'Duindigt is er voor de chic'

Met de opening van renbaan Duindigt, op zaterdag 19 mei 1906, kregen ook de 'gewone' paarden- en gokliefhebbers uit Den Haag en omgeving kans om koersen en draverijen te bezoeken. Daarvoor was het chique Clingendael slechts op uitnodiging te betreden door mensen die zich daadwerkelijk met de paardensport bezig hielden: leden van eerbiedwaardige Haagse families, zij die stamden van adel of cavaleristen.

Rob Velthuis

Al in 1844 hield 'De societeit tot aanmoediging der verbetering van het paardenras' op het 'terrein der societeit nabij Zantvoort' 'wedlopen en harddraverijen' en vanaf 1880 vonden in Bussum rennen plaats. Maar Duindigt is de oudste nu nog bestaande accommodatie, die werd gebouwd in de korte tijd dat de paardensport in Nederland floreerde. Eerst werd de discipline getroffen door een gokverbod plus daarop volgende economische crisis, later was het juist een verruiming van de kansspelwet die parten speelde.

De verslaggever van Nederlandsche Sport had bij de opening net geen profetische gaven: “Duindigt is mooi, is prachtig, is ingericht voor de chic, maar helaas, die chic ontbreekt, zoodat het burgerelement genoodzaakt is, die chic te betalen. Zal dat op den duur kunnen bestaan? Wij vrezen ervoor, als de inwoners van 's Gravenhage niet meer blijken van sympathie geven voor het schitterende hippodrome, dat zij in hunne onmiddellijke nabijheid hebben.”

De baan op het elitaire, besloten Clingendael werd in 1903 gesloten, waarna de Nederlandsche Harddraverij- en Renvereeniging (NHRV) renstalhouder Walter Jochem wist over te halen enkele honderden meters verderop op zijn fraaie bos- en duingebied een grasbaan van 1600 meter te leggen. Lange tijd graasden er op het middenterrein koeien en vonden bezoekers er de goedkoopste (want gratis) plaatsen.

1909 En 1910 waren de topjaren met respectievelijk 28 en 37 koersdagen. Vervolgens werd ook Duindigt getroffen door de wet tot bestrijding van de zedeloosheid die door de Tweede Kamer met één stem meerderheid werd aangenomen. Ook wedden op dieren werd onzedelijk geacht, waarmee er een verbod kwam op de totalisator. Het houden van koersen bleek ineens verliesgevend, waardoor het koerswezen van 1912 tot 1917 vrijwel stil kwam te liggen. Het merendeel van de dravers en volbloeds werd aan het buitenland verkocht. Jochems overwoog zelfs om de baan te sluiten.

Wrang genoeg was het de Tweede Wereldoorlog die een opleving bracht toen Seyss-Inquart de totalisator herinvoerde om zijn manschappen van de straat te houden. De gebouwen van de renbaan werden toen bewoond door 83 Rotterdammers die door het bombardement op hun stad dakloos waren geworden.

In 1944 werd Duindigt door de Duitsers gevorderd om een V2-baan aan te leggen. Als Jochems Seyss-Inquart dat Duindigt door de lanceringen zwaar is beschadigd, bieden de Duitsers 300 000 gulden schadevergoeding aan. Deze wordt van de hand gewezen. Het landgoed wordt in 1945 echt verwoest door Engelse bombardementen en door een V2 die op het middenterrein was terechtgekomen. Tussen 29 april en 8 mei 1945 werd door Engelsen en Amerikanen in het kader van de operatie Manna boven de voormalige renbaan 1500 ton voedsel gedropt. Nog altijd is ter herinnering daaraan voor de tribune een monument te bezichtigen. Na de bevrijding herstelden de Engelsen de baan, waar zij voor hun manschappen races gingen houden.

In 1949 wordt de totalisator officieel heringevoerd. Dat leidt echter niet tot een nieuwe glorieperiode, eerder bijna tot een doodsteek van de draf- en rensport. Omdat, volgens de huidige directeur van de Koninklijke Nederlandsche Harddraverij- en renvereniging R. Milders, in Nederland te veel gokmogelijkheden zijn op een te klein gebied. Weliswaar werd in 1963 de originele tribune vervangen door nieuwbouw, het bleef kwakkelen met Nederlands oudste baan. In 1995 werd door de commissie Ruts zelfs geconcludeerd dat Duindigt op termijn zou moeten verdwijnen. Bestudeerd wordt momenteel hoe Duindigt in de toekomst ook andere functies kan vervullen. Want voor alleen de draf- en rensport is de accommodatie niet rendabel meer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden