Column

'Du' in plaats van 'Sie', ik kan het gewoon niet

Rob SchoutenBeeld Maartje Geels

Een paar jaar geleden schokte presentatrice Sylvie Meis, toen nog Van der Vaart geheten, het Duitse publiek door de kijkers van haar programma 'Let's dance' met 'Du' in plaats van met 'Sie' aan te spreken.

Een nieuwigheidje, waaraan men niet gewend was want ook in de schouwburg en de stadsgehoorzaal zijn Duitsers nog altijd doordrongen van de van God verordonneerde hiërarchie der dingen. Het idee was dat ze de gemeenzame benadering van onze Sylvie wel zouden slikken omdat ze nu eenmaal Nederlandse is, opvolgster van die lolbroeken Rudi Carrell en Lou van Burg, spreekster van dat leuke boerentaaltje van de buren.

Inmiddels, zo hoorden wij afgelopen week op de radio, is Du heel Duitsland aan het veroveren. Het land van Frau Merkel en Herr Steinmeier is hip aan het worden. Onder invloed van de Amerikaanse cultuur en de toevloed van jonge managers en IT'ers die in de VS hebben rondgeneusd gaan de stropdassen af en verandert het aloude Sie in Du, jij en jou.

Top-down operatie

Het is een top-down operatie, dat wil zeggen, de CEO's en bobo's spreken hun ondergeschikten inmiddels met Du en hun voornaam aan, maar andersom lukt het nog niet erg en dat snap ik heel goed. Toen ik in 1990 in Duitsland trouwde meldde mijn schoonmoeder me tijdens het trouwetentje dat we nu voortaan moesten duzen. Ik knikte beleefd maar het lukte me niet. Ik kon niet zomaar van 'Sie' op 'Du' overstappen, ook omdat ik mijn eigen ouders nooit getutoyeerd heb.

In het vervolg probeerde ik om de heikele aanspreekvorm te vermijden door alleen nog in onpersoonlijke of passiefzinnen te spreken. Mijn schoonvader die er een bijzonder genoegen in schepte met mij over de waterige Hollandse tomaten en de ziekte van Prins Claus te spreken, trad ik tegemoet met een heel arsenaal van passief- en iemandconstructies, ja ik werd een specialist in zinnen als 'Kann mir jemand das Salz geben?'. Siezen (nee niet Harmen) kon niet meer maar duzen lukte me ook niet. Zo zal het die Duitse personeelsleden en arbeiders ook vergaan, die opeens hun losgezongen, hippe bazen met Heinz en Gudrun en Du moeten aanspreken. Als je een houten Klaas bent kun je niet als bij toverslag dansen.

Ik sla de transformatie in Duitsland met belangstelling gade. Wanneer zal ze de Tagesschau bereiken, waar ze nog altijd met hete aardappel en ingeslikte hark het nieuws verkondigen, wanneer zal Frau Dr. Merkel haar laatste formele masker laten vallen? Wanneer zullen de laatste barrières tussen hoog en laag, en tussen vreemd en eigen geslecht worden en wordt Duitsland een volkomen polderland?

Van mij hoeft het allemaal niet, ik spreek als enige in de familie mijn moeder nog met U aan. Enfin, onvoorbereid zal Duitsland de nieuwe fase toch niet ingaan. Ik keek afgelopen week naar de Evergreen Top Duizend op tv, gepresenteerd door Manuela Kemp en Henk-Jan Smit die mij opgewekt tutoyeerden. Het hoogst genoteerde nummer uit Duitsland (op plaats vier geloof ik) in die top Duizend was van Peter Maffay: 'Du'. 'Du allein kannst mich verstehen'. Jij, ja jij alleen.

Lees ook De eerdere columns van Rob Schouten

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden