'Drinkbaar' boek maakt vies water weer schoon

null Beeld Brian Gartside
Beeld Brian Gartside

'Watervervuiling wordt meestal veroorzaakt door uitwerpselen en afval.' Het lijkt een open deur, maar veel inwoners van ontwikkelingslanden hebben dit soort kennis niet paraat. Een Amerikaanse wetenschapper ontwikkelde een ingenieus boek met informatie over schoon water én uitscheurbare bladzijdes die dienen als waterfilter.

Amber Dujardin

Dat metalen als zilver en koper bacteriën kunnen doden, wisten wetenschappers al langer. Maar dat je zilvernanodeeltjes in papier kunt verwerken tot een functionele én informatieve waterfilter, werd pas een paar jaar geleden bedacht door de chemicus Theresa Dankovich. Haar idee resulteerde in het 'drinkable book', een goedkoop en eenvoudig product om vervuild water te reinigen.

Koffiefilter
Door het bewerkte papier als een soort koffiefilter te gebruiken, doodt het vrijwel alle bacteriën in vervuild water. Dankovich testte het papier aanvankelijk in het lab op opzettelijk vervuild water, en later ook in de praktijk in 25 besmette waterbronnen in Zuid-Afrika, Ghana en Bangladesh.

Dat bleek een groot succes. "We wilden achterhalen of de filters ook werken met echt water", aldus Dankovich tegen de BBC. "Op een dag waren we licht vervuild water aan het filteren toen mensen ons naar een greppel bij een kleuterschool leidden waarin ongezuiverd rioolwater werd geloosd. We troffen er miljoenen bacteriën aan: een uitdaging. Maar zelfs zeer vervuilde waterbronnen zoals deze greppel kunnen we voor 99,9 procent zuiveren."

Het water dat na filtering overblijft is volgens de onderzoekers van eenzelfde kwaliteit als kraanwater in de Verenigde staten. Onderzoeker Dankovich, verbonden een de Carnegie Mellon Universiteit (CMU) in Pittsburgh, heeft jaren aan de techniek gewerkt. "Nog altijd hebben 663 miljoen mensen geen toegang tot schoon drinkwater. Je hoeft alleen maar een bladzijde uit te scheuren, die in een filterhouder doen en er water doorheen gieten. Wat overblijft is schoon water en dode bacteriën."

Vier jaar schoon water
De pagina's kunnen meerdere malen worden gebruikt, waardoor één pagina goed is voor het reinigen van zo'n 100 liter water. Een boek kan iemand zo vier jaar lang van schoon water voorzien.

Dankovich hoopt de productie van het papier de komende tijd op te schroeven - ze maakt het nu nog met de hand. Daarnaast is het belangrijk dat de bevolking het boek op een goede manier leert gebruiken, vindt de chemicus. Zo onderzoekt ze nu bijvoorbeeld of de papierfilter past in een 'kolshi', de traditionele waterkan die in Bangladesh wordt gebruikt. Met crowdfunding is inmiddels genoeg geld opgehaald om duizend exemplaren te produceren.

Virussen
Het is overigens nog niet duidelijk of het papier naast bacteriën ook andere micro-organismen doodt, zoals virussen. Kyle Doudrick, die onderzoek doet naar duurzaam waterbeheer aan de universiteit van Notre Dame in Indiana, benadrukt dat het papier nog krachtiger zou zijn als het ook non-bacteriële infecties kan bestrijden.

Toch heeft hij goede hoop op succes voor het 'drinkable book'. "Al met al, van alle technieken die beschikbaar zijn - keramische filters, UV-sterilisatie enzovoort - is dit een veelbelovende. Het is goedkoop, en het is een aansprekend idee dat mensen gemakkelijk kunnen begrijpen en toepassen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden