Duitse kritiek op Vaticaan Voorzitter bisschoppen: leer zorgvuldiger formuleren

Van onze kerkredactie AMSTERDAM - Bisschop Karl Lehmann, voorzitter van de Duitse katholieke bisschoppenconferentie, heeft op eerste kerstdag ongezouten kritiek geleverd op het Vaticaan.

Hij vindt dat Rome beter moet luisteren naar de opvattingen van kritische kerkleden voordat het met leerstellige regels komt met betrekking tot zaken als de vrouw in het ambt, echtscheiding en kunstmatige anticonceptie. Het dient tevens documenten over leerstellige kwesties zorgvuldiger te formuleren.

Lehman, die bisschop van Mainz is, deed zijn uitspraken zondag voor de Duitse radio en in een interview met de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung. Lehman verwees naar het recente document van de Congregatie voor de geloofsleer, de Vaticaanse 'waakhond' over geloof en zeden, dat gescheiden gelovigen die hertrouwd zijn, van deelname aan de eucharistie uitsluit.

Lehman is een van de drie Duitse bisschoppen die vorig jaar in een herderlijk schrijven ervoor pleitten zulke gelovigen in uitzonderingsgevallen wel tot de eucharistie toe te laten. Dit pleidooi was volgens ingewijden de reden waarom zijn naam onlangs ontbrak in het rijtje (aarts)bisschoppen die door de paus tot kardinaal werden benoemd. Gemeld document was in feite een terechtwijzing aan Lehmanns adres.

Onverstoorbaar

Deze stoort zich daar kennelijk niet aan, getuige zijn twee recente verklaringen. Volgens hem staan controversiële zaken als echtscheiding, vrouwelijke priesters en kunstmatige geboorteregeling bij Duitse katholieke voortdurend ter discussie. “De kerk kan het zich niet veroorloven om in het openbaar vrijwel geheel met juist deze problemen te worden geïdentificeerd.”

Lehman kritiseerde ook de paus. Deze zou volgens de voorzitter van de Duitse bisschoppenconferentie beter moeten nagaan of zijn besluiten uitvoerbaar zijn. “Duidelijke principes zijn vandaag de dag van levensbelang, maar ze zijn niet genoeg. We moeten eerlijk nagaan hoe de kerk nog onderdak kan bieden aan diegenen die haar idealen niet kunnen verwezenlijken.”

Een duidelijk vermoeide Johannes Paulus II hekelde diezelfde zondag, na in de Sint Pieter de nachtmis te hebben opgedragen, in zijn traditionele kerstboodschap egoïsme en geweld en beklaagde zich over de vele oorlogen die de wereld teisteren. Terwijl 50.000 mensen op het St. Pietersplein toehoorden, sprak hij in 55 talen een zegewens uit. Een speciale groet had hij voor de Italianen die zonder premier zitten.

De paus riep alle volkeren op zich te verzetten “tegen het egoïsme, de leugen en het niets ontziende streven naar eigenbelang”. Vooral kinderen, vrouwen, ouderen en gehandicapten worden volgens hem vaak het slachtoffer van “egoïsme en uitsluiting”. Hij bepleitte het afbreken van muren die “ellende, werkloosheid, onwetendheid, onverschilligheid, discriminatie en intolerantie in stand houden”.

De paus ging uitgebreid in op het oorlogsleed in Bosnië en memoreerde ook de gewelddadige conflicten in de Kaukasus, die in Angola, Rwanda, Boeroendi en de “vergeten oorlog van Soedan”. Hij stond tevens stil bij het “moordachtige geweld” in Algerije, dat een heel volk in gijzeling houdt. En ook het land, waarin Jezus werd geboren, “is het toneel van geweld en een plaats van verscheuring en verdeeldheid”.

In Bethlehem, de geboortestad van Jezus op de door Israël bezette westelijke Jordaanoever, vierden zo'n 20 000 pelgrims zaterdag het kerstfeest. De aanwezigheid van toeristen uit Jordanië, dat dit jaar een einde maakte aan 46 jaar staat van oorlog met Israël, weerspiegelde de veranderingen in het Midden-Oosten. De Jordaniërs droegen Palestijnse vlaggen en foto's van Arafat mee.

Volgens inwoners van Bethlehem was de stemming op het plein voor de Geboortekerk feestelijker dan sinds 1987 het geval is geweest. In de tussenliggende jaren wierp de intifada, de Palestijnse opstand in de bezette gebieden, een schaduw over de viering van Christus' geboorte. Ook al keken ook dit jaar honderden Israëlische soldaten met het geweer in de aanslag vanaf daken en straathoeken toe, toch heerste er een kermisachtige sfeer.

Het Palestijnse zelfbestuur in de Gazastrook en Jericho heeft zondag besloten Kerstmis toe te voegen aan de officiële feestdagenkalender. Het kerstfeest krijgt daarmee dezelfde status als de islamitische feesten, zo werd uit officiële bron vernomen. De Palestijnse leider Yasser Arafat zou het besluit zelf genomen hebben. In Gaza en Jericho wonen zo'n 2500 christenen, het merendeel Grieks-orthodox.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden