Duizenden kinderen vast in kader van strijd tegen terrorisme

Een Palestijnse jongen die opgepakt is door Israëlische veiligheidstroepen omdat hij stenen naar hen had gegooid. De foto is gemaakt in Hebron op de Westelijke Jordaanoever in 2014.Beeld EPA

Duizenden kinderen in oorlogsgebieden worden gedetineerd en vaak gemarteld als onderdeel van operaties tegen extremistische groepen zoals Islamitische Staat in Irak en Syrië, en Boko Haram in Nigeria. De mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) eist dat daar onmiddellijk een eind aan komt.

In het rapport 'Extreme maatregelen' stelt HRW dat de afgelopen jaren steeds meer kinderen gevangen zijn gezet omdat de autoriteiten hen beschouwen als een gevaar voor de 'staatsveiligheid'. Vaak op grond van nieuwe terreurwetten worden kinderen maanden- en soms jarenlang vastgehouden.

Tijdens hun gevangenschap worden veel kinderen geslagen en in een aantal gevallen gemarteld en verkracht. Ook kregen sommigen elektrische schokken toegediend, moesten ze zich helemaal uitkleden of werden ze bedreigd met executie.

Soms overleefden kinderen hun gevangenschap niet, zoals het 14-jarige Syrische jongetje Ahmad al-Musulmani. In 2012 vonden Syrische soldaten op zijn telefoon een filmpje van een liedje dat kritisch was over dictator Bashar al-Assad, waarna hij werd opgesloten. Ahmad stierf in de gevangenis, net als vele tientallen andere kinderen in Syrië. Zijn lichaam vertoonde tekenen van ernstige mishandelingen.

Slecht 436 vrijgelaten
In Syrië zijn tijdens de afgelopen vijfenhalf jaar burgeroorlog ten minste 1433 kinderen gevangen gezet. Slechts 436 van hen zijn sindsdien vrijgelaten, stelt HRW in het rapport dat is gebaseerd op eigen onderzoek en rapporten van de Verenigde Naties. Wat er met de andere kinderen is gebeurd is niet bekend.

Naast Syrië neemt ook in Afghanistan, de Democratische Republiek Congo, Irak, Israël en de Palestijnse gebieden en Nigeria het aantal kinderen dat wordt gearresteerd toe, aldus de mensenrechtenorganisatie.

Veel kinderen worden opgepakt tijdens massa-arrestaties en vaak vastgehouden op basis van vage verdenkingen en rammelend bewijs, stelt HRW. Meestal krijgen de gedetineerde kinderen geen toegang tot advocaten en worden ze opgesloten in overvolle cellen met volwassenen en zonder voldoende voedsel en medische zorg.

De martelingen gebeuren vooral om bekentenissen af te dwingen, bijvoorbeeld omdat familieleden worden verdacht van terroristische activiteiten. Ook baby's worden vastgehouden wanneer hun moeders onder verdenking staan.

Kinderen vaker gemarteld
In sommige landen lopen gedetineerde kinderen een groter risico te worden gemarteld dan volwassenen, zoals in Afghanistan waar marteling in gevangenissen veel voorkomt. Dat concludeert HRW op basis van VN-statistieken. De reden lijkt dat de autoriteiten vinden dat zij gemakkelijker informatie uit kinderen kunnen krijgen dan uit volwassenen. In Afghanistan zaten in 2014 mogelijk meer dan 900 kinderen vast, zo'n 13 procent van het totaal aantal gevangenen.

In Irak zijn zeker 314 kinderen, onder wie 58 meisjes, gedetineerd op beschuldigingen die verband houden met terrorisme. Een kind van tien vertelde HRW hoe de Iraakse veiligheidstroepen hem dreigden te vermoorden als hij niet zou vertellen waar zijn ouders wapens hadden verstopt.

Israël houdt honderden Palestijnse kinderen vast. Volgens HRW zaten eind vorig jaar 422 Palestijnse kinderen in Israëlische gevangenissen, van wie 116 kinderen tussen twaalf en vijftien jaar. Het is het hoogste aantal sinds 2009. De meesten zijn aangeklaagd voor het gooien van stenen naar Israëlische militairen of kolonisten op de Westoever.

Kinderrechten geschonden
De zes door HRW genoemde landen hebben alle het VN-Verdrag ondertekend inzake de rechten van kinderen, die speciale bescherming biedt voor personen onder de 18 jaar. Zo stelt het verdrag onder meer dat het opsluiten van kinderen, onder welke omstandigheden dan ook, alleen in uiterste noodzaak mag, en dan alleen nog zo kort mogelijk.

"De onbeperkte detentie en marteling van kinderen moet stoppen", zegt Jo Becker, directeur kinderrechten van HRW. De betrokken autoriteiten moeten degenen straffen die verantwoordelijk zijn voor de mishandelingen, aldus Becker.

Unicef is blij met het rapport van HRW. De VN-kinderrechtenorganisatie wijst op de wettelijke rechten van kinderen en meent dat zij binnen elk rechtssysteem volledige bescherming moeten krijgen. Volgende week dinsdag spreekt de VN-Veiligheidsraad over de situatie van kinderen in oorlogsgebieden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden