Dronken wachters langs het kanaal

Isotopenweg heet het hier. Je komt er via de Atoomweg of de Uraniumweg. Niet de Neutronweg of de Protonweg nemen, die gaan nergens naar toe. Hier is de Utrechtse straatnamenwereld in kleine deeltjes uiteengevallen, een menselijke vorm is nauwelijks te onderscheiden. Bedrijven, industrie, opslag. Lange muren, hekken met punten, een weg langs een kaarsrechte spoorlijn, in de richting van een al even recht kanaal, de snelweg voor de binnenvaart.

Als je hier iets hebt te zoeken, word je ervoor betaald.

Bij de Werkspoorbrug - groot, wit en nog tamelijk vers - buigt de Isotopenweg langs het Amsterdam-Rijnkanaal.

En daar staan ze, kort voor de weg doodloopt in het niets. De beelden. Tien tot twaalf meter hoog. Zeven stuks.

Elk beeld gegoten in gewapend, lichtgrijs beton, in een speciaal yoghurtachtig mengsel. En elk beeld een stapeling van vormen, als uit een blokkendoos.

Ik sta er een beetje radeloos tegenover.

Het is een uur of negen in de avond, de bedrijven langs deze oever zijn gesloten. Een menginstallatiebedrijf, een constructiebedrijf, een autobandencentrum, en verderop de containeroverslag.

Iets verderop, aan de andere oever, rijzen zes schoorstenen op van een oude elektriciteitscentrale.

Het enige dat hier beweegt, zijn de grote aken die door het kanaalwater klieven, en af en toe een trein over de spoorbrug.

De betonnen vrienden staan er dus wat verlaten bij, slechts waargenomen door passerende binnenvaartschippers en door treinpassagiers die vier seconden uit het raam kijken.

Maar in mijn radeloosheid (wat moet dat met zoveel monumentale kunst in een niemandsland?) schrijf ik 'betonnen vrienden'; ik heb van de abstracte figuren al levende wezens gemaakt.

Ze staan er als dronken wachters langs het kanaal, op hun kleine groene heuveltjes, en ik ontkom niet aan de neiging ze te willen animeren, ze in beweging te zetten.

Ruud Kuijer bedacht ze.

Twaalf jaar werkte hij aan zijn beeldenreeks, die hij Waterwerken noemde. Hij nummerde ze I tot en met VII, en gaf ze titels mee. Forward, Bearable Lightness, Chardonnay, Overstag, Circuit, Weerslag en Cohesie.

Samen vormen ze, zegt een informatiebord aan een hek, 'het grootste beeldenproject in de openbare ruimte in Nederland'. Op dat bord staat ook dat de beelden 'op verschillende niveaus relaties aangaan met water, transport en industrie'.

Ik houd erg van dat soort teksten om hun raadselachtigheid, want met de beeldenreeks en zijn voltooiing is ook de duiding meegereisd. Er verscheen een flink fotoboek, dat eenvoudig 'Ruud Kuijer - Waterwerken' heet, dat niet alleen het maakproces van de beelden documenteert, maar ook kunstkenners aan het woord laat, als oud-museumdirecteur Rudi Fuchs, en prof.dr, Frits Scholten, hoofdconservator beeldhouwkunst van het Rijksmuseum.

Ze geven Kuijers werk de ridderslag.

Morgen meer over beeld en duiding.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden