Duitsland: 'Geen sprake van herstelbetaling WOII voor Polen'

Het Reichstaggebouw in Berlijn, het belangrijkste regeringsgebouw in Duitsland. Beeld ANP

Berlijn peinst er niet over om Polen een biljoen te betalen voor geleden schade in de Tweede Wereldoorlog.

Duitsland gaat niet met Polen onderhandelen over schadevergoeding voor de Tweede Wereldoorlog. Dat verklaarde de woordvoerder van de Duitse regering gisteren. Hij reageerde op uitspraken van Poolse politici die duizend miljard dollar eisen voor de verwoesting van Polen tussen 1939 en 1945.

Donderdagavond bevestigde de Poolse premier Beata Szydlo in een radiointerview dat haar regering een claim voorbereidt. "Polen heeft recht op schadevergoeding", aldus de premier, die benadrukte dat Polen slachtoffer van de oorlog was en vervolgens met instemming van het Westen 'werd weggegeven aan het communistische regime'.

De Tweede Wereldoorlog staat centraal in de 'geschiedspolitiek' waarmee de nationaal-conservatieve regering het nationale zelfbewustzijn wil vergroten. Zes miljoen Poolse burgers kwamen om, van wie de helft Joden. Van verwerking na de oorlog kon nauwelijks sprake zijn, omdat het land een communistische dictatuur werd.

Win-win-situatie

Voor de nationalisten is de claim een win-win-situatie. Als Berlijn niet betaalt, bevestigt dat voor de eigen achterban het stereotype van de slechte Duitser en blijven aandacht en emoties gericht op de geschiedenis.

Oppositieleider Grzegorz Schetyna noemde de schadeclaim 'oplichterij voor binnenlands gebruik'. Hij verweet de regering dingen te beloven die ze 'niet in staat is internationaal op de agenda te zetten'. In plaats van miljarden euro's krijgt Polen volgens hem een nog slechtere relatie met Duitsland.

Berlijn verwijt Warschau geen vluchtelingen op te nemen. Volgens de Europese Commissie ondermijnt de Poolse regering de rechtsstaat. Tot nu toe hield de Duitse regering zich officieel op de vlakte over de groeiende greep van Poolse politici op rechtbanken, maar afgelopen week doorbrak Bondskanselier Merkel haar zwijgen. "We kunnen de rechtsstaat niet prijsgeven om de eenheid binnen de EU te bewaren."

In diezelfde week schroefden Poolse politici hun financiële eisen op. Minister van binnenlandse zaken, Mariusz Blaszczak, sprak over duizend miljard dollar, bijna de jaarlijkse begroting van Duitsland. "Nu we een vrij land hebben, eisen we dat het onrecht wordt goed gemaakt", aldus de minister op een bijeenkomst van de katholiek-nationalistische radiozender Radio Maryja.

"Duitsland voelt zich verantwoordelijk voor de onvoorstelbare misdaden die zijn begaan tijdens de Tweede Wereldoorlog", aldus de woordvoerder van de Bondsregering benadrukte gisteren. Hij benadrukte echter dat de herstelbetalingen al lang zijn afgehandeld. In 1953 zag de Poolse regering af van verdere reparaties. Bij de onderhandelingen over de Duitse eenheid in 1990 legde Warschau geen eis op tafel. Bij die gelegenheid erkende de Bondsrepubliek de Poolse westgrens. Daarmee werd bijna een kwart van het vooroorlogse Duitsland definitief Pools grondgebied.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden