.

Het is bovendien mogelijk dat mensen de trein uit, en de auto in gejaagd worden als ze 10 procent meer voor hun treinreis moeten betalen. Inderdaad is het spijtig dat automobilisten niet ook een financiële prikkel krijgen om reistijden wat meer uit te smeren. Dat had geregeld kunnen worden via rekeningrijden, maar daar had Rutte II helaas geen zin in.

De automobilist blijft dus buiten schot. Sterker nog, om hem ter wille te zijn timmert Rutte II flink aan de weg - letterlijk, met heel veel extra asfalt. Treinreizigers in de spits meer laten betalen riekt in die zin naar meten met twee maten. En als het er in de praktijk alleen maar toe leidt dat mensen meer gaan betalen maar dat het in de trein net zo druk blijft, dan is het zinloos.

Maar als werkgevers en werknemers, en misschien ook wel zorg- en onderwijsinstellingen laten zien dat ze bereid zijn mee te bewegen met variabele reistarieven, dan zou dat een prachtig staaltje van maatschappelijke vernieuwing zijn. Gewoon proberen dus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden