Duizend gewone Belgen geven politici tips

Symbolisch protest van Belgische studenten begin dit jaar wegens het uitblijven van een nieuwe regering.Beeld REUTERS

De G1000 was er al vóór de Occupy-golf en wil een serieus debat over de crisis in de democratie. Duizend doorsnee Belgen discussiëren morgen, elf november, tijdens een mega-evenement in Brussel over immigratie, de financiële crisis en sociale zekerheid.

Die thema's vinden Belgen het meest urgent, zo blijkt uit een tevoren gehouden internet-enquête. Internet en twitter spelen ook op de dag zelf een grote rol: iedereen kan meekijken en meediscussiëren.

Ongebonden
De tot G1000 gedoopte bijeenkomst is een week na de G20, de vergadering van 's werelds twintig grootste economieën. Maar waar de G20 met macht en instituties wordt geassocieerd, wil de G1000 zich daar juist verre van houden. De deelnemers meldden zichzelf aan en werden geselecteerd om hun ongebondenheid aan groeperingen.

Particulieren financierden het evenement, maar niemand mocht in zijn eentje meer dan 5 procent bijdragen van de totale geschatte kosten van 465.000 euro.

Manifest
Het initiatief komt van een groep wetenschappers, ondernemers en kunstenaars onder leiding van de schrijver David Van Reybrouck. Zij plaatsten op 10 juni een manifest op internet. Dat was precies een jaar na de Belgische verkiezingen van 2010.

Een hele reeks burgerprotesten tegen het uitblijven van een regering, was op dat moment al de revue gepasseerd. Van ludieke acties als de-baard-laten-staan tot een bloedserieuze massale protestmars op 23 januari in Brussel, na een studentenoproep op Facebook.

Langste formatieperiode ooit
Dat er op dit moment nog áltijd geen Belgische regering is, konden Van Reybrouck en zijn maten op 10 juni niet voorzien. Elf november was gewoon geschikt omdat deze nationale vrije dag, waarop België het einde van de Eerste Wereldoorlog gedenkt, een van de weinige vrije dagen is zonder politieke of religieuze lading.

Maar wel of geen Belgische regering was dan ook niet het enige waarom het de organisatoren ging. "Met zijn langste formatieperiode ooit loopt België niet achter op andere westerse landen, maar is het een van de eerste landen waar de crisis van de democratie zich zo duidelijk manifesteert", staat er in het manifest.

Burgers kunnen nu 'onbeperkt, onophoudelijk en ongefilterd' hun voor- of afkeer van zaken met anderen delen. "Nooit eerder was de burger zo mondig - en tegelijk zo machteloos."

Breder gevoeld onbehagen
Want de burgers voeden met hun gejoel aan de zijlijn de angst van de politici voor de volgende verkiezingen. Daarom durven die politici geen moedige besluiten meer te nemen, wat de burgers op hun beurt weer radelozer maakt.

De G1000 past met deze vaststelling in een breder, ook buiten België, gevoeld onbehagen. Op 15 mei begon de Spaanse beweging van de indignados, de verontwaardigden, met zijn straatprotesten. In september begon in New York de 'Occupy Wall Street'-beweging.

Gebruik van nieuwe media
De G1000 wil burgers een constructieve stem geven in de lange periode tussen twee verkiezingen in. Mét nadrukkelijk gebruik van de nieuwe media, maar toch ook belang hechtend aan rechtsstreeks debat tussen echte mensen die elkaar in de ogen kijken. De G1000-bevindingen worden later gebundeld, zodat politici er hun voordeel mee kunnen doen.

In hun opzet een heus debat te creëren, zijn de organisatoren van de G1000 alvast geslaagd, zo blijkt uit alle aandacht die zowel nieuwe als klassieke media aan het initiatief besteden.

Populisme
Al zijn de commentaren niet steeds positief. Mark van de Voorde, speechschrijver van premier Yves Leterme, schreef gisteren op persoonlijke titel in de Standaard dat de initiatiefnemers "het falen van de democratie aan het verkeerde uiteinde vastgrijpen: de stem van het volk. De fout zit aan het andere uiteinde: het (gebrek aan) staatmansschap van veel politici."

Door het volk nog meer te laten beslissen, zo meent hij, "injecteer je het populisme, dat de politiek al heeft aangetast, in het systeem."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden