Duitser vecht hopeloze strijd voor asiel

HAARLEM, ALMELO - Het ziet ernaar uit dat Siegfried Kurzhals, net als vorig jaar, de kerstdagen zal moeten doorbrengen tussen vier gevangenismuren. Bracht hij Kerstmis in 1997 door in een Duitse cel, dit jaar lijkt hij veroordeeld tot een Nederlandse.

RUUT VERHOEVEN

Voor de 50-jarige asielzoeker uit het Duitse Füssen maakt het allemaal weinig verschil. Na zijn overhaaste vlucht uit zijn vaderland medio dit jaar hoopte hij via een vergeefse reis naar Kosovo uiteindelijk in Nederland een veilig heenkomen te vinden.

Vier maanden na zijn asielverzoek is hij echter heel wat illusies armer. “Ook hier word ik monddood gemaakt”, zegt hij bitter.

Wanbetaling

Zijn asielaanvraag werd 13 oktober afgewezen, en na een Duits uitleveringsverzoek - hij zat in eigen land een straf van vier jaar uit wegens belediging en wanbetaling - werd hij begin november ingesloten. Deze week belist een Zwolse rechter of Kurzhals na kerst nog langer in het Almelose huis van bewaring moet blijven. Op zijn verzoek om kerstverlof heeft de Duitser nog geen antwoord.

Hoewel zijn situatie allerminst rooskleurig te noemen is, brengt Kurzhals zijn dagen in gevangenschap niet in ledigheid door. Zo schreef hij vanuit zijn cel z'n vingers blauw om alles en iedereen aan te klagen die hij op zijn weg vindt: de agent van de vreemdelingendienst die hem een Duits zwijn noemde, de rechter-commissaris die hem in bewaring liet stellen, zijn incompetente advocate die zijn uitleveringszaak behandelde, de gevangenisautoriteiten die zijn rechten beknotten en de 'vooringenomen' Zwolse rechter die over zijn uitlevering moet oordelen.

De Haarlemse rechter mr. B. Franke - nog niet aangeklaagd - mocht vrijdag alle epistels van Kurzhals in ontvangst nemen tijdens behandeling van diens verzoek om, in afwachting van een beslissing op het bezwaarschrift tegen zijn afgewezen asielverzoek, hier te mogen blijven. Als stok achter de deur voegde de Duitser er meteen een stuk bij over een gang naar het Europese hof voor de mensenrechten, voor het geval hij onverhoopt niet mag blijven.

“Niet erg beleefd voor iemand die hier bescherming gevraagd heeft tegen zijn eigen overheid”, oordeelde de landsadvocaat tijdens de zitting. Hij spiegelde de rechter het beeld voor van een man die probeert een 'gerechtvaardigde' straf in eigen land te ontlopen door hier asiel aan te vragen.

Onafhankelijk

“Er is geen enkele reden aan te nemen”, aldus de landsadvocaat, “dat Duitsland welke bepalingen uit internationale verdragen ook, niet zou nakomen. Duitsland kent een onafhankelijke rechtspraak. Er rust op meneer Kurzhals een zware last om aannemelijk te maken dat hij in Duitsland onevenredig zwaar gestraft is voor gepleegde strafbare feiten en dat hij terecht een beroep doet op het vluchtelingenschap. Wij denken dat hij daar niet in geslaagd is, al heeft hij gedurende in totaal 22 uur de kans gehad zijn asielmotieven toe te lichten.”

“Dat lijkt lang”, verdedigde mr. J. Brands zijn cliënt, “maar als je weigert te luisteren naar wat iemand te zeggen heeft, schiet je daar weinig mee op.” Volgens de raadsman wordt Siegfried Kurzhals in eigen land vooral om politieke redenen vervolgd. Drie jaar cel voor het niet tijdig betalen van 28 rekeningen van ten hoogste tweeduizend mark plus nog een extra jaar voor zeven beledigende uitingen, met name aan het adres van de Duitse post, die hij een 'slaapkoppenclub' noemde, is volgens Brands wel degelijk een 'onevenredig zware straf'. “Daarbij moet bedacht worden dat de Duitse post veel rekeningen aan Kurzhals achterhield.”

“Mijn cliënt is nota bene door toedoen van de Duitse overheid in financiële moeilijkheden geraakt. Hij heeft nog bijna één miljoen D-Mark tegoed van het ministerie van financiën omdat hij ten onrechte premies moest betalen voor werknemers die als uitzendkrachten voor hem werkten”, aldus Brands. “En waarom is hij wél vervolgd voor wanbetaling en zijn compagnon, die nota bene alle bankzaken beheerde, niet?”

Kurzhals had in zijn woonplaats Füssen enkele speelgoedzaken, die op last van de Beierse justitie zijn geliquideerd tijdens zijn detentie tussen oktober 1997 en juni dit jaar. De Duitser is ervan overtuigd dat hij in moeilijkheden geraakt is door zijn tomeloze inzet voor etnische Albanezen uit Kosovo, hetgeen de meest conservatieve Duitse deelstaat niet waardeert.

Michael Stenger, medewerker van de Duitse vluchtelingenorganisatie Pro Asyl, onderschrijft de problemen die vluchtelingenmedewerkers met name in Beieren bij hun werk ontmoeten. Uit angst zelf vervolgd te worden door de Duitse justitie durft hij in zijn brief aan de Nederlandse justitie ter verdediging van Kurzhals niets te zeggen over de aard van diens vervolging. Einholt, een vooraanstaand advocaat uit München durft dat wel. Hij noemt de straf die Kurzhals werd opgelegd 'draconisch'.

Kritiek

Siegfried Kurzhals vreest niettemin dat geen Nederlandse rechter het aandurft, kritiek te uiten op de Duitse justitie en de Duitse rechtspraak door hem hier asiel te verlenen. Zelfs een vrijlating maakt hem niet gelukkig. “Almelo is niet zo ver van de grens verwijderd”, zegt hij. “Het zou me niet verbazen als de Duitse politie me op Nederlandse bodem inrekent zodra ik vrij kom.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden