Rechtszaak

Duitse hof vindt neonazipartij te ongevaarlijk om te verbieden

De NPD-leider Frank Franz (rechts) na de uitspraak. Links reageert lid Peter Marx euforisch. Beeld REUTERS

De extreemrechtse partij NPD in Duitsland wordt niet verboden. Dat heeft het Duitse constitutionele hof vandaag bepaald. De kleine partij staat weliswaar 'vijandig' tegenover de grondwet, maar is te klein om de democratische vrijheid in gevaar te brengen.

De Duitse Bondsdag (vergelijkbaar met de Eerste Kamer) had om het verbod gevraagd, omdat de partij anti-democratisch en racistisch is. De NPD ontstond in 1964 als samenvoeging van meerdere splinterpartijen met een nationaalsocialistisch gedachtegoed. Tegenwoordig zijn er ongeveer vijfduizend leden door heel Duitsland. Niet veel, gezien het inwoneraantal van ruim tachtig miljoen.

De NPD probeert wel 'systematisch en met voldoende intensiteit aan het doel de vrije democratische orde te ondermijnen', aldus het hof. Toch is dat niet voldoende voor een veroordeling. "Het ontbreekt aan concrete aanwijzingen van 'gewicht', dat het mogelijk maakt deze acties te verwezenlijken."

Dat komt door het geringe ledenaantal, maar ook vanwege het feit dat de partij niet op steun kan rekenen. In de verkiezingspolls voor de Bondsdag zweeft de partij rond in de onderste regionen, en bovendien zijn er op districtsniveau ook geen redenen om aan te nemen dat de NPD een grote rol gaat spelen. In geen enkele deelstaat zit de partij in het parlement. Overigens is er altijd een kans dat de NPD met geweld hun ideologie aan de man wil brengen, maar daar moet 'het preventieve politierecht en de repressieve wetgeving' zorg voor dragen, aldus het hof.

Met de uitspraak werd een nieuwe stap gezet in de wetgeving, analyseerde onder meer de Frankfurter Allgemeine Zeitung. Om een partij te verbieden is het niet alleen nodig om een programma te hebben dat de democratie schaadt, maar ook moet een partij daar de middelen voor hebben.

Het is niet de eerste keer dat wordt geprobeerd de partij te verbieden. In 2003 werd ook al een poging gedaan, maar toen bleken informanten van de veiligheidsdiensten te zijn geïnfiltreerd. Omdat de identiteit van die mensen geheim bleef, was niet duidelijk welke door de aanklager gebruikte uitspraken van NPD-leden van informanten kwam, of van 'echte' NPD-leden. Vanwege die onzekerheid werd het proces afgebroken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden