Duitsland kampt met uniek probleem: bezuinigingen

BERLIJN - De Duitse broekriem moet worden aangehaald, wil het land nog aan de criteria voor de monetaire unie voldoen. Daar is iedereen het over eens. Maar over wie een veer zou kunnen laten, zijn de meningen uiterst verdeeld.

Morgen maakt het kabinet Kohl definitief bekend waar het wil bezuinigen. Gisteravond zijn daarover gesprekken gevoerd met bonden en werkgevers. Vandaag krijgen de coalitiepartners te horen wat er is besproken.

Duitsland voerde de afgelopen weken de discussie die Nederland al tien jaar achter de rug heeft. Het woord bezuinigingsronde veroorzaakt in Duitsland grote paniek. De bonden dreigden gisteravond het overleg met de bondskanselier en de werkgevers af te breken, als ook maar één vinger naar de verzorgingsstaat werd uitgestoken. Alleen al het wijzen naar zwakke plekken gaat de werknemersorganisaties te ver.

Zij willen uitsluitend praten over maatregelen die de werkloosheid tot het jaar 2000 moet halveren. Volgens de voorzitter van de overkoepelende vakorganisatie DGB, Dieter Schulte, willen de werkgeversorganisaties en de politiek “kennelijk een andere republiek”. Toch liep gisteravond geen vakbondsman bij het overleg de deur uit.

De afgelopen weken is druk gespeculeerd over mogelijke bezuinigingsvoorstellen uit Bonn. Kohl en zijn minister van financiën Waigel willen het komende jaar 25 miljard besparen. De bonden noemden voorafgaand aan het gesprek de ideëen van Kohl en zijn kabinet een 'catalogus vol onacceptabele gruwelijkheden'.

De coalitiepartner FDP en een deel van het CDU gaan deze voorstellen lang niet ver genoeg en zij verwijten Kohl dat hij bang is voor imagoverlies.

De 25 miljard mark die Waigel nodig heeft om een financieringsgat te dichten, wil Kohl verdienen door bij ziektegeld niet meer het laatst verdiende loon uit te betalen maar alleen het basisinkomen. Tot nu toe kon iemand die in de ziektewet zat, ook rekenen op de uitbetaling van overuren die hij de maand ervoor betaald kreeg.

Baaldagen Eigenlijk zou de bondskanselier het liefst voor de eerste 'zieke' dag het salaris willen inhouden. Dit om het aantal 'baaldagen' te beperken. Tegelijk wil Kohl de pensioengerechtigde leeftijd voor vrouwen en mannen verhogen zodat ze langer blijven meebetalen aan de AOW.

Ook willen Kohl en Waigel volgend jaar geen loonsverhoging voor ambtenaren en de versnelde invoering van een nieuwe wet op de verzorging van langdurig zieken. Uitstel van een geplande verhoging van de kinderbijslag met twintig mark, staat binnen Kohls eigen partij, de CDU, nog ter discussie. Met dit uitstel zou Bonn 3,8 miljard kunnen sparen. Er komt geen verhoging van de BTW en een hervorming van het algemeen omstreden belastingsysteem wordt uitgesteld tot 1998.

Over een radicale hervorming van de verzorgingsstaat, zoals de socialisten en de bonden vrezen, wordt nog lang niet gesproken. Het gaat in Bonn uitsluitend om een paar miljard die hier of daar kunnen worden gewonnen. Niemand waagt het nog de poten onder de comfortabele Duitse crapaud door te zagen. Voor de angst van de vakbonden lijkt het nog veel te vroeg.

En dat terwijl de rekensom van Theo Waigel over het financieringstekort, volgens het weekblad Der Spiegel, dubieus is. Waigel rekent op een gat van 20 miljard mark dit jaar en 50 miljard volgend jaar. Daarbij gaat hij, volgens Der Spiegel, uit van een economische groei van 2,5 procent terwijl experts gokken op maximaal 0,5 tot 1 procent. Ook gaan Waigels tabellen uit van een verhoging van belastinginkomsten. En dat terwijl de solidariteitstoeslag zou worden afgeschaft en een verlaging van de vermogensbelasting is voorgesteld. Als de groei maar 1,5 procent bedraagt en de belastinginkomsten gelijk blijven, hetgeen realistischer is dan een stijging, zou het financieringstekort volgend jaar direct op 107 miljard mark komen. Bij een groei van 0,5 procent wordt dat 116 miljard mark. Daar steken de bezuinigingen van ten hoogste 25 miljard zuinigjes bij af.

De SPD komt binnenkort met alternatieven. SPD-leider Rudolf Scharping vindt het niet meer dan fair dat de Duitse rijken eenmalig één procent van hun kapitaal afstaan om het gat te dichten. Handhaving van de koopkracht en een drastische vermindering van de loonkosten, hebben bij de SPD prioriteit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden