Drugstoerist gaat los in hoofdstad

Stacey Tella, 28 jaar uit Manchester. "Mijn vrienden en ik kopen geen drugs op straat, alleen in de coffeeshops. Ik weet wanneer ik moet stoppen, meestal neem ik ook maar een paar trekjes van een joint." Beeld Maartje Geels

Meestal loopt het nog net goed af. Een paar maanden geleden bijvoorbeeld kwamen twee toeristen onder invloed van drugs terecht in het water van de Spiegelgracht in Amsterdam. Ze werden eruit gevist en overleefden het.

Maar soms gaat het mis, echt mis. In april liep een Italiaanse toerist onder een touringcar, waarschijnlijk onder invloed van wiet en alcohol. Hij overleefde het niet. En een kleine twee weken geleden belandde een 22-jarige Engelsman in het ziekenhuis. Hij was alweer weg voor hij kon worden behandeld, werd opnieuw onwel en overleed.

De Engelsman kon wel eens slachtoffer zijn geworden van verwarring over wat voor soort drugs er precies op straat te koop is. Volgens de Amsterdamse GGD zijn de afgelopen weken zo'n tien mensen ziek geworden door gebruik van witte heroïne, terwijl ze dachten cocaïne te hebben gekocht. Dat leidt al snel tot een overdosis. Vorig weekend verspreidde de GGD posters in hostels en clubs in de stad om toeristen daarvoor te waarschuwen.

Honderden miljoenen
Drugstoerisme is een hardnekkig verschijnsel in Amsterdam. De hoofdstad krijgt per jaar zo'n 5,3 miljoen bezoekers die minstens één nacht in een hotel overnachten en daarvan bezoekt volgens de gemeente ongeveer een derde een coffeeshop. Belangenbehartigers van coffeeshophouders hebben wel eens voorgerekend hoeveel het de Amsterdamse economie zou kosten als die zouden wegblijven - honderden miljoenen, volgens hen. Maar blij is de gemeente desondanks niet met drugstoerisme. "We trekken liever een ander soort toeristen", zegt de woordvoerder. "Die leveren de stad ook veel meer op."

Vooral jonge Engelsen komen graag een weekend naar de stad om eens flink los te gaan. "Ze denken dat ze in Amsterdam kunnen doen en laten wat ze willen", zei James McInally van de Engelse organisatie Addiction Helper vorige week tegen stadsomroep AT5. "Het is een feeststad, een plek voor jonge mensen om te drinken en drugs te gebruiken." McInally's organisatie is deze week, samen met andere Engelse gezondheidsorganisaties, de campagne 'Know before you go' begonnen. Daarin worden Engelse toeristen gewaarschuwd voor de gevaren van drugs.

Geen overbodige luxe, zegt Floor van Bakkum van verslavingszorginstelling Jellinek. "Als de ambulance in Amsterdam moet uitrijden voor iets wat met drugs te maken heeft, gaat het in negen van de tien gevallen om buitenlanders, meestal vanwege paddo's of cannabis", weet zij. "Veel gaat fout doordat ze weinig seten van de markt voor drugs hier, ze weten bijvoorbeeld niet hoe sterk de cannabis of de xtc hier is."

Gedesoriënteerd
Amsterdamse gebruikers hebben meestal hun eigen netwerk met vertrouwde dealers en ze weten ook dat ze drugs kunnen laten testen. Drugstoeristen hebben die kennis niet. Op straat wordt veel rotzooi verkocht. "En als het mis gaat, gaat het vaak goed mis omdat ze niet in hun vetrouwde omgeving zijn en volledig gedesoriënteerd raken", zegt Van Bakkum. "Vaak durven ze ook geen hulp te zoeken, omdat ze bang zijn dat dan de politie wordt ingeschakeld." Wat trouwens doorgaans niet gebeurt.

Voorlichting is het enige wat helpt. "Maar het gaat om toeristen die maar kort blijven en dus moeilijk te bereiken zijn", zegt Van Bakkum. "Het zou al helpen als er in vliegtuigen voorlichtingsboodschappen zouden worden gegeven." Maar vliegmaatschappijen en trouwens ook hotels, blijken daar niet happig op te zijn, bang als ze zijn voor een verkeerd imago.

Beeld Maartje Geels

Wietverbod voor buitenlanders

Kan drugstoerisme niet simpel aangepakt worden door coffeeshops te verbieden wiet te verkopen aan buitenlanders? Ja, en dat is ook precies de gedachte achter het beleid van minister Opstelten: sinds begin 2013 geldt het ingezetenencriterium: verkoop aan buitenlanders is verboden.

Maar gemeenten hebben van de minister de ruimte gekregen om hun coffeeshopbeleid zelf vorm te geven. Amsterdam heeft de verkoop aan buitenlanders niet verboden. Zo'n verbod zou ertoe leiden dat drugsverkoop voortaan op straat plaatsvindt, en dan verspreidt de onrust zich slechts. "Harddrugs zijn uiteraard wel verboden", zegt een woordvoerder van de gemeente. "Veel buitenlanders weten dat niet eens."

Naam: Pierluigi
Leeftijd: 20
Komt uit: Napels, Italië

"Ik en mijn vriend hebben net de wietsoort Black Widow gekocht bij een coffeeshop. We zijn hier drie dagen, om een leuke tijd te hebben. We roken alleen wiet en helemaal niet veel. Ik ken mijn grens. Als je te veel gebruikt is het gevaarlijk, dat is met de meeste dingen zo. Dit is mijn tweede keer in Amsterdam, de eerste keer heb ik ook drugs gekocht. Ik vind het niet storend dat er zoveel toeristen rondlopen. Het is leuk dat de mensen hier weten hoe ze moeten roken. In Italië moet je bij de maffia zijn om aan marihuana te komen."

Naam: Håkan
Leeftijd: 40
Komt uit: Zweden

"Ik ben hier voor het Red Light District en voor drugs. Ik koop alleen drugs in de coffeeshops. Als het niet legaal is, koop ik het niet. Op straat wordt slecht spul verkocht, in de coffeeshops weet je wat je krijgt. Ik vind dat voor honderd procent veilig en ik vertrouw wat ze verkopen. Ik rook nu Mandarin. Als je naar Amsterdam komt en sterft door drugsgebruik, dan heb je illegale drugs gekocht. Een grote gebruiker ben ik niet, ik gebruik om te relaxen. Ik zie drugstoerisme niet als een probleem. Iedereen wil hier komen, het is een van de beste plekken om te bezoeken in Europa. Ik ben hier nu voor de derde keer, en dat was elke keer om te chillen en te roken."

Naam: Stacey Tella
Leeftijd: 28
Komt uit: Manchester, Engeland
"Ik voel me veilig in Amsterdam. Maar ik heb wel het idee dat we hier niet zo gewenst zijn. Ik ben hier met een groep vrienden. We zijn hier voor een concert en ook om te feesten. Het is mijn eerste keer in Amsterdam en ik vind het geweldig. Niet alleen de drugs, maar ook de winkels en musea. Mijn vrienden en ik kopen geen drugs op straat, alleen in de coffeeshops. Ik weet wanneer ik moet stoppen, meestal neem ik ook maar een paar trekjes van een joint. Ik hou er niet van om geen controle te hebben. Ik wil een leuke tijd hebben en ik kom hier niet om helemaal dronken en stoned te worden. Ik vind het niet goed dat mensen dat doen."

Naam: Buicu Yurtbulmus
Leeftijd: 21
Komt uit: Turkije
"Ik en mijn vriend komen hier voor twee dagen. Het is de eerste keer dat ik hier ben. We roken wiet en hebben ook paddo's geprobeerd. Ik vertrouw de drugs die uit een coffeeshop komen. Het is niet goed dat er mensen aan sterven. Drugs gebruiken is een individuele keuze. Maar ik ben zelf niet bang. Door te experimenteren weet ik mijn grenzen. Ik stop voordat het uit de hand loopt. Bij het experimenteren ben ik relaxed, maar dat ligt vooral aan de drugs natuurlijk."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden