'Duitsland moet het voortouw nemen'

Econoom: Fatsoenlijk kwijtschelden van helft Griekse schulden kan niet snel genoeg gebeuren

INTERVIEW | JELLE BRANDSMA

Praten over de gevolgen van een Grieks 'bankroet' of een 'noodplan' voor het geval de Grieken hun schulden niet meer terugbetalen, is onzin, vindt Sweder van Wijnbergen, hoogleraar economie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij werkte van 1980 tot 1992 bij de Wereldbank en was betrokken bij onder meer de schuldsanering van Mexico. Wat wel wordt genoemd 'een gecontroleerd faillissement', is in zijn ogen de beste optie: de helft van de Griekse schuld wordt niet terugbetaald en afgeboekt.

De Nederlandse regering houdt rekening met een bankroet van Griekenland. Verstandig?
"Bankroet is een heel verwarrende term. Paniekzaaierij. Een land kan niet failliet gaan. Maar duidelijk is dat Griekenland nooit alles terug kan betalen. Iedereen weet dat de werkelijkheid onder de mat wordt geveegd. Het is nodig om de helft van de schulden op een fatsoenlijke manier af te schrijven. Het is beter om nu te erkennen dat je maar een deel terugkrijgt dan jezelf voor de gek te houden en net te doen alsof alles terug wordt betaald."

Wat gebeurt er met de banken in dit scenario?
"De banken moeten ophouden om de claims die zij nu hebben op de Grieken, volledig op de balans te laten staan. Christine Lagarde van het Internationaal Monetair Fonds heeft dat ook al aangegeven. De Franse banken doen nog steeds alsof zij het geld terugkrijgen, en dat is niet zo. De financiële wereld prikt daar doorheen, maar de banken blijven de boel belazeren. Als zij de helft afboeken kost dat naar verwachting ongeveer 15 miljard euro. Dat overleven de Franse banken waarschijnlijk wel. Zij moeten nieuw kapitaal uitgeven om de balans op orde te krijgen.

"En overleven zij het niet, dan moet de overheid een paar banken overnemen, nationaliseren en later weer privatiseren. Zo is het ook gegaan in andere landen, zoals Mexico, waar dit soort problemen heeft gespeeld. De Duitse banken hebben ook veel geld uitstaan in Griekenland, maar die kunnen het afboeken van de helft van de schulden absorberen. Dan gebeurt er dus niks, de banken worden iets minder waard en dat is alles. Nederlandse banken merken nauwelijks iets van deze sanering, omdat zij weinig hebben geleend aan de Grieken."

Hoe groot is het gevaar dat andere landen besmet raken? Is er nog vertrouwen in andere landen als de Grieken hun schuld ten dele niet terug hoeven te betalen?
"De situatie in andere landen is anders. In Griekenland moet de economie volledig op z'n kop en de schuld is gigantisch. In Portugal is de schuld veel lager. In Ierland is het bankensysteem een puinhoop, maar de economie zelf is redelijk op orde. Italië is onvoorspelbaar en dat komt enkel en alleen door Berlusconi, maar verder redt dat land het wel. En Spanje kan ook op eigen kracht verder."

Wat gaat Nederland ervan merken?
"Hooguit neemt de staatsschuld met een paar miljard euro toe, omdat wij ook schulden moeten afboeken. Het gaat niet om heel grote bedragen. Het is belangrijk dat er snel iets gebeurt. Ze zijn al veel te laat. Als Merkel zegt dat er pas in 2013 schuldreductie plaats kan hebben, is het helder dat zij er niets van begrijpt. Dat is jammer, want als er één land is dat het voortouw moet nemen, dan is het Duitsland."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden