Druk op Grapperhaus neemt toe om kwestie IS-kinderen op te lossen

Minister Grapperhaus Beeld ANP

D66 en GroenLinks willen dat minister Grapperhaus (justitie en veiligheid) snel met een oplossing komt voor de Nederlandse IS-vrouwen en -kinderen die in Koerdische kampen in Syrië verblijven.

Zo’n oplossing lijkt dichterbij nu de Koerden zich welwillend opstellen. De Koerdische onderminister Fanar al-Gaet (buitenlandse zaken) liet donderdag in deze krant weten dat hij bereid is om de vrouwen en kinderen naar de Turkse of Iraakse grens te brengen, zodat ze daar opgepikt kunnen worden. Vervolgens zouden de vrouwen in Nederland berecht kunnen worden.

De Koerden willen van hun gevangenen af. In de Koerdische kampen zitten mogelijk twintig Nederlandse vrouwen en kinderen van jihadstrijders.

Grapperhaus worstelt al een tijd met de kwestie. De coalitie is verdeeld: terugkeer en berechting in Nederland is voor D66 en ChristenUnie een optie. VVD en CDA zien in de jihadistenvrouwen een groot gevaar als ze eenmaal weer in Nederland zijn. Vorige week liet Grapperhaus weten dat zijn ministerie onderzoekt wat Nederland het beste kan doen. Binnenkort komt hij met zijn visie. In een reactie liet zijn woordvoerder gisteren weten dat de handreiking van de Koerden nu niets verandert aan de Nederlandse opstelling.

De druk om snel te handelen, neemt toe. De Verenigde Staten manen Nederland zijn onderdanen daar weg te halen en ook de Nederlandse kinderombudsman vindt dat de overheid alles op alles moet zetten om kinderen van Nederlandse uitreizigers in Syrië op te halen. Twee uitspraken van Nederlandse rechtbanken zitten op dezelfde lijn. Daar komt bij dat het argument van Grapperhaus dat het te gevaarlijk zou zijn om mensen uit Syrië op te halen, aan kracht verliest nu de Koerden aanbieden om ze naar veiliger gebied te brengen. 

Twee scenario

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma: “Er zijn volgens mij twee scenario’s. Of je doet niks en dan loop je het risico dat ze daar vrijgelaten worden. Dan komen ze wellicht onder de radar terug naar Nederland en staan ze ineens hier op Amsterdam Centraal. Of je gaat ze gecontroleerd ophalen en hier voor de rechter brengen. Dan bestaat het risico dat enkelen vanwege gebrek aan bewijs worden vrijgesproken, maar dan kun je ze in elk geval nog in de gaten houden.” Het onderzoek van Grapperhaus moet snel afgerond worden, vindt hij.

Kamerlid Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) wil dat Nederland actie onderneemt. “Nederland heeft steeds gezegd: ‘We kunnen ze niet ophalen, want dat is gevaarlijk’. Nu zeggen de Koerden: ‘Wij willen ervan af, we komen ze bij jullie afleveren’. Dan hou je toch niet de deur van de ambassade dicht? We moeten absoluut voorkomen dat die kinderen daar opgroeien, vol wrok tegenover Nederland. Nederland heeft een verantwoordelijkheid voor deze mensen.”

De Kamerfracties van CDA en VVD blijven tegen het terughalen van de vrouwen en -kinderen. VVD-Kamerlid Antoinette Laan: “Als je ze hier naartoe haalt, importeer je een probleem.”

Lees ook: 

‘Het is beter om IS-kinderen wél terug te halen’

Kinderen van Nederlandse IS-strijders ophalen kán riskant zijn voor de samenleving. Maar ze in Syrië laten levert grotere risico’s op, stelt Bibi van Ginkel, radicaliseringsexpert bij Instituut Clingendael.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden