Droge voeten voor Semarang

Nederland helpt met inpolderen overstromingsgebied Stad krijgt waterschap

"Elke dag hebben we hier last van overstromingen", verzucht een inwoonster van de Indonesische stad Semarang. "Ik heb de vloer van mijn huis al een paar keer verhoogd om het water buiten de deur te houden." In haar kampong (wijk) staat het water in een paar straten twintig tot dertig centimeter hoog. "Het ophogen van de vloer moet elke vijf jaar opnieuw, maar dat kan niet nog een keer, omdat er dan problemen komen met het dak."

Semarang in Midden-Java heeft al jaren last van overstromingen. Door intensief gebruik van grondwater daalt de bodem van de stad met zo'n vijf tot negen centimeter per jaar. En omdat Semarang aan zee ligt, stroomt er elke dag bij hoog tij zeewater de stad in. "Als het dan ook nog een uur hard regent, staan mensen tot hun knieën in het water", zegt Roy Kraft van Ermel van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard.

Om een eind te maken aan de overstromingen wordt met hulp van Nederland een polder aangelegd rond de stadswijk waar de rivier de Banger doorheen stroomt. Het ontwerp is van het Nederlandse ingenieursbureau Witteveen+Bos. Een derde van de kosten, ruim twee miljoen euro, wordt door Nederland betaald. Dat komt voort uit een overeenkomst tussen Nederland en Indonesië uit 2002, bedoeld om het land te helpen met de waterproblemen die op meerdere plaatsen voorkomen.

Tussen de Banger en een afvoerkanaal wordt druk gebouwd aan een gemaal. "Hier komen straks vier pompen en één reservepomp te staan", zegt Kraft van Ermel. "Het is net als in Nederland een gesloten systeem. De Banger is uitgebaggerd en wordt afgedamd. Het water wordt straks naar de andere kant van de dijk gepompt en zo afgevoerd naar de Javazee. Als de polder volgend jaar in werking treedt moet dit deel van Semarang droog zijn."

Het gaat om een gebied van ruim vijf vierkante kilometer waar zo'n 84.000 mensen leven, van wie 90 procent onder de armoedegrens zit. "Door de overstromingen zijn veel bedrijven weggetrokken waardoor de werkeloosheid hoog is. Door het vieze water zijn er ook veel ziektes. Als het straks weer droog is, wordt het hier weer leefbaar", zegt Kraft van Ermel.

Naast de polder is er naar Nederlands voorbeeld ook een waterschap opgericht, onder begeleiding van het Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard. "Het waterschap is uniek voor Indonesië, ze kennen dat helemaal niet", aldus Kraft van Ermel. "Het waterschap is straks verantwoordelijk voor het beheer en het onderhoud. Dat is erg belangrijk. Als je alleen maar waterwerken bouwt en er is geen onderhoud, kan je over een tijdje weer opnieuw beginnen."

De burgemeester van Semarang, Hendrar Prihadi, is optimistisch over de polder en het waterschap. "Veel mensen zeggen dat Indonesië wel kan bouwen maar niet kan onderhouden", aldus de burgemeester. "Dit project is erg interessant, omdat de mensen zelf voor het beheer van de polder gaan zorgen. Onze hoop is dat Semarang straks niet langer bekend staat als de stad van overstromingen."

Veel bewoners van het stadsdeel dat kampt met de wateroverlast weten wel dat er een polderproject wordt uitgevoerd, maar de details ontgaan hen. "De functie van een polder? Ik heb geen idee", zegt een inwoonster die aan de Banger-rivier woont lachend. "Ik weet alleen dat het iets is waar ze water vasthouden."

"De bevolking begrijpt tot op zekere hoogte wat een polder en een waterschap zijn. Niet iedereen, maar de belangrijkste personen in het gebied wel", zegt Benny, de vicevoorzitter van het waterschap, die net als veel andere Indonesiërs maar één naam gebruikt. "Wij beloven ze dat ze weer droge voeten hebben als het systeem draait."

Draagvlak is nodig omdat de bevolking straks, als het systeem eenmaal goed draait, belasting moet betalen voor het waterschap; 6000 rupiah (zo'n 50 eurocent) per maand, per gezin. Voor de arme bevolking kan dat nog een flink bedrag zijn. "Nu zijn de bewoners veel geld kwijt om hun huis op te hogen, ze zijn straks veel goedkoper uit als ze voor het waterschapssysteem moeten betalen. Veel mensen hebben zoiets: 'eerst zien dan geloven', maar laten we het proberen", aldus Benny.

Als de polder en het waterschap in Semarang een succes worden kan Nederland mogelijk rekenen op meer opdrachten. "Ervaring is een goede leermeester", zegt burgemeester Prihadi. "Er is altijd iemand die moet beginnen. Als het straks goed werkt moeten we het ook zeker in andere steden in Indonesië gaan doen".

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden