Druk gezin zonder stress

(ROGER DOHMEN)

Wekker, broodtrommel, gymkleren, ontbijt, tanden poetsen, op tijd naar school. Hoe komt het spitsuurgezin gezellig de ochtendspits door?

Hij gaat ’s ochtends volkomen ’relaxed’ de deur uit, zegt vader Henk Crone (36). Terwijl alle andere ouders zich het leplazarus haasten om hun kroost compleet met broodtrommels en gymtassen vóór de bel op school af te leveren, komen Crone en zijn drie kinderen daar ontspannen aan.

Het kan nog gekker: het gezin Crone heeft op dat moment – 08.20 uur ’s ochtends – al een uitgebreid en gezamenlijk ontbijt achter de rug, bestaand uit zelfgebakken brood, roerei of flensjes, geserveerd op vrolijk gestipt ontbijtservies. Daarna hebben Pepijn (5), Charlotte (7) en Fabienne (9) vaak ook nog even lekker gespeeld.

Is Crone een praatjesmaker, of toevallig die zeldzame vader van een spitsuurgezin zonder stress in de ochtend? Nederland telt ruim een miljoen gezinnen met minderjarige kinderen en twee werkende ouders. Die wringen zich toch massaal in bochten, om vóór hun werk het kroost te fatsoeneren en ook nog eens verjaardagstraktaties te fabriceren?

Zo niet Henk Crone en zijn vrouw Marjolein (38), die de ochtendspits dus naar eigen zeggen stressvrij doormaken. Bij hen geen race tegen de klok tussen 06.45 en 08.30 uur. Industrieel ontwerper Henk ’heeft niet eens een polshorloge’. En Marjolein, personeelsmanager, noemt het begin van hun dag ’fijn’: „En dat werkt door op de hele dag.”

Vroeger ging het er bij het gezin Crone overigens wél anders aan toe. Marjolein: „Ik was de hele tijd iedereen aan het aanjagen. Dat vond ik vreselijk. Ik ging altijd boos de deur uit: ’En nou is het kláár, nou ga je écht je jas aan doen.’”

Het is een klassiek beeld: de moeder voert thuis de regie. Henk beschrijft de situatie zo: „Mama weet alles. Papa weet niet zoveel en fladdert eromheen. En de kinderen weten het wel, maar doen het niet.”

Tijd voor verandering, zo besloten Henk en Marjolein tijdens een vakantie à deux op Miami Beach. Ze kochten in een Amerikaanse winkel een bordje met de tekst ’Good morning, let the stress begin’. Voor de grap, om te benadrukken dat zij het omgekeerde wilden. Namelijk: ’s Ochtends een leuk samenzijn.”

Hun oplossing – dé oplossing, zegt Henk – is een zelf ontwikkeld apparaat. Geen Willy Wortelachtige machine, met grijparmen die tegelijkertijd sinaasappels persen, koffie zetten, tandenborstels uitreiken en gymkleren verzamelen. Maar een soort kinderklok, waarop met symbooltjes staat aangegeven wat er tijdens de spits achtereenvolgens moet gebeuren: aankleden, ontbijten, tas pakken en klaarzetten, nog even spelen of lezen.

Die klok – die het echtpaar ook op de markt hoopt te brengen als ’navigatie voor het spitsuur’ – is gebaseerd op twee inzichten. Eén: jonge kinderen hebben geen besef van tijd. Ze lummelen met aankleden en eten, maar dat doen ze niet (per se) om hun ouders te treiteren. Ze kunnen de tijd gewoon nog niet ordenen, snappen niet dat heel lang in bed blijven liggen een vervelend gevolg heeft: te laat op school.

En twee: kinderen zijn net mensen, ze willen graag meetellen. Als personeelsmanager ziet Marjolein dat volwassenen hun werk leuker vinden naarmate ze meer invloed hebben. „More involvement, more commitment,’’ noemt zij dat in Engels jargon. „Dat geldt voor kinderen ook.”

Nieuw zijn deze inzichten niet. Veel hulpstukken voor het spitsuurgezin (zie kader) zijn erop gebaseerd. Ook pedagoge Emmeliek Boost van de Opvoeddesk benadrukt dat kinderen zelf verantwoordelijk moeten worden gemaakt voor een deel van het proces: „Dat vermindert de stress bij ouders en vergroot het zelfvertrouwen van kinderen: Ik doe ertoe als ik meedoe.”

Henk en Marjolein brengen deze kennis in de praktijk. Met hun kinderklok, die de drie jonge Crones in één oogopslag inzicht geeft in het verloop van de tijd. Eén van de gezinsleden is ’leider van de ochtend’, vertelt Marjolein: „Dat geeft een hele leuke dynamiek tussen de kinderen. Dan zegt één van de meisjes tegen hun broertje: ’Pepijn, heb je je schoenen al aan? We moeten zo weg.’”

Ook andere afspraken vergemakkelijken hun gezinsleven vergemakkelijken. Zo kiezen de kinderen ’s avonds wat ze zullen eten bij het ontbijt en leggen ze hun eigen kleren alvast klaar voor ’s ochtends. Die kleren hangen aan gekleurde knaapjes: blauwe voor Fabiënne, roze voor Charlotte en groene voor Pepijn. Hiermee is de wereld van de kinderkleren – voor veel vaders raadselachtig – ook voor Henk toegankelijk. „Marjolein en ik zijn inwisselbaar,” zegt hij. „Ik kan zelfs koken.”

Tuurlijk, ook bij de Crones gaat het ’s ochtends nog wel eens mis. Dan verslapt de boel, moet er weer even naar een nieuwe, gezamenlijke routine worden gezocht. Maar de échte stress is geschiedenis, zeggen ze.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden