Duurdere Coca-Cola moet Franse boeren helpen

‘Drie halen, twee betalen’ mag nog wel, maar ‘twee voor de prijs van één’ is nu verboden in Frankrijk.Beeld AFP

A-merken duurder maken om boeren te helpen. Dat beoogt een omstreden nieuwe wet in Frankrijk.

Op de schuifdeuren van de Leclerc-supermarkt in het Parijse voorstadje Carrières-sous-Poissy hangen affiches tegen het regeringsbeleid. ­Michel-Édouard Leclerc, de grote baas van deze keten, is boos. “De wet dwingt ons om de prijzen te verhogen”, staat er. “Maar wij staan pal voor uw koopkracht.”

Leclerc doelt op de Landbouw en levensmiddelenwet, die sinds 1 februari van kracht is. Die bepaalt dat hij geen artikelen meer tegen ­inkoopprijs mag verkopen. Op elk product moet voortaan een marge zitten van minstens 10 procent. De maatregel treft de lokkertjes waar grootgrutters als Leclerc weinig tot niets op verdienen om zich van voldoende aanloop te verzekeren. Het gaat om Coca-Cola en Nutella, maar ook om bijvoorbeeld yoghurt van ­Danone en chocola van Nestlé.

Strenge eisen

De wet haalt niet alleen een streep door de praktijk van ‘verkoop tegen verlies’ maar stelt ook strengere eisen aan aanbiedingen. De klant mag voortaan niet meer dan 34 procent van een product cadeau krijgen. ‘Drie halen twee betalen’ is dus nog toegestaan, maar ‘twee halen één betalen’ is verleden tijd.

In totaal gaat de prijs van zo’n 1000 producten van de 25.000 in een gemiddelde hypermarché – een megasupermarkt – omhoog. Dit zijn alle artikelen die nu meestal ver onder de 10 procentmarge vallen.

De regering heeft een nobel doel met de ingreep. De hoop is dat Leclerc, Carrefour, Auchan, Lidl en anderen de noodlijdende Franse boeren meer gaan betalen voor hun melk, vlees en groenten en fruit. Want nu financieren de winkels hun laag geprijsde merkartikelen vooral met hoge marges op de agrarische productie van ­eigen bodem. Dit mechanisme is een van de redenen waarom veel boeren het loodje leggen. Een op de drie agrariërs moet rond zien te komen van 350 euro per maand.

Te mooi om waar te zijn

Meestal ongezond voedsel duurder maken zodat de grote verliezers in de sector daar van profiteren: het lijkt te mooi om waar te zijn. En dat is het waarschijnlijk ook, zo leert een rondgang langs de schappen. Leclerc slaat hard terug via de klantenkaart. Aan de kassa betaal je nu bijvoorbeeld 5 euro en 4 cent voor een pot Nutella van 975 gram. Maar je krijgt 10 procent terug in de vorm van een tegoed op de carte client, te besteden in de winkel.

“Wij worden helaas niet veel wijzer van deze wet”, voorspelt Victor Pereira van de boerenvakbond Confédération Paysanne. “Er is geen ­enkele verplichting voor de winkels om ons ook echt meer te betalen van de hogere marges die zij verdienen op merkproducten.”

‘Een van de supermarkten’ gaf tegenover Pereira al toe dat de extra ­inkomsten nodig zijn om de prijzenoorlog te blijven voeren. “Want die strijd wordt hoe dan ook voortgezet, acties via de klantenkaart moeten uiteindelijk ook worden betaald. Het enige wat helpt, zijn goede afspraken over minimumprijzen voor onze productie.”

De consumentenorganisatie UFC Que Choisir spreekt van een enorme farce. Vandaar dat ook dat sommige gele hesjes de levensmiddelenwet tot doelwit hebben uitgeroepen. Want ook al zal het verlies aan koopkracht neerkomen op slechts 10 tot 78 euro per jaar, per huishouden, alles wat met koopkracht te maken heeft, ligt uiterst gevoelig.

Lees ook:

Keuze voor duurzaam ligt bij supermarkt

Het debat over keurmerken leidt af van waar het echt om gaat, en dat is eerlijk delen met boer en arbeider, zegt Ioan Nemes, expert bedrijven en mensenrechten bij Oxfam Novib.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden