Druk van buiten kan bij een ontvoering het verschil maken

Een Colombiaanse soldaat met de vlag van de ELN in het stadje El Tarra. Beeld AFP

Een speciaal bevrijdingsteam van het Colombiaanse leger en vertegenwoordigers van de katholieke kerk zijn gearriveerd in het gebied waar twee Nederlanders zijn ontvoerd. Journalist Derk Bolt en cameraman Eugenio Follender verdwenen afgelopen weekeinde in de oostelijke regio Catatumbo, vlak bij de Venezolaanse grens. 

Dit gebied staat bekend als uitermate gewelddadig. Het is de thuisbasis van het Leger van Nationale Bevrijding ELN, maar er zijn ook paramilitaire groepen, drugsmaffia en smokkelbendes actief. Het zeer ervaren duo maakte opnames voor het televisieprogramma ‘Spoorloos’.

Volgens het Colombiaanse leger zit ELN achter de ontvoering. Deze guerrillagroep ontvoert regelmatig burgers voor losgeld. In april nog ontsnapte een Russische smokkelaar van zeldzame dieren uit handen van ELN, na zes maanden gijzeling. Met journalisten loopt het gewoonlijk beter af, mogelijk uit angst voor negatieve publiciteit. Alle buitenlandse verslaggevers die de afgelopen jaren door guerrillabewegingen werden ontvoerd, zijn goed behandeld en kwamen na enkele dagen tot weken en zonder losgeld weer vrij. Soms zelfs met het excuus dat er een ‘foutje’ was gemaakt.

Bemiddeling

Het meest recente geval was de gijzeling van de Spaanse journaliste Salud Hernández, die een jaar geleden in precies hetzelfde gebied door ELN werd meegenomen. Twee Colom­biaanse verslaggevers die op de zaak afkwamen, werden ook meegenomen. Na zes dagen kwamen ze vrij dankzij bemiddeling door de katholieke kerk.

ELN is opgericht in 1964, geïnspireerd door het marxisme en de ­Latijns Amerikaanse bevrijdingstheologie. In de vroege jaren werd de groep geleid door linkse priesters, die zich met geweld verzetten tegen de extreme armoede en diepe ongelijkheid in Colombia. Kopstuk van het eerste uur was Camilo Torres die na zijn dood in 1966 een icoon werd van linkse strijd in Latijns Amerika.

De afgelopen decennia houdt ELN zich vooral staande door afpersing, ontvoering en drugssmokkel. De beweging telt hooguit nog een paar duizend strijders en is daarmee minder groot – en buiten Colombia ook minder bekend – dan de Farc. Deze laatste sloot in november een vredesakkoord met de regering en is nu ­bezig te demobiliseren. Komende dinsdag moeten alle wapens zijn ingeleverd. Sommige leden van de Farc zouden zijn overgestapt naar ELN. Ook wil ELN terrein winnen in gebieden die door de Farc zijn verlaten.

Vredesproces

De Colombiaanse regering heeft de afgelopen jaren vergeefs geprobeerd ELN mee te laten doen met het vredesproces van de Farc. Na jaren touwtrekken zijn in februari eindelijk vredesbesprekingen gestart. Maar het vlot niet erg. Vorige maand eiste de regering dat ELN ‘in het openbaar afstand doet van het ontvoeren opdat de onderhandelingen verder kunnen gaan’. Maar ELN lijkt daar weinig zin in te hebben.

Toch kan het feit dat ELN met de regering aan tafel zit helpen. De vorig jaar ontvoerde Salud Hernández verklaarde na haar vrijlating dat de druk van buitenaf een groot verschil maakte. ELN zelf had gisteravond de ontvoering nog niet opgeëist en zei de kidnap ‘te onderzoeken om te helpen de zaak op te lossen’.

Lees ook: Derk Bolt ziet de risico's en vermijdt ze

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden