Duitsland wil Balkan-migranten sneller selecteren

Lijst van veilige landen moet zorgen voor vlotte afhandeling van kansloze asielaanvragen

Duitsland heeft gisteren maatregelen aangekondigd om kansloze asielaanvragen sneller af te wijzen. Het gaat dan bovenal om asielzoekers uit de Westelijke Balkan. Op deze manier moet het overbelaste asielsysteem in het land meer lucht krijgen.

De grootste groep asielzoekers in Duitsland, Syriërs, worden in de nieuwe plannen van de Duitse regering niet genoemd, maar voor mensen uit Albanië, Montenegro en Kosovo moet er veel veranderen. Deze landen worden op een veilige lijst geplaatst, wat het in theorie gemakkelijker maakt om aanvragen af te wijzen en deze mensen terug naar hun land van herkomst te sturen.

Al jarenlang zoekt een gestage stroom mensen uit de landen van de Westelijke Balkan asiel in Duitsland. In de maand juli was dat bijna 40 procent van het totaal. De meesten van hen zijn in eigen land werkloos en behoren tot economisch achtergebleven minderheden, zoals Roma.

Hun asielaanvragen zijn vrijwel nooit succesvol, maar dat weerhoudt mensen er niet van het toch te proberen. Sommigen krijgen een rooskleurig beeld voorgespiegeld door mensensmokkelaars, anderen kiezen doelbewust voor een tijdelijk verblijf in een Duits opvangcentrum, omdat ze het daar beter hebben dan thuis.

Behalve logies krijgen asielzoekers in Duitsland ook een vastgesteld maandgeld terwijl ze wachten op de beoordeling van hun aanvraag. Voor een gezin met twee minderjarige kinderen is dat bijvoorbeeld iets meer dan 400 euro. Dat is meer dan heel wat mensen met een baan in de Westelijke Balkan te besteden hebben, laat staan iemand die werkloos is.

Deze groep mensen lijkt juist naar Duitsland te komen omdat de wachtlijsten daar lang zijn. Een eerder experiment van de Duitse overheid om asielaanvragen uit de Westelijke Balkan met voorrang te behandelen, en mensen dus sneller terug te sturen, leidde snel tot een daling van het aantal aanvragen.

Maar juist het blijvend terugbrengen van die wachttijd blijkt voor de Duitsers het moeilijkste. Servië, Bosnië-Herzegovina en Macedonië staan bijvoorbeeld al een jaar lang op de Duitse lijst van veilige landen en toch staan ze ook nu nog in de top-10 van asielzoekersherkomst. Dat lijkt de redenering te logenstraffen dat een plaatsing op de lijst van veilige landen een complete oplossing biedt voor de overbelasting van de asielprocedure.

"Een lijst van veilige landen maakt op zichzelf niet het verschil", zegt Alexandra Stiglmayer, een expert in migratie vanuit de Westelijke Balkan voor denktank ESI. "Als je echt wilt dat de aantallen aanvragen omlaag gaan, moet de wachttijd ook worden verkort, en daar is Duitsland tot nu toe niet in geslaagd."

Stiglmayer zegt dat ook Serviërs bijvoorbeeld dit jaar nog steeds maandenlang konden wachten op de behandeling van hun aanvraag, al stond hun land op de veilige-landenlijst. "Hoe wrang het ook is, dat maakt het voor hen nog steeds de moeite waard." Zij wijst op voorbeelden als Zwitserland en Nederland, waar de asielprocedure tegenwoordig dermate kort is dat er nauwelijks aanvragen uit de Westelijke Balkan binnenkomen.

Of het Duitsland in de huidige omstandigheden, nu het honderdduizenden nieuwe aanvragen te verwerken krijgt, wél zal lukken om de procedure te verkorten is hoogst twijfelachtig.

undefined

NL schaft vertrekpremie Kosovaren af

Ook Nederland heeft de vertrekpremie voor asielzoekers uit Kosovo en Mongolië afgeschaft.

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (VVD, vreemdelingenzaken) kreeg signalen over 'oneigenlijk gebruik' van de regeling.

Tot 1 augustus konden Kosovaren en Mongoliërs die vrijwillig wilden terugkeren naar hun land, aanspraak maken op maximaal 1750 euro voor herintegratie en maximaal 1500 euro om een bedrijf op te zetten. Volgens het ministerie van veiligheid en justitie kwamen migranten speciaal naar Nederland om vervolgens die premies op te strijken.

Het stopzetten van deze regeling moet voorkomen dat Kosovaren en Mongolen een kansloze, maar lucratieve asielaanvraag doen. Nederland schrapte al eerder de terugkeervergoeding voor asielzoekers uit Wit-Rusland en Georgië.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden