Druk op Asscher om 'Marokko'

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken. Beeld ANP

De VVD is het wachten beu: het verdrag met Marokko moet weg. "Wij worden al anderhalf jaar aan het lijntje gehouden", zegt VVD-Kamerlid Anoushka Schut, die de motie voor opzegging van het verdrag indiende, waarover de Kamer vandaag stemt. "Laat ons een ijsbreker zijn. Dat is een kwestie van rechtvaardigheid die breed leeft."

Het ongeduld van de VVD betreft de hoogte van de uitkeringen in Marokko. In juli 2012 is een wet ingegaan die bepaalt dat voor uitkeringen de woonplaats van belang is. Dat betekent dat iemand in Marokko minder geld krijgt omdat de kosten van levensonderhoud in dat land lager zijn, het zogenoemde woonlandbeginsel. Deze wet is ingediend door het vorige kabinet van VVD en CDA en kreeg in het parlement ruime steun - alleen de SP en de Partij voor de Dieren stemden tegen.

Het volle bedrag
Deze regeling is nooit praktijk geworden. Nabestaanden in Marokko, die ook gedupeerd zouden worden, klaagden met succes bij de rechter. Zij betoogden, met het verdrag met Marokko in de hand, dat zij recht hebben op het volle bedrag. Artikel 5 van het verdrag bepaalt dat uitkeringen niet verlaagd mogen worden. Ook bij de hoogste rechter kreeg de Nederlandse overheid een paar weken geleden nul op het rekest. Onderhandelingen met Marokko om het verdrag aan te passen, hadden tot nu toe geen succes. Voor de VVD is de maat vol. In de motie van het liberale Kamerlid waarover vandaag wordt gestemd, wordt bepleit het verdrag op te zeggen. Zij vindt het niet langer verantwoord 'om nabestaanden een uitkering te geven die tien keer het minimumloon in Marokko bedraagt'. Of zij een meerderheid achter de motie krijgt, zal vooral afhangen van CDA en ChristenUnie. Laten die zich alsnog door minister Asscher (sociale zaken) overtuigen? Bekend is dat hij op dit moment tegen opzeggen van het verdrag is.

Asscher stuurt nog voor de stemming een brief om uit te leggen hoe hij de problemen met Marokko wil aanpakken. Hij hoopt door onderhandelingen met Marokko het verdrag toch nog zo aan te passen dat de uitkeringen wel verlaagd kunnen worden. Geef mij nog wat tijd, luidt vandaag zijn vraag aan de Kamer.

Een nadeel van het opzeggen van het verdrag is dat de controle op het vermogen van mensen die een uitkering in Nederland ontvangen lastiger wordt. Hebben zij een huis in Marokko? De Marokkaanse autoriteiten zouden dan niet meer meewerken. Het wegvallen van die controle zou Nederland wel eens meer geld kunnen kosten dan de verlaging van de nabestaandenuitkering oplevert. Vorig jaar werd tweehonderd keer bezit in Marokko gecontroleerd en zo kwam voor 10 miljoen euro aan verzwegen vermogen boven water. Voorstanders van het opzeggen van het verdrag zeggen dat de controle in Marokko toch al moeizaam is.

Hoogleraar: Dit is symboolpolitiek

Gijsbert Vonk, hoogleraar sociale zekerheidsrecht aan de Universiteit Groningen, heeft bedenkingen bij het opzeggen van het verdrag met Marokko. Bij de uitkeringen die naar Marokko gaan, gaat het om een relatief klein bedrag. Dat moet worden afgewogen tegen andere belangen zoals samenwerking op het terrein van politie en justitie, handel en diplomatie. Vonk vindt het opzeggen van het verdrag 'symboolpolitiek'. Na opzegging krijgen mensen in Marokko een lagere uitkering, maar dat geldt niet voor nabestaanden in Turkije en landen van de EU. Dat vindt hij vreemd. "Wij zijn schatplichtig aan de werving van gastarbeiders in Marokko", zegt hij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden