Milieu

Duizenden Chinezen ontvluchten 'recordsmog'

Beijing is sinds vijf dagen gehuld in een dikke laag smog met gevaarlijk veel fijnstof. Beeld AFP

Grote delen van China zijn woensdag voor de vijfde dag op rij gehuld in een dikke laag smog die alle negatieve records lijkt te breken. Veel Chinezen ontvluchten de gebieden waar zeer vervuilde lucht hangt.

Tienduizenden mensen zoeken nu hun toevlucht tot smogvrij gebied elders in China of Zuidoost Azië. Het aantal mensen dat online vliegtickets zocht naar Chinese gebieden met schonere lucht is deze week zelfs verviervoudigd, zei een woordvoerder van reisorganisatie Qunar tegen Reuters.

In 24 Chinese steden geldt sinds vrijdag een code rood door de zwaar vervuilde smog die daar vorige week kwam binnenwaaien. Met name in het noorden van het land, een regio met veel zware industrie, legt de smog voor veel mensen het dagelijks leven lam.

Fabrieken, scholen, (lucht)havens, en bouwplaatsen in de getroffen gebieden moeten gesloten blijven totdat de smog is opgetrokken. Ook het lucht- en wegverkeer ondervindt hinder van de vervuilde lucht.

Cnet, de grootste online reisaanbieder van China, zei tegen staatskrant China Daily dat het in december verwacht 150.000 smog ontvluchtende reizigers te mogen vervoeren. Als dat lukt in ieder geval, want veel vluchten moeten aan de grond blijven door het slechte zicht dat de smog veroorzaakt.

Behalve binnenlandse vluchten naar plekken waar de lucht schoon genoeg wordt geacht om over straat te kunnen, zoals de tropische eilandprovincie Hainan in de Zuid-Chinese zee, zoeken veel Chinezen hun heil in het buitenland.

Populaire smogvrije reisbestemmingen zijn Japan, Indonesië, de Malediven en Australië. Voor wie niet de mogelijkheid heeft in het vliegtuig te stappen, zijn via de reisorganisatie ter plekke hotelkamers te boeken met een luchtfiltersysteem.

Mondkapje

De zeer schadelijke smog in het noorden van China is niet nieuw. In de koude decembermaanden neemt de luchtvervuiling daar vaker extreme doordat de energievraag in die periode omhoogschiet. De steenkool die voornamelijk als brandstof wordt gebruikt om dat op te vangen, is volgens onderzoekers verantwoordelijk voor de witgrijze, vervuilende waas die inwoners van veel steden nu dwingt met een mondkapje over straat te gaan.

China probeert zijn luchtkwaliteit, een van de slechtste ter wereld, sinds 2014 op te krikken. De industrie die grotendeels drijft op steenkool als brandstof en oudere auto's met hoge uitstoot zijn de grootste oorzaak van de vervuilde lucht in het land. De Chinese president Xi Jinping zei woensdag dat groene energie 's winters de overhand moet krijgen in het noorden van China om smogrijke dagen zoals die van afgelopen week terug te dringen.

Volgens Greenpeace in Oost-Azië treft de code rood die nu van kracht is zo'n 460 miljoen mensen. Zo'n 200 miljoen daarvan leeft in de gebieden waar de luchtvervuiling meer dan tien keer hoger ligt dan de richtlijn voor gezonde lucht die de World Health Organization (WHO) hanteert.

Een code rood wordt uitgevaardigd aan de hand van de gemeten luchtkwaliteit, de zogeheten air quality index (AQI). Rood wordt alleen gegeven als die een aantal dagen boven de 200 ligt, of tussen de 300 en 500 in kortere tijd. In de Noord-Chinese stad Tangshan, waar veel staal wordt geproduceerd, lag het AQI woensdagochtend op een gevaarlijk hoge 578.

Ook de huidige hoeveelheid fijnstof die in de vervuilde Noord-Chinese lucht hangt brengt ernstige gezondheidsrisico's met zich mee. Volgens de WHO is 10 microgram per kubieke meter verantwoord. In de dichtgetrokken gebieden in China was dat woensdag 380 microgram.

Maar er gloort wellicht hoop aan de vervuilde Chinese horizon. Het Chinese nationale weerinstituut voorspelt namelijk dat nachtelijke wind de schadelijke lucht de komende dagen zal wegblazen uit Beijing en de andere steden in Noord-China waar code rood van kracht is.

Kritiek

Veel Chinezen uiten kritiek op de naleving van de maatregelen die de (lokale) overheid treft om de luchtvervuiling te lijf te gaan. Inwoners van de stad Shijiazhuang klaagden dat ondanks een code rood scholen gewoon open waren. "De studenten dragen elke dag noodgedwongen maskers en zitten wazig in de klas", schreef een boze inwoner op Chinese sociale media. Op een foto uit Henan is te zien hoe studenten in de open lucht een examen maken. Het schoolhoofd is volgens Chinese staatsmedia geschorst. Het Chinese Ministerie van Milieu brengt namen van bedrijven die tijdens een uitbraak van smog te weinig doen om hun uitstoot omlaag te brengen publiekelijk naar buiten, en zou in Beijing deze week 388 mensen beboet hebben die aan het barbecueën waren of vuur stookten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden