Dromen volgen bij Mister Pink

Eerste jeugdhuis van Moermansk is voorbeeld van samenwerking in de Barentszregio

MOERMANSK - Yevgeniy waarschuwt voor het lawaai. "Het koor is aan het repeteren", zegt hij, terwijl hij een rondleiding geeft door Mister Pink, het jeugdhuis van Moermansk. Twee jaar geleden hebben vrijwilligers deze vroegere kinderbibliotheek - in de kelder van een flat - veranderd in een gezellige ruimte met een theaterzaaltje, een computerkamer en een paar werkplekken voor jonge ondernemers.

In Nederland is dit niets bijzonders. Maar in Moermansk is dit het enige jeugdhuis van de stad en het is relatief nieuw. Het is twee jaar geleden opgezet naar Noors model, waar jongeren in hoge mate zelf bepalen wat hier gebeurt. "Geen politiek. Wij zijn een culturele en sociale organisatie", staat er op een muur geschilderd. Een groepje tieners met strak zittende rokjes komt binnen, wankelend op hun hoge hakken. "We gaan een toneelstuk oefenen", vertellen ze.

Dat dit jeugdhuis er is, is te danken aan de vooruitziende blik van Noorse politici. Na de val van de Sovjet-Unie in 1991 wilden zij de stabiliteit in het noordelijkste gebied van Europa waarborgen en namen daarom het initiatief tot regionale samenwerking over de nationale grenzen. Twintig jaar geleden richtten zij daarvoor de Barentsz-regio op, bestaande uit het noordelijkste deel van Noorwegen, Zweden, Finland en het noordwesten van Rusland. Het gebied dat is vernoemd naar de zestiende-eeuwse Nederlandse ontdekkingsreiziger Willem Barentsz, is net zo groot als Frankrijk, Spanje, Duitsland, Italië en Nederland samen en telt vijf miljoen inwoners.

Financiële steun voor de economische ontwikkeling van de regio komt voornamelijk van de EU. Noorwegen - dat niet tot de EU behoort - stopt in vergelijking met Zweden en Finland het meeste geld in de samenwerking met buurland Rusland. Het heeft geleid tot overleg tussen ministers van de vier landen, onder meer op het gebied van de oost-west infrastructuur. Hier valt nog veel te verbeteren omdat de meeste bestaande wegen van zuid naar noord lopen. Er zijn ook transnationale samenwerkingsprojecten op het gebied van houtverwerking, visserij, transport en logistiek.

Maar ondanks de hoge verwachtingen is het na twintig jaar niet gekomen tot grote industriële samenwerkingsprojecten. Een recent Fins rapport over de laatste tien jaar toont dat weinig Russische bedrijven zich elders in de Barentsz-regio hebben gevestigd. En het aantal Noorse, Finse en Zweedse bedrijven in het Russische deel van de regio is zelfs iets teruggelopen.

Daarentegen is het mens-tot-mens contact over de grenzen aanzienlijk toegenomen, meldt hetzelfde rapport.

Anna Goman, medewerkster van het Barentsz Secretariaat in Moermansk, kan dit beamen. Jaarlijks steunt dit door Noorwegen gefinancieerde instituut tweehonderd Noors-Russische projecten en uitwisselingen voor met name kunstenaars, muzikanten, jongeren en studenten.

Mister Pink is ook een voorbeeld van de Barentsz-samenwerking, al werkte de lokale overheid eerst tegen en is het nog afwachten of het huurcontract wordt verlengd. De 24-jarige Arteum vertelt dat hij door Mister Pink de sprong durfde te wagen naar een bestaan als zelfstandig fotograaf. Het meisje dat naast hem zit heeft een ruilsite opgezet voor benodigdheden als krukken en rolstoelen. "We leren hier dat we onze dromen moeten volgen."

Verbroedering op de parkeerplaats van Ikea
De noordelijkste Ikea van Europa is het zichtbare bewijs van de verbroedering in de Barentsz-regio. Gelegen in het Zweedse Haparanda trekt dit warenhuis jaarlijks 1,5 miljoen klanten uit Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland.

Het is een populair uitstapje voor bewoners uit de hele regio, van Tromsø (600 km) tot Moermansk (800 km), waar mensen één of meer dagen Ikea doen, inclusief koffie drinken en gehaktballetjes eten.

In de zomer verandert de uitgestrekte parkeerplaats in een grote familiecamping. Groepen collega's, buren en vrienden met kinderen in alle leeftijden zitten worstjes te grillen tussen de volgepropte aanhangers, caravans en busjes.

"Dit keer zijn we hier voor het eerst zonder onze ouders", vertellen Stian en Camilla, twintigers uit het Noorse Tromsø. Ze hebben overnacht in een hotel en al acht uur doorgebracht in het warenhuis.

"Als we straks klaar zijn met het inladen van de auto, gaan we weer naar binnen!"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden