Droom Murdoch niet uitgekomen

Niet iedereen was er tien jaar geleden van overtuigd dat de Britse satellietzender Sky Television een lang leven was beschoren. Met voorganger Sky Channel, dat zich richtte op het Europese vasteland, was het immers ook verkeerd afgelopen. Maar Sky heeft het gered in Engeland. Al is het overdreven om van een successtory te spreken, het jubileum wordt er niet minder om gevierd.

Simone Schouten

De van oorsprong Australische mediagigant Rupert Murdoch was 'in de wolken' toen in 1989 zijn eigen satellietzender Sky Television werd gelanceerd. Met Sky hoopte de mediatycoon eindelijk vaste voet op Britse televisiebodem te krijgen.

Sky Television kwam destijds niet zomaar uit de lucht vallen. Begin jaren tachtig poogde het satellietstation Sky Channel, een dochteronderneming van Murdochs concern News International, het Europese vasteland te veroveren.

In Nederland was het de eerste buitenlandse, commerciële zender die, in het voorjaar van 1984, op de kabel kwam. De vreemde eend in de bijt werd met de nodige argwaan ontvangen, maar al snel bleek dat Sky Channel geen serieuze concurrent was voor de publieke omroepen.

Amerikaanse series uit de oude doos, zoals 'Mister Ed' en 'Charlie's Angels', konden het publiek niet boeien. Alleen jongeren stemden regelmatig af vanwege de vele tekenfilmpjes en videoclips (toen nog een tamelijk onbekend verschijnsel dat in kranten werd omschreven als 'een begeleidend filmpje bij popmuziek').

Toenmalig Sky-directeur Patrick Cox kwam er rond voor uit: zijn bedrijf wilde geld verdienen met televisie maken. Het ging dus niet zozeer om de kwaliteit van de programma's als wel om de kijkcijfers. Maar juist die bleven ver onder de maat, waardoor de reclame-inkomsten weinig florissant waren.

Met Linda de Mol, die haar carriëe begon bij Sky met de 'DJ Kat Club', liep het dan ook een stuk beter af dan met de zender zelf, die ook na een aantal jaren nog geen winst opleverde.

Cox, de grondlegger van het Sky Channel-concept, verdween uit beeld. Grote baas Murdoch vond dat het Europese avontuur was mislukt en wilde zich alleen nog op de Britse markt richten.

Zo stierf Sky Channel in 1988 een zachte dood. Het nieuwe Sky Television ging op 5 februari 1989 in Groot-Brittannië de lucht in. Vier kanalen (nieuws, sport, film en amusement) werden via de Astra-satelliet, die duizenden kilometers boven Zaïre hing, naar het Verenigd Koninkrijk gestraald. Murdoch was ervan overtuigd dat dit het begin was van 'een nieuw tijdperk voor televisie'.

Niet iedereen was het met hem eens; de voortekenen waren ook allerminst gunstig. Slechts 60 000 huishoudens in Groot-Brittannië beschikten over de noodzakelijke ontvangstschotel, critici brandden de commerciële nieuwkomer genadeloos af en concurrent British Satellite Broadcasting (BSB) stond al te trappelen om ook uit te gaan zenden.

De mensen die twijfelden aan de levensvatbaarheid van Sky hebben ongelijk gekregen, want het satellietbedrijf is nog steeds alive and kicking, maar om te spreken van een succesverhaal zou overdreven zijn.

Het begin van Sky Television was moeizaam en in 1990 fuseerde het met concurrent BSB tot BSkyB. Niet dat het daarna meteen bergopwaarts ging: het bedrijf verloor de eerste tijd meer dan tien miljoen pond per week. Daarmee werd BSkyB het kneusje van de Britse media, hoewel de Murdoch-bladen The Times, The Sun en News of the World driftig promotie maakten.

In maart 1992 kwam er een omslag. Het bedrijf draaide voor het eerst quitte en vier maanden later begon de grote opmars. BSkyB sleepte de uitzendrechten van de Premier League, de Engelse eredivisie voetbal, in de wacht en was in minder dan een maand een miljoen abonnees rijker.

Inmiddels zijn er zes miljoen huishoudens die de zenders van BSkyB ontvangen met een schotel en een decoder of via de kabel en een decoder. Aanzienlijk meer dan in de beginperiode, maar op een bevolking van bijna zestig miljoen mensen is het aantal abonnees zeker niet overweldigend groot.

Voor dertig pond per maand krijgt de abonnee het hele BSkyB-pakket aangeleverd: vier sportkanalen, drie filmkanalen, een nieuwszender en het meer algemene Sky One. Ook andere zenders als Discovery, MTV en National Geographic zitten in het pakket.

Het marktaandeel van BSkyB (13,6 procent) ligt altijd nog een stuk lager dan dat van de BBC (27,1 procent) en ITV (37,7 procent). In de Top 70 van bestbekeken programma's van januari komt Sky niet één keer voor. Zelfs in de Top-10 van de bestbekeken sportprogramma's is de zender niet te vinden.

Met de Amerikaanse comedyserie 'Friends', waar ongeveer twee miljoen mensen naar kijken, scoort Sky nog het hoogst. Ter vergelijking: naar nummer 69 uit de Top-70 keken nog altijd ruim zes miljoen mensen.

Maar de Britten lopen pas écht warm voor een oud en vertrouwd (sinds 1960) product van eigen BBC-bodem: 'Coronation Street'. Deze soap, over heel gewone en met een sappig cockney accent sprekende mensen, trekt tussen de zestien en negentien miljoen mensen per aflevering. Dat is een publiek waar BSkyB voorlopig alleen nog maar van kan dromen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden