Duikboten: VVD en CDA voor, D66 vreest 'inrommelen'

Minister Hennis schuift keuze door naar volgend kabinet

Politieke partijen hebben hun stellingen over nieuwe onderzeeërs voor de marine betrokken. Officieel sprak de Kamer gisteren met minister van defensie Jeanine Hennis over de rol van onderzeeërs in toekomstige oorlogvoering, maar eigenlijk ging het al over de aankoop van nieuwe boten. De huidige vier zijn over tien jaar aan het einde van hun levensduur, en Hennis wil de Kamer in het voorjaar informeren over de vervanging.

Naast de keuze voor wel of geen onderzeeërs, is de vraag wat Defensie precies gaat kopen. Wat meespeelt is het aantal schepen, de technische capaciteiten, en het budget.

VVD en CDA hebben op de eerste twee punten hun keuze gemaakt. Ronald Vuijk (VVD) wil per se vier onderzeeboten die wereldwijd kunnen vechten tegen geavanceerde tegenstanders. "Ik kan me voorstellen dat de minister uiteindelijk twee voorstellen aan de Kamer doet: uitgeklede boten binnen het budget van 2,5 miljard euro, of een duurdere versie." Raymond Knops (CDA) wil snel weten wat vier geavanceerde boten echt kosten. Volgens Elbert Dijkgraaf (SGP) gaat het om een miljard euro per stuk. Voor zes onderzeeërs wil hij zes miljard euro uittrekken.

De SP wil helemaal geen nieuwe schepen. Kamerlid Jasper van Dijk vreest dat de regering het geld voor vier onderzeeërs weghaalt bij de politie of gezondheidszorg. Het defensiebudget dat wel beschikbaar is moet naar betere arbeidsvoorwaarden. "Maar generaals willen liever mooie speeltjes."

De PvdA staat volgens Kamerlid Sultan Gunal-Gezer wel open voor nieuwe schepen. "De wereld is totaal veranderd, met onvoorspelbare dreigingen en conflicten aan de rand van Europa." Maar het is voor de PvdA te vroeg om iets te zeggen over budget of aantallen schepen. Hennis moet volgens Gunal-Gezer eerst met een uitgewerkt plan komen.

D66 neemt als enige nog helemaal geen standpunt in. Kamerlid Salima Belhaj vreest vooral dat Defensie kleine stapjes richting aanschaf zet tot de Kamer niet meer terug kan, de 'inrommel-taktiek' die ook bij de JSF is toegepast. VVD en CDA moedigen dat volgens haar aan door al groen licht te geven.

Minister Hennis wil het liefst stapsgewijs werken aan nieuwe onderzeeërs, zonder nu al lastige keuzes te maken. Haar ministerie wil dezelfde vier schepen als CDA en VVD, maar is op zoek naar geld. Hennis erkent dat het budget omhoog moet om naast de aankoop van onderzeeboten ook andere verouderende schepen te vervangen. Zaterdag vroeg zij in het radioprogramma Kamerbreed dan ook om twee miljard euro extra.

De minister wil een volgend kabinet de knoop over onderzeeërs laten doorhakken. "Ik zorg ervoor dat er in 2018 een definitief besluit kan vallen, maar ik zou het wel heel jammer vinden als er geen nieuwe onderzeeërs komen." Hennis hoopt zo ook de discussie over het project te beperken. "Ik ga niet versnellen. Dit wordt geen verkiezingsonderwerp."

Aan die wens komt de oppositie niet tegemoet. CDA'er Knops zei meteen dat de aankoop van onderzeeboten vast aan bod komt bij de Tweede Kamerverkiezingen volgend jaar. SP'er van Dijk daagde Hennis uit tot een debat, mocht zij namens de VVD op de kandidatenlijst staan. Voor die tijd moet Hennis aan de Kamer laten weten wat voor boten de marine wil. Die wensenlijst zal zeker tot een debat leiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden