Duitsland levert zware wapens aan de Koerden

Merkel: Zij strijden ook voor onze veiligheid

ANTOINE VERBIJ

De parlementariërs van de coalitiepartijen applaudisseerden toen bondskanselier Angela Merkel haar dank uitsprak aan de Koerdische peshmerga-milities. "Zij strijden ook voor onze veiligheid." Het was haar belangrijkste argument in de regeringsverklaring over het besluit om wapens te leveren voor de strijd tegen de IS-terreur in Irak.

Zondag had de regering het besluit bekendgemaakt. Gisteren sprak het parlement er in een buitengewone zitting over. De coalitiepartijen CDU/CSU en SPD keurden het besluit met hun overweldigende parlementaire meerderheid goed. Dat was symbolisch, want officieel had de regering geen toestemming van de volksvertegenwoordigers nodig.

Het gaat om een omvangrijke leverantie, die wapens tegen pantservoertuigen omvat, naast tienduizenden geweren, pistolen en handgranaten. Het pakket heeft een waarde van 70 miljoen euro, is bestemd voor vierduizend peshmerga-strijders en is afgestemd met de regering in Bagdad en de regering van de autonome regio Iraaks-Koerdistan.

Het besluit doorbreekt twee taboes in de Duitse buitenlandse politiek. Uitgangspunt was tot nu toe dat er geen wapens worden geleverd in gebieden waar een militair conflict heerst. En ook niet aan organisaties die niet door een regering worden gecontroleerd. De wapenleverantie aan de peshmerga voldoet aan geen van beide uitgangspunten.

De regeringspartijen willen echter van geen taboedoorbraak weten. Ze spreken van een humanitaire noodsituatie en verwijzen vooral naar de yezidi's, die, aldus de CDU-zegsman, aan een 'genocide' blootstaan. Gisteren nog zei de plaatsvervangend Hoge Commissaris voor Mensenrechten van de VN dat de aanvallen op burgers door IS 'systematisch en met opzet' zijn. Volgens de VN zijn zeker tweeduizend vrouwen en kinderen in Irak ontvoerd door extremisten.

De Duitse regering ziet in de omweg van de leverantie via Bagdad een garantie dat de wapens voor het beoogde doel worden ingezet. Toch twijfelt ook de SPD of de wapens wel in de juiste handen belanden. Zelfs SPD-minister van buitenlandse zaken Frank-Walter Steinmeier erkent het risico dat ze later worden ingezet voor de Koerdische onafhankelijkheidsstrijd. Een zelfstandig Koerdistan is volgens hem een bedreiging voor de stabiliteit in de regio.

De regering probeert het risico te verkleinen door de wapens in tranches te leveren. Daardoor zou beter toezicht op hun bestemming mogelijk zijn. De leveranties zullen nog deze maand beginnen. Instructies voor het gebruik van met name de zware Milan-raketten zal alleen in Duitsland zelf worden gegeven.

De oppositie is er allerminst gerust op. De Groenen zijn verdeeld. Maar vooral Gregor Gysi, fractievoorzitter van de Linkspartij, trok fel van leer. Hij vond de verhouding tussen 70 miljoen euro aan wapens en 50 miljoen euro aan humanitaire hulp 'veelzeggend'.

undefined

Vesten, helmen en hulp bij transport

Nederland levert tot nu toe scherfvesten en helmen aan de Koerden. Volgens minister van buitenlandse zaken Frans Timmermans hebben de Koerden daarnaast vooral behoefte aan wapens en munitie van Sovjetmakelij, waarmee ze gewend zijn te vechten. Omdat vooral Oost-Europese landen daarover beschikken, is Nederland bereid te helpen met het transport naar Irak.

Duitsland levert niet langer in gebruik zijnde geweren, anti-tankraketten en voertuigen van West-Europese makelij aan de Koerden. Volgens een woordvoerder van defensie beschikt Nederland momenteel niet over voorraden overtollig materieel. Er zijn geen oude geweren, en voor Mercedes-Jeeps die dit jaar vervangen zijn is al een verkoop aan Estland en Litouwen afgesproken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden