Duitse neonazi's misbruiken Koekiemonster

Beeld uit een filmpje waarin Koekiemonster antiracistische clubs bespot. Beeld
Beeld uit een filmpje waarin Koekiemonster antiracistische clubs bespot.Beeld

We zien een vrolijkerd die in een blauw Koekiemonster-pak folders uitdeelt op een schoolplein. De scholieren vinden het grappig en nemen de flyers ginnegappend in ontvangst. In het vervolg van het filmpje toont het levende knuffelbeest bordjes met teksten als 'nationaal verzet' en smijt het een plakkaat met 'School zonder racisme' in de sloot.

Antoine Verbij

Zo doen ze dat tegenwoordig, de bijdetijdse rechts-extremisten. Ook antiracistische clubs laten van zich horen met antifascistische filmpjes op internet. De strijd tussen racisme en antiracisme wordt in Duitsland tegenwoordig in cyberspace gevoerd.

Afgelopen dinsdag presenteerden antiracistische organisaties in Berlijn een rapport over de opmars van extreem-rechts op het internet. In dat rapport zetten ze op een rij welke tactieken neonazi's nu gebruiken om jongeren te lokken. Het internet, met zijn even onbegrensde als oncontroleerbare mogelijkheden, is al lang hun belangrijkste medium.

Slinkse methoden
Onderzoekers hebben vorig jaar ruim 1800 strafbare extreem-rechtse websites geïdentificeerd, de meeste zijn grof en klunzig, maar sommige geinig, professioneel gemaakt en met slinkse methoden om jongeren te bereiken. Websites met onschuldige namen blijken haatboodschappen te bevatten, neutrale Twitter-accounts worden eenvoudigweg gekaapt.

Hoe reageren de autoriteiten? In de vorige regering ging CDU-minister Christina Schröder over de kwestie. Die wist niets beters te verzinnen dan een korting op de subsidies voor antifascistische organisaties en de eis dat ze elk jaar opnieuw hun trouw aan de Duitse grondwet zouden verklaren. Zo groot was haar wantrouwen tegen de veelal linkse clubs.

Met haar opvolgster, Manuela Schwesig, voorheen SPD-minister van sociale zaken in de oostelijke deelstaat Mecklenburg-Vorpommern, is het anders. Haar eerste beslissing was de opheffing van de verplichting van antiracistische organisaties om hun loyaliteit aan de grondwet te verklaren. Bij de presentatie legde ze de prioriteit bij de bestrijding van racisme.

Ter plekke garandeerde ze de organisaties die het internet tegen extreem-rechtse propaganda willen beschermen voor de komende vijf jaar subsidie. Daarmee mogen ze opboksen tegen de nieuwe internetstrategieën van de neo-neonazi's. Dat betreft vooral hun gebruik van buitenlandse providers, waarop de Duitse autoriteiten weinig grip hebben.

YouTube
Een onder neonazi's populaire server is die van het Russische Facebook, VK geheten. De Russen mogen de 'fascisten' van Kiev gaarne uit het oosten van Oekraïne willen verdrijven, ze zijn niet te beroerd om de Duitse neofascisten te steunen, zolang het de destabilisering van het Westen dient. Voor Duitse neonazi's is VK een gewillige provider.

Betere ervaringen hebben de Duitse fascismebestrijders met YouTube, de Amerikaanse server die in het verleden heel wat filmpjes van neonazi's verspreidde. YouTube erkent als een van de weinige buitenlandse ondernemingen de Duitse wet. Yahoo en Tumblr wensen zich daar nog niet aan te onderwerpen.

Nipsters
Vooral jonge neonazi's weten de sociale media te vinden. De 'nipster' (een samentrekking van neonazistische hipster) is bezig aan een opmars in Duitsland. De kale koppen en leren jacks hebben plaatsgemaakt voor skinny jeans en linnen tasjes. De jonge neonazi's kleden zich niet alleen als hipsters, ze houden ook blogs bij en presenteren veganistische kookprogramma's. Hiermee hopen ze minder agressief over te komen en op die manier meer mensen te overtuigen van hun idealen.

Met keurig gekamde baardjes en gympen proberen de mannen aansluiting te vinden bij de gangbare jongerencultuur. Ook de nipstermeisjes zijn nauwelijks van de 'mainstream' hipster te onderscheiden, al geven de cijfers 88 (een subtiele verwijzing naar twee keer de achtste letter uit het alfabet, oftewel Heil Hitler) en de slogans op hun tassen wel een indicatie van hun politieke sympathieën.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden