Dure euro houdt Draghi in houdgreep

ECB-president Mario Draghi en de Amerikaanse Fed-voorzitter Janet Yellen, vorige week tijdens het jaarlijkse bankierstreffen in Jackson Hole.Beeld AP

Nederland en Duitsland willen dat de ECB stopt met opkopen van staats- en bedrijfsleningen. De dure euro dreigt dat te verhinderen.

Voor de aankoop van een computer van Amerikaanse makelij of een Japanse auto is het prettig dat de koers van de euro stijgt. Het maakt producten die worden geproduceerd in landen met dollars, yen of pond goedkoper. Het is ook prettig voor vakantiegangers die de eurozone verlaten. Mario Draghi, de president van de Europese Centrale Bank, kijkt minder gelukkig naar de almaar stijgende koersen van zijn munt. Net als zijn collega's van de centrale banken in Nederland en Duitsland en als het straks een beetje tegenzit ook de consument die nu nog geniet van goedkopere Dell Computers en een nieuwe Toyota.

Bij de ECB zullen de bestuurders bang zijn dat de hoge koers van de euro te vroeg komt en het economische herstel in de eurozone hindert. Een hoge koers van de euro betekent namelijk dat producten uit de eurozone duurder worden voor Amerikanen, Japanners en Chinezen. Die zoeken dan naar goedkopere alternatieven waardoor exporterende bedrijven hun orderportefeuille zien slinken. Uiteindelijk belandt die krimp bij de medewerkers. Zij krijgen bijvoorbeeld geen loonsverhoging meer, toch al een probleem in sommige Noord-Europese landen, waaronder Nederland. Het kan ook erger: ontslag. Stijging van de werkloosheid is wel het laatste waar de eurozone op zit te wachten.

Dalende koersen

Hoge koersen voor de euro leidt ook tot dalende koersen op aandelenbeurzen in euroland. Multinationals zoals Unilever en Shell in Nederland halen een deel van hun omzet buiten het eurogebied. De omzet in bijvoorbeeld dollars moeten zij terugrekenen naar euro's. Is de euro duur dan worden dat steeds minder euro's wat leidt tot een dalende aandelenkoers.

Dit jaar is de koers van de euro al met 14 procent gestegen ten opzichte van de dollar. Tot ernstige gevolgen leidt dat nog niet, maar analisten verwachten wel dat de ECB iets wil doen om deze beweging te stoppen. Niet alleen om de exportpositie te beschermen, maar ook om iets te doen aan de lage inflatie. De goedkope Toyota en Dell-computer waar de consument zo blij mee is, zorgen voor een prijsdrukkend effect. De ECB wil daar juist een einde aan maken.

Het ideale inflatiepercentage is 2 procent, maar dat haalt de eurozone al tijden niet. Daarom koopt de ECB sinds januari 2015 elke maand voor tientallen miljarden aan bedrijfs- en staatsleningen op. Zo pompt de bank in Frankfurt enorme hoeveelheden geld in de euro-economie wat tot inflatie moet leiden.

Tijdens de bijeenkomst vorige week in het Amerikaanse Jackson Hole waren analisten teleurgesteld dat Draghi niets zei over het opkoopprogramma of over de dure euro. Hij sprak over protectionisme, een 'veilig' onderwerp.

Draghi weet dat elk woord over de euro direct gevolgen heeft voor de koers. Zelfs de kleinste hint om te beginnen met afbouwen van het opkoopprogramma leidt al tot een nog hogere koers van de euro.

Volgende week komt Draghi niet weg met een veilig praatje. Dan vergadert het bestuur van de ECB en zal hij met teksten moeten komen over het monetaire beleid. Wil Draghi voldoen aan zijn streven om de inflatie te verhogen richting 2 procent en tegelijkertijd de koers van de euro te drukken, dan moet hij eigenlijk doorgaan met het opkoopprogramma.

Maar zo eenvoudig is dat niet. Er zijn bijna geen leningen meer om op te kopen, tenzij de ECB de regels voor opkopen versoepelt. Dat zal tot grote weerstand leiden bij Nederland en Duitsland. Zij zijn altijd al tegen het opkoopprogramma geweest. Niet efficiënt en te duur, vinden zij. Daarnaast is de geldpers een paardemiddel om de economie aan te jagen. Stel dat de ECB door blijft gaan met opkopen van leningen en er komt een nieuwe crisis, dan is Draghi zijn sterkste wapen kwijt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden