Droogte drijft lokaal de voedselprijzen flink op

Duurdere groente en fruit in Afrika en Azië raakt vooral armere consumenten

El Niño zorgt voor hitterecords en grote droogte in Zuid-Oost Azië, India en delen van Afrika. Of juist voor overvloedige regenval. Misoogsten zijn het gevolg en die kunnen de voedselprijzen lokaal flink opdrijven.

Een Chinese consument betaalt ruim 20 procent meer voor zijn groente dan een jaar geleden. En een Indonesiër is 10 procent meer kwijt voor vers fruit, berekende onderzoeksbureau CEIC. Omdat de oogst in Zuid-Afrika is mislukt, moet het land mais importeren; witte mais is het basiselement voor pap, dat bij arme Zuid-Afrikanen vaak op het menu staat, en kost nu bijna een derde meer dan vorig jaar.

In de jongste cijfers van de Wereldvoedselorganisatie valt dat allemaal niet zo op. De VN-organisatie mat in april een bescheiden stijging van de voedselprijzen van 0,7 procent ten opzichte van maart. Vergeleken met april 2015 was voedsel zelfs 10 procent goedkoper, vooral omdat vlees het afgelopen jaar flink in prijs is gedaald. De prijs van plantaardige olieën - met name palmolie - loopt wel op, uit vrees voor een slechte oogst.

De voedselmarkt is bij uitstek een wereldmarkt. De meest extreme droogte in Marokko in dertig jaar tijd maakt dat het land vermoedelijk maar 2,7 miljoen ton tarwe oogst in het seizoen 2016-2017, maar liefst 6,3 miljoen ton minder dan gemiddeld, meldt het Weekbericht Granen van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Een probleem voor dat land, want het loopt inkomsten mis. Maar de Nederlandse consument hoeft niet te vrezen voor de brood- en pastaprijzen die door het dak gaan vanwege een slechte productie in Marokko. Wereldwijd wordt er genoeg tarwe geproduceerd.

Voor verse groente en fruit ligt dat anders; in veel Afrikaanse en Aziatische landen worden die lokaal geteeld en lokaal verkocht. De pijn is in dat geval dubbel: een stijgende prijs raakt de weinig koopkrachtige consumenten, die ook in goede tijden al een groot deel van hun inkomen kwijt zijn aan voedsel. Er is dus een limiet aan wat lokale boeren kunnen vragen voor hun waar. Zelden zal hun meerprijs genoeg zijn om te compenseren dat ze veel minder groente of fruit hebben om te verkopen.

De sojamarkt is wel een wereldmarkt, maar dan een kwetsbare. De wereld telt slechts drie grote exporteurs: de VS, Brazilië en Argentinië. In Brazilië is het dit jaar heel droog, in Argentinië regent het overvloedig. Vooral de soja-oogst op die kletsnatte Argentijnse akkers dreigt verloren te gaan, wat de prijs dit jaar al met een kwart heeft opgedreven. Grootste slachtoffer, want veruit de grootste importeur, is China.

Dan maar vis kweken, of garnalen

Het is zo droog in het stroomgebied van de Mekong, de rivier die loopt van China, via Laos, Thailand en Cambodja naar Vietnam, dat boeren in de delta een probleem hebben. De rivier stroomt namelijk niet meer de Zuid-Chinese Zee in, nee, het water van de Zuid-Chinese Zee gaat stroomopwaarts de Mekong op.

Dus staat er op de rijstvelden van Vietnamese boeren een laag zout water. Gewas planten voor een nieuwe oogst heeft even geen zin. Een Vietnamese nieuwssite citeert boer Tran Van Huynh, die vijf hectare heeft in Hau Giang. Hij maakt van de nood een deugd. In mei en juni kweekt hij vis in zijn zoutwaterpoel, net als veel van zijn buren. Anderen gaan zolang in de garnalen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden