Duitsland legt bruinkoolcentrales aan banden

Vijf grote centrales dicht om uitstoot CO2 terug te dringen. Maar volgens Die Grünen is de deal 'smerig en duur'.

JOOST MOREL

Vier jaar na het besluit de kerncentrales te sluiten, naar aanleiding van de ramp in Fukushima, neemt Duitsland opnieuw een belangrijke beslissing op energiegebied. Om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, legt het land vanaf 2017 zijn vijf grootste bruinkoolcentrales stil.

Zo kwam er onlangs een einde aan de maandenlange strijd over de zogenoemde Energiewende, tussen de coalitiepartijen CDU (de christendemocraten van bondskanselier Angela Merkel) en SPD (sociaaldemocraten). Dankzij dit compromis kan Duitsland zijn doel halen om de uitstoot van CO2 in 2020 met 40 procent terug te brengen, in vergelijking met de uitstoot in 1990, zei een zegsman van het Duitse ministerie van economische zaken. Dit is veel ambitieuzer dan de EU-brede doelstelling om pas tegen 2030 40 procent minder CO2 uit te stoten.

De centrales die sluiten, worden wel achter de hand gehouden als reserve voor noodsituaties. Ze hebben een gezamenlijke capaciteit van 2,7 gigawatt, 13 procent van de totale capaciteit van Duitse bruinkoolcentrales. De werkende centrales zijn nog altijd goed voor een kwart van de stroomproductie van het land.

In een interview met tv-zender ARD gaf de Duitse minister van economische zaken en energie, tevens vicekanselier, Sigmar Gabriel (SPD) uitleg over het plan dat deel uitmaakt van de Duitse overstap van fossiele brandstoffen en kernenergie op groene stroom. "We hebben een reservecapaciteit nodig voor het geval er een tekort is aan hernieuwbare energie, doordat de zon niet schijnt of het niet waait. Die reserve bestaat uit bruinkool."

Gabriel stelde in eerste instantie voor dat de oudste en meest vervuilende centrales ook een soort strafbelasting moeten betalen wanneer hun CO2-uitstoot boven een bepaalde drempel komt. Maar deze omstreden taks is definitief van tafel, onder druk van een felle kolenlobby, afkomstig van de vakbonden, de bedrijven die eigenaar zijn van de bruinkoolcentrales (RWE en Vattenfall), en de bruinkoolgebieden.

"Dit bedreigt het bestaan van ons concern", zei de Nederlandse RWE-topman Peter Terium eind april in Essen. "De taks betekent een onmiddellijke sluiting van het merendeel van onze mijnen en centrales". De vakbonden dreigden dat dit plan 100.000 banen zou kosten.

Het protest sorteerde een duidelijk effect. Niet alleen hoeven de energiebedrijven de heffing niet meer te betalen, ze krijgen ook nog een financiële compensatie voor het stoppen. Hoe hoog die wordt, is onduidelijk.

Onder andere de fractievoorzitter van Die Grünen, Anton Hofreiter, is ontstemd. "De deal is smerig en duur. Smerig omdat de uitstoot niet genoeg beperkt wordt. Duur omdat de belastingbetaler en niet de energiebedrijven de sluiting van de centrales betaalt."

Michael Vassiliadis, de voorzitter van de industriële vakbond Bergbau, Chemie, Energie, reageert tevreden. "Na een lang en verhit debat is het gelukt haalbare oplossingen te vinden, die goed zijn voor het klimaat, de arbeidsmarkt en de industrie."

Sinds de aankondiging van de Energiewende in 2011 kan het Duitse energiebeleid van verschillende kanten op kritiek rekenen. Het zou veel geld kosten en te weinig resultaat opleveren. Desondanks is Duitsland een van de voorlopers wat het terugdringen van de CO2-uitstoot betreft. Drie van de 28 EU-landen halen de doelstellingen niet: Groot-Brittannië, Luxemburg en Nederland.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden