'Dubbelrol gezinsvoogd maakt werk te zwaar'

Hoogleraar: Taakscheiding nu doorvoeren

Een gezinsvoogd moet niet langer én het gezin bijstaan én dwangmaatregelen uitvoeren, zoals het uit huis plaatsen van een kind. Een onmogelijke spagaat, stelt emeritus hoogleraar Jo Hermanns. "We moeten die baan in tweeën knippen. Het hele jeugdstelsel wordt momenteel herzien. Het zou stom zijn dit nu niet meteen ook aan te pakken." Hij komt met zijn suggestie frontaal in botsing met Jeugdzorg Nederland.

De baan van gezinsvoogd is veel te zwaar, en leidt tot hoog ziekteverzuim en korte carrières. Dat komt ook door de dubbele opdracht, stelt Hermanns: "Als je zo'n probleemgezin de ene dag vriendelijk met raad en daad bijstaat, maar de volgende dag de kinderen komt ophalen omdat de situatie toch onhoudbaar is, wordt dat als verraad gezien. Dat is logisch. Eén van die taken moet ergens anders komen te liggen." De onafhankelijk jeugdzorgadviseur vindt dat een gezinscoach de zorg moet coördineren en dat het toezicht erop bij de gezinsvoogd hoort. Die moet de effectiviteit beoordelen en het contact onderhouden met kinderrechter en de Raad voor de Kinderbescherming.

Veel gemeenten, die binnenkort de jeugdzorg moeten financieren, zien volgens Hermanns wel iets in de taakscheiding: "Ze kennen het van het onderwijs. De leerplichtambtenaar geeft zelf ook geen les."

Jeugdzorg Nederland voelt niets voor het voorstel een einde te maken aan de 'dubbelrol' van de gezinsvoogd. "Wij zien dat het schakelen tussen deze rollen juist een belangrijke factor is voor succesvolle interventies", zegt een woordvoerder. "Daarnaast horen we vaak de kritiek dat te veel instanties en hulpverleners actief zijn in een gezin. Met dit voorstel komt daar weer iemand bij."

Hermanns begrijpt dat Jeugdzorg niet enthousiast is: "Er is veel in deze werkwijze geïnvesteerd en dat heeft zeker tot verbeteringen geleid. Ik snap dat het niet leuk is als het wéér anders moet Maar je moet nu gewoon erkennen dat de gezinsvoogd wordt overvraagd."

Na de moord op Savanna (3) in 2004 kreeg jeugdzorg de opdracht vaker achter de voordeur bij cliënten te gaan kijken. Savanna werd mishandeld door haar moeder en stiefvader. De gezinsvoogd, luidde de kritiek, had dat veel beter in de gaten moeten houden. "Na elk incident krijgt jeugdzorg er een opdracht, registratieformulier, checklist of protocol bij. Je kunt er de klok op gelijk zetten dat dit nu na de dood van die broertjes uit Zeist weer gebeurt", zegt Micha de Winter, hoogleraar opvoedkunde van de Universiteit Utrecht. "Elke maatregel klinkt logisch, maar de optelsom van al die maatregelen zorgt ervoor dat dit vak bijna garant staat voor een snelle burnout. Door elke nieuwe regel zit de gezinsvoogd nog meer achter het bureau, hetgeen ten koste gaat van wat we echt willen: hulp bieden binnen dat gezin om zoveel mogelijk ongelukken te voorkomen."

Astrid Rotering van jeugdzorgorganisatie William Schrikker Groep juicht discussie over de functie toe. Zij pleit echter voor minder cliënten per gezinsvoogd. "De hoge werkdruk, de moeilijkste dilemma's, de bureaucratische rompslomp eromheen... En dan ook nog bij twintig van die gezinnen zo vaak mogelijk achter de voordeur poolshoogte nemen? We vragen te veel, het kan gewoon niet."

DE VERDIEPING

Als hulp niet meer helpt

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden