'Duivels' Engels zaait verdeeldheid in Iran

Woede | De populariteit van het Engels is de Iraanse conservatieven een doorn in het oog. Nieuw dieptepunt is de Engelse opdruk op kleding. Maar de president breekt een lans voor Engels leren.

'A young heart will live forever', luidt de tekst die achterop een blauwe damesmantel prijkt. De jas hangt in de etalage van een hippe kledingzaak in de winkelpassage Tandis in het noorden van Teheran. Verkoper Ali Heydari(52) heeft nog meer modellen. "Kledingstukken met Engelse teksten erop zijn een ware trend", zegt hij. "Vaak slaan de slogans nergens op. Maar eigenlijk maakt het voor de klanten ook niet zoveel uit wat er op hun jas of blouse staat, als het maar Engels is."

Dat Engels kom je ook tegen op stickers, vrachtwagens en muren. Het gaat vaak om vrij onnozele leuzen die bovendien niet zelden verkeerd zijn gespeld. Zoals 'O my Good!' of 'I laik you'.

De Engelse taal is dan ook razend populair in Iran. Er wordt wel gedacht dat wie Engels spreekt de sleutel tot de wereld en het Grote Succes in handen heeft. Op middelbare scholen is Engels een verplicht vak, maar op de lagere school niet. Met het leren van deze taal kun je volgens veel Iraniërs echter niet vroeg genoeg beginnen. Daarom wordt het vak Engels op veel particuliere crèches al opgenomen in het curriculum.

Ook Amir Arabshahi (28) kan over de populariteit van het Engels meepraten. Hij is docent Engels en geeft cursussen om mensen voor te bereiden op de zogenaamde Ielts- en Toefl-testen. "Dat zijn internationale Engelse taaltesten die verplicht zijn wanneer je wilt emigreren of studeren in het buitenland. En dat willen nogal wat Iraniërs. Mijn klassen zitten de laatste jaren dan ook bomvol", vertelt hij.

Conservatieve Iraanse autoriteiten vinden het echter welletjes, die verering van de Engelse taal. Wat is er mis met het Perzisch, vragen zij zich af. Al die overdreven aandacht voor het Engels leidt de jeugd alleen maar af van de eigen taal en cultuur.

Dat is ook de mening van geestelijk leider ayatollah Ali Khamenei. Afgelopen mei waarschuwde hij leraren in een toespraak tegen de infiltratie van het Engels in de Iraanse cultuur. Irans vijanden, Israël en de Verenigde Staten in het bijzonder, zouden zo'n infiltratie promoten omdat ze de Iraanse jeugd cultureel willen hersenspoelen en weg willen trekken van hun eigen Iraanse, islamitische wortels.

Deze culturele hersenspoeling, ook wel aangeduid als een 'zachte oorlog', zou onder meer plaatsvinden via internet en verboden satellietkanalen. (Amerikaans-)Engels is de belangrijkste taal voor 'onwenselijke cultuuruitingen' als popmuziek. Engels is daarentegen ook de belangrijkste taal van de wetenschap. Daarom hoeft deze taal volgens Khamenei niet volledig uit het middelbare-schoolcurriculum te worden verbannen, maar om deze taal van de vijand te leren aan jonge kinderen vindt hij onwenselijk. Bovendien zijn er volgens de geestelijk leidsman nog wel meer vreemde talen, zoals Spaans of Duits, die de Iraanse jeugd kan leren en die zeker zo interessant zijn als het Engels.

In reactie hierop liet de gematigde president Rohani - die zelf in het buitenland heeft gestudeerd - juist weten een groot voorstander te zijn van het doceren van het Engels. "Hoe meer we onze jeugd bekend kunnen maken met andere wereldtalen, hoe meer we een raam voor hen openzetten naar wetenschap, kennis en begrip", aldus de president.

Dat het Engels zich nu ook al een plaats heeft weten te veroveren in de Iraanse modewereld kunnen conservatieven al helemaal niet verkroppen. Minoe Aslani, secretaris-generaal van de vrouwenafdeling van de Basiej, de invloedrijke Iraanse paramilitaire vrijwilligersorganisatie, liet onlangs weten dat de 'verspreiding van dit soort producten ingaat tegen de algemene moraliteit'. Het zou blijk geven van een gebrek aan aandacht bij de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor culturele zaken. Ze voegde eraan toe dat de Engelse leuzen 'vies en respectloos' zijn en dat de kleding zo gauw mogelijk uit de winkels moet worden gehaald.

Sommigen gaan nog een stapje verder en suggereren gevaarlijke politieke voorkeuren bij de dragers van kleding met Engels opschrift. Een vrouw die een jas draagt met de tekst 'Keep calm. I'm queen' - nu zeer populair in Iran - zou er bijvoorbeeld weleens monarchistische ideeën op na kunnen houden en dus staatsgevaarlijk zijn. "Het is een lelijke westerse trend met verborgen duivelse intenties", liet de vrouwelijke ex-parlementariër Zohreh Tabibzade in een interview met Iraanse media weten.

De moraalpolitie, die in de zomermaanden toch al overuren maakte om alle 'slecht geklede' vrouwen op te pakken, heeft nu de taak gekregen ook degenen die kleding met Engelse leuzen dragen, te arresteren.

Of Ali zijn kleding kan blijven verkopen, valt dus nog te bezien. Laconiek zegt hij: "De politie kan morgen voor de winkel staan om alle kleren met Engelse opdruk in beslag te nemen. Maar zolang als het kan, blijf ik ze verkopen."

In het kort

De Engelse taal wordt steeds populairder in Iran

De laatste trend is kleding met Engelse leuzen erop

De conservatieven willen de opmars van het Engels tegengaan omdat ze het als een vorm van 'zachte oorlogsvoering' zien

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden