Drugstoerist weren is geen discriminatie

'Bezwaar rechter tegen wietpas is technisch, niet principieel'

Minister Opstelten (veiligheid en justitie) kan doorgaan met het invoeren van de wietpas, het pasjessysteem dat een einde moet maken aan coffeeshoptoerisme. Die conclusie trekken wetenschappers uit een uitspraak die de Raad van State gisteren deed.

De gemeente Maastricht en coffeeshop Easy Going voerden sinds 2006 een proefproces, om erachter te komen of het weigeren van buitenlanders - bijvoorbeeld via een wietpas - is toegestaan. Volgens de coffeeshop is dit in strijd met artikel 1 van de Grondwet, dat discriminatie verbiedt. De Raad van State beslist nu als hoogste bestuursrechter dat deze vorm van discriminatie is toegestaan om de grote overlast door drugstoerisme te beteugelen.

De rechter ziet wel een ander probleem. Wiet wordt gedoogd, maar is officieel verboden. "Vanwege het absolute verbod van de verkoop van softdrugs in de wet, mag de gemeente naar het oordeel van de Raad van State de verkoop van softdrugs niet buiten de Opiumwet om nader reguleren door middel van een verordening", zo stelt de Raad van State.

Het lijkt een overwinning voor de coffeeshops. PvdA-Tweede Kamerlid Lea Bouwmeester concludeerde gisteren dat minister Opstelten 'zijn speeltje kwijtraakt', maar dat lijkt voorbarig.

"Deze overwinning heeft een rouwrandje", zegt Marc Josemans, voorzitter van de Vereniging van Officiële Coffeeshops Maastricht. "Ik had graag gelijk gekregen met mijn beroep op de Grondwet. Deze uitspraak effent de weg voor een aanpassing van de Opiumwet die de wietpas mogelijk maakt."

Er zijn geen principiële bezwaren tegen de wietpas, alleen maar technische, zegt onderzoeker Michel Vols van de Rijksuniversiteit Groningen. "De wetgever hoeft alleen de Opiumwet aanpassen."

Volgens Lodewijk Rogier, hoogleraar staatsrecht aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, kan het nog makkelijker. Met de huidige Opiumwet kan de overheid alle coffeeshops sluiten, tenzij ze zich houden aan bepaalde eisen. De Raad van State heeft nu beslist dat die eisen niet vastgelegd mogen worden in de gemeentelijke verordening, maar dat is ook niet nodig, zegt Rogier. Het kan via het beleid van een gemeente, of landelijk, via het beleid van het Openbaar Ministerie. "Je bent dan niet actief aan het reguleren. Je zegt slechts dat het OM in bepaalde gevallen niet vervolgt."

De gemeenteraad van Maastricht ziet inmiddels niets meer in de wietpas, net zoals onder meer de gemeenteraden in Amsterdam en Den Bosch.

Het ministerie van veiligheid en justitie maakte gisteren bekend door te gaan met de plannen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden