Duitse steden 'schaffen' het niet alleen

Gemeenten zijn vaak meer kwijt aan opvang vluchtelingen dan ze ervoor krijgen

Duitsland zucht financieel onder de vluchtelingencrisis. Vooral in het Ruhrgebied zitten veel gemeenten krap bij kas. Sommige kabinetsleden willen dat het Rijk bijspringt, maar de minister van financiën houdt de hand op de knip.

Vorig jaar kwamen er 1,1 miljoen vluchtelingen naar Duitsland. Voor hun opvang hebben de centrale regering en de deelstaten dit jaar 17 miljard euro uitgetrokken. Dit geld komt voor een groot deel terecht bij gemeenten, die de eigenlijke opvang uitvoeren. Maar het bedrag dekt de kosten niet.

Zo ontstaan er grote tekorten, vooral bij gemeenten in arme deelstaten. Noord-Rijnland-Westfalen spant de kroon, meldt Die Zeit. Die deelstaat is niet alleen arm, maar nam ook nog eens de meeste vluchtelingen op: vorig jaar 330.000.

Het stadje Schwerte, middenin Noord-Rijnland-Westfalen, illustreert het probleem. De armlastige gemeente verhoogde de afgelopen jaren tal van belastingen en sneed drastisch in de uitgaven; sindsdien raken speelplaatsjes verwaarloosd, zijn de subsidies voor de kerstmarkt verdampt en is het zwembad gesloten. Net toen de zwarte cijfers in zicht kwamen, stroomden de vluchtelingen toe.

De stad was het afgelopen jaar 4,6 miljoen euro kwijt aan de vluchtelingen, maar krijgt van de deelstaat slechts 3,1 miljoen terug. Voor de overige 1,5 miljoen draait Schwerte zelf op. CDU-burgemeester Heinrich Böckelühr luidt in Die Zeit de noodklok. "Wir wollen das schaffen", zegt hij, maar "wir schaffen das nicht allein".

Veel andere steden zitten in een vergelijkbaar parket. Burgemeesters typen daarom hun vingers blauw op bedelbrieven aan de hoofdstad van hun deelstaat en aan Berlijn, vooralsnog met weinig succes. Het landelijke kabinet is verdeeld over de roep om meer geld.

Minister van volkshuisvesting Barbara Hendricks liet gisteren weten dat ze jaarlijks 1,3 miljard euro extra wil uitgeven voor woningbouw en stadsvernieuwing, om vluchtelingen beter te kunnen herbergen. Haar collega van werkgelegenheid, Andrea Nahles, wil een half miljard extra investeren om asielzoekers aan werk te helpen.

Maar volgens minister van financiën Wolfgang Schäuble is ook in Berlijn het geld op. In een nog niet gepubliceerd rapport, in handen van de krant Welt am Sonntag, waarschuwt hij voor een oplopende staatsschuld. Tot 2020 zou de staat jaarlijks minstens 7 miljard euro moeten bezuinigen om de kas op orde te houden. Alternatief: hogere belastingen. Komende week buigt het kabinet zich over het dilemma.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden