Duistere popsongs, zwanger van onheil

Haar liedjes gaan over de dood van haar vader, depressies, onbereikbaarheid en niet tastbare liefde. Somberheid is troef bij de Oostenrijkse zangeres Anja Plaschg (Soap & Skin). Toch verkopen haar cd's goed, in en buiten Oostenrijk.

In de wereld van Anja Plaschg lijkt geen straaltje licht door te dringen. De Oostenrijkse singer/songwriter, die onder de artiestennaam Soap & Skin net haar tweede album heeft uitgebracht, schrijft bij voorkeur duistere popsongs die zonder uitzondering in de categorie loodzwaar vallen.

Humor komt niet in haar vocabulaire voor. Met piano, strijkers en elektronica creëert de 22-jarige zangeres een beklemmend universum, met songs die zwanger zijn van een onontkoombaar onheil. Dat gold voor haar debuut 'Lovetune for Vacuum' en het geldt in versterkte mate voor haar tweede album 'Narrow'.

Het openingsnummer 'Vater' raakt de luisteraar meteen als een vuistslag. De song is een beklemmende poging van Plaschg om de dood van haar vader te verwerken. "Ik heb gevreesd dat ik aan dit stuk ten onder zou gaan", legt Plaschg uit als we haar enkele weken voor haar Nederlandse optreden spreken. De poging om het verlies van haar vader in muziek te gieten, kostte de Oostenrijkse meer dan een jaar.

Ook het schrijven van de andere songs viel haar zwaar. Als oorzaak noemt Plaschg dat het overlijden van haar vader een zwarte periode in haar leven inluidde. De zangeres belandde naar eigen zeggen in een diepe depressie, die het artistieke proces ernstig bemoeilijkte. "Ik bevond me niet alleen in een muzikale maar ook in een persoonlijke crisis. Daardoor was het schrijfproces van de tweede cd heel moeilijk. Veel moeilijker dan bij de eerste cd."

Haar persoonlijke crisis dwong de muzikante tot een grotere mate van eerlijkheid in haar songs. "Aan mijn eerste album heb ik vijf jaar gewerkt. Ik begon op mijn vijftiende met schrijven en had als belangrijkste doel om een album uit te brengen. De gevoelens die ik op dat album vertolkte, waren echter vrij abstract. Ik verstopte me nog enigzins omdat ik bang was mezelf naakt te tonen. Ik bouwde diverse lagen om me heen.

"Op mijn tweede album is de verwerking van mijn gevoelens veel concreter. Het is een eerlijker album. Ik wilde dingen niet toedekken. Je zou kunnen zeggen dat ik ditmaal voor de radicaalste weg heb gekozen.

"De acht songs gaan over concrete thema's die op verschillende niveaus met elkaar in verbinding staan. Ze gaan over de dood van mijn vader, maar ook over de depressie waaraan ik heb geleden, over onbereikbaarheid en de niet tastbare liefde." Dat het is gelukt om 'Narrow' te voltooien omschrijft Plaschg als een persoonlijke bevrijding. "Ik voel me nu bevrijd en het gaat beter met me."

Ondanks het compromisloze karakter van de nieuwe cd, bereikte 'Narrow' meteen de eerste plaats in de Oostenrijkse albumcharts. Met het succes laaide ook de discussie in Oostenrijk over Plaschg weer op. Hoe kan het dat zij als een van de weinige Oostenrijkse artiesten in het buitenland hoge ogen gooit? En zijn haar sombere muziek en inktzwarte imago authenthiek of een publiciteitsstunt? Wie met de muzikante spreekt kan niet twijfelen aan haar oprechtheid. Moeizaam en aarzelend beantwoordt ze de vragen van de journalist. Het lijkt onmiskenbaar dat hier iemand aan het woord is, die worstelt met het leven en niet een gewiekste artieste die een doordacht imago te gelde probeert te maken.

Plaschg bekijkt de controverse rond haar persoon met verbijstering. Met afschuw in haar stem: "In de Oostenrijkse media wordt veel gespeculeerd over de vraag hoe het kan dat een Oostenrijkse artiest in het buitenland doorbreekt. Sommigen proberen mijn succes te doorgronden en schilderen me af als een soort Lana Del Ray, een artiest met een bedacht imago. Ze denken dat ik een soort marketing-team achter me heb staan!"

Hoewel Plaschg benadrukt de Oostenrijkse media niet over één kam te willen scheren, constateert ze dat er veel polarisatie rond haar persoon is. "Er is veel bijval, maar ook veel jaloezie." Zelf is ze, zegt ze, niet bezig met de vraag waarom haar platen zo goed verkopen. "Ik voel me vereerd dat zoveel mensen mijn cd hebben gekocht, maar eigenlijk betekent het niets voor me. Ik wil ook niet teveel nadenken over de oorzaken van mijn succes. Het is zoals het is."

Nu de nieuwe cd in de winkels ligt, is voor Plaschg het moment aangebroken dat ze haar songs live gaat vertolken. Een vooruitzicht dat bij haar gemengde gevoelens oproept. "Of ik me verheug op de live-optredens?" Na een lange stilte: "Ik wil het wel, het is een uitdaging die ik graag aanga. Maar er zitten risico's aan. Dat ik in een zwart gat gekatapulteerd wordt bijvoorbeeld, of de controle verlies of uit mijn evenwicht raak. Waarom ik het dan toch doe? Ik denk omdat dingen voor mij geen nut hebben als ze geen uitdaging zijn. Daarin schuilt voor mij een soort zekerheid. Op de een of andere manier voel ik me toch goed bij het doen van dingen die ik moeilijk vind."

De cd 'Narrow' is verschenen op het PIAS-label. Soap & Skin treedt op 20 april op in de Rotterdamse Schouwburg tijdens Motel Mozaïque.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden