Duur dansen

Morgen dansen tienduizenden jongeren bij Sensations, het dancefeest in de Amsterdamse Arena. De entree is 57 euro, duurder dan de opera. Dance is een bedrijf geworden.

Ook deze zomer worden weer overal mega-dancefeesten georganiseerd. Met z'n tienduizenden tegelijk dansen jongeren -en steeds meer oudere jongeren- er op de muziek van dj's. Het aantal danceliefhebbers is de afgelopen jaren explosief gegroeid: maar liefst 2,3 miljoen Nederlanders vinden de muziek leuk, becijferde onderzoeksbureau KPMG. Per jaar gaat er 488 miljoen euro in de dance om en zo'n 11000 mensen verdienen er hun brood mee.

KPMG deed het onderzoek vorig jaar in opdracht van de grootste speler op de Nederlandse dancemarkt, ID & T. Alleen al uit zo'n rapport blijkt dat ID & T het zakelijk aanpakt. En ook het kantoor straalt dat uit. Het staat op een kil bedrijventerrein bij het Amsterdamse station Sloterdijk, ingeklemd tussen de Integrale textielverzorging en de Kantoorsuper. Een van de directeuren, Sander Groet, ontkent niet dat dance bij ID & T een industrie is geworden. Tien jaar geleden zette hij een groot feest op poten, Mystery Land -,,omdat ik het zelf leuk vond. Maar we zagen meteen al wel dat er geld mee te verdienen was.'' Toen lukte dat nog niet, Groet ging voor een ton het schip in. Nadat hij zich had aangesloten bij het ID & T van compagnon Duncan Stutterheim groeide het succes. Trance Energy, Innercity, Thunderdome zijn jaarlijks terugkerende evenementen geworden met tienduizenden bezoekers per feest. Morgen en ook op 12 juli is er Sensations in de Arena in Amsterdam. De entree is 57 euro pp. Groet: ,,De eerste jaren was het een hobby, nu heeft het bedrijf in totaal zo'n honderd mensen in dienst en werkt met een budget van 25 miljoen per jaar.''

ID & T verkoopt een lifestyle -een manier van genieten eigenlijk. KPMG noemt het de experience economy. ID & T voorziet op vele terreinen in de behoefte: de megafeesten, een restaurant in Amsterdam, een strandtent in Bloemendaal, cd's, een tijdschrift, sinds kort een FM-frequentie en straks misschien zelfs een tv-zender. Aan sponsors geen gebrek. Ieder bedrijf wil graag zijn logo laten zien op plaatsen waar zoveel jonge mensen bij elkaar zijn.

Niet iedereen in de dancewereld is blij met de zakelijke aanpak van ID & T -ooit smalend de Albert Heijn van de house genoemd. Concurrent Extrema bijvoorbeeld. Deze wat kleinere speler op de Nederlandse dance-markt (tien werknemers, omzet 4 miljoen) is gevestigd in een mooi pand in het centrum van Eindhoven. Sander van der Sluis, een van de twee eigenaren, is ook een dance-liefhebber van het eerste uur. Maar hij zag de dance als een recept voor een betere wereld, en zo ziet hij het nog steeds. ,,Bij ons draaide het altijd om liefde en respect voor elkaar. House is een superstroming die een betere en vrediger wereld tot doel heeft. De muziek opent de ziel, brengt mensen zo nader tot elkaar.'' De giga-feesten die ID & T organiseert vindt hij te glad, gelikt en weinig creatief. ,,Wij willen de mensen iets positiefs meegeven. We integreren kunst en theater in onze feesten.'' En daar blijft het niet bij. Vijf procent van de kaartverkoop (15000 euro) werd vorig jaar gedoneerd aan onder meer het Aidsfonds, Wereld Natuur Fonds en Stichting doe een wens.

Extrema organiseert jaarlijks circa tien dance-events van verschillende grootte. Een van de toppers is Extrema Outdoor, dat dit jaar op 19 juli rondom de Bestse recreatieplas Aquabest wordt gehouden (entree: 45 euro). Vreselijk vindt Van der Sluis het dat, als het om dance-organisaties gaat, doorgaans alle schijnwerpers op de 'snelle, commerciële jongens' van ID & T zijn gericht. Over het KMPG-rapport is hij ambivalent. ,,Op zich is er niks mis mee dat wordt aangetoond dat de branche economisch gezien wel degelijk iets voorstelt. Maar tegelijkertijd drukt ID & T zijn commerciële stempel op de dance-wereld. Geld, geld, geld daar draait het bij hen om.''

Sander Groet van ID & T zucht diep als hij de kritiek van zijn collega's aanhoort. ,,Ach, Extrema is ook niet vies van sponsoring. En de consumpties zijn duurder.'' Maar hij wil niet met modder gaan gooien. ,,We hebben een serieuze markt, laten we daar een beetje voorzichtig mee zijn en ons collegiaal naar elkaar opstellen. We zijn allemaal begonnen omdat we het leuk vonden feesten te organiseren en inmiddels verdienen we ons geld ermee. Dat doen zij ook. Anders hadden ze het toch niet al die jaren volgehouden?''

Groet ziet niet hoe ID & T de zaken anders dan bedrijfsmatig aan zou kunnen pakken. ,,Een feest organiseren vergt al snel een investering van zo'n miljoen euro. Als er te weinig mensen komen raak je niet uit de kosten.'' Er kan dus niet veel aan het toeval worden overgelaten en dat gebeurt ook niet. Een team van zes mensen begint een half jaar tevoren na te denken over een evenement. Er moeten dj's worden ingehuurd, er moet een uitgebreid draaiboek zijn voor de show, er worden twee- en driedimensionele tekeningen gemaakt van de inrichting van de evenementenhal; catering, beveiliging en EHBO moeten worden ingehuurd. Een paar dagen vantevoren komen allerlei bedrijven opdraven die de podia, het licht, de geluidsinstallatie en de decors opbouwen. Op de avond zelf zijn er meer dan duizend mensen aan het werk.

,,Vroeger had je op een feest geen garderobe, dan smeet je je jas in een hoek en hoopte je dat je 'm terug vond. Dat kon nog op een feest met duizend bezoekers, al ben ik in die tijd zeker drie jassen kwijtgeraakt. Maar met 30000 mensen gaat dat niet meer. Toen we begonnen paste het draaiboek op een A-4tje. Nu heb je alleen al een veiligheidsplan van 80 pagina's.''

Gemeenten nemen geen enkel risico meer met dancefeesten, geschrokken van enkele ernstige incidenten met pillen en natuurlijk het volledig uit de hand gelopen Dance Valley van 2001 (overigens georganiseerd door het bedrijf UDC), waarbij honderden jongeren na afloop onderkoeld raakten. Groet ergert zich aan de angst van de plaatselijke overheden, en aan de strenge eisen die ze stellen. ,,Het vergunningenbeleid is in Nederland slecht geregeld. Het verschilt per gemeente en van jaar tot jaar. In de Rai hebben we 250 man security op 42000 bezoekers. In Utrecht moet dat van de gemeente 300 man security op 30000 bezoekers zijn. Dat is veel te veel. En dit jaar moest er opeens een tweede ambulance stand by staan. Terwijl we de vorige jaren die ene ambulance nooit nodig hebben gehad.''

Om te laten zien dat de veiligheidsrisico's en gezondheidsrisico's sterk worden overdreven, liet ID & T de onderzoekers van KPMG hier ook naar kijken. En zij concluderen dat er bij dance-evenementen minder gedrags- en veiligheidsproblemen ontstaan dan bij andere evenementen (denk aan voetbalwedstrijden). Wel zijn er meer zorgen over de gezondheid van de bezoekers, maar: 'Uit cijfers blijkt dat slechts 0 à 0,002 procent van alle honderdduizenden bezoekers van dance evenementen ooit acute, levensbedreigende gezondheidsproblemen heeft gehad'. Het moet dus maar eens afgelopen zijn met het pillenimago dat nog steeds aan de dance kleeft, vindt Groet. ,,Drugs vind je overal in het uitgaansleven, niet specifiek bij ons.''

Dat is wat te makkelijk, vinden ze bij Extrema. Toen ID & T in 1992 met zijn mega-gabberfeesten begon, heeft het veel schade aangericht. ,,Ze wisten op slimme wijze via de media de party's enorm te hypen, waardoor bij het grote publiek dance alleen nog maar met kale koppen en pillen slikken werd geassocieerd. Het creatieve en vernieuwende van de beweging raakte volledig op de achtergrond. Ook werd het voor ons een stuk lastiger om vergunningen voor locaties te krijgen. Gemeenten hadden geen trek in house.''

Toen de gabberrage in 1995 weer even snel verdween als ze gekomen was, stapten Stutterheim en de zijnen moeiteloos over op de minder agressieve varianten van de dance-muziek. Marcel: ,,En deden ze net alsof zij het wiel hadden uitgevonden, terwijl wij toen al vijf jaar bezig waren met het organiseren van feesten waarbij het om liefde en respect voor elkaar draait.''

Van der Sluis geeft wel toe dat de organisatie van de ID & T evenementen tegenwoordig goed in elkaar zit en dat er relatief weinig narigheid is. Maar het imago van de sector kan beter en daarom nam Extrema het initiatief tot een belangenvereniging voor de branche. Eind januari vond de eerst vergadering plaats over de oprichting, die in september een feit moet zijn. Van der Sluis van Extrema wil ook graag een 'ethische discussie' voeren over verantwoordelijkheid die party-organisatoren hebben voor hun jonge doelgroep.

Komt Extrema met al haar missies eigenlijk nog wel aan het aardse zakendoen toe? Dat blijkt mee te vallen. De eerste vijf jaar leefden Marcel Van der Sluis en zijn partner volgens eigen zeggen op droog brood, maar die tijden zijn voorbij. Hoe 2003 uit zal pakken is nog wat onzeker. De verhuizing naar het centrum van Eindhoven kostte het nodige en Van der Sluis doet er niet geheimzinnig over dat het nieuwjaarsfeest 'Humanite' in het Eindhovense Beursgebouw qua bezoekersaantal een tegenvaller was.

Heeft de recessie ook de housewereld bereikt? Of is, zoals sommige kenners beweren, de dance over zijn hoogtepunt heen? Bij ID & T merken ze niets van teruggang. Groet: ,,De events zijn nog steeds uitverkocht. Uitgaan, plezier maken, een escape uit de dagelijkse sleur -ik denk dat dat wel blijft. Bovendien doen wij dit al tien jaar, we weten wat de markt waard is. Het aanbod wordt wel steeds groter, daardoor floppen er ook wel eens dingen. De markt zit redelijk vol. Bijna ieder weekend is er ergens in het land wel een groot event, en dan heb je nog de clubs die dezelfde muziek draaien.''

Van der Sluis van Extrema signaleert een tendens dat mensen door allerlei negatieve berichten van buitenaf weer aan het cocoonen zijn geslagen. Een ontwikkeling waar het bedrijf binnenkort handig op inhaakt. Voor 300 euro levert Extrema een kratje met houseparty-benodigdheden plus dj aan huis, voor een privé-dancefestijn. Sander van der Sluis: ,,Eigenlijk grijpt dat terug op hoe we begonnen zijn. Dicht bij de mensen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden