Dringend advies: Fietsers afstappen

Wielerklassiekers hebben hun eigen mythes. Vaak zijn ze gekoppeld aan bijzondere delen van het parcours, met alle hun eigen geschiedenis. Trouw belicht ze in deze klassiekermaand. Vandaag het laatste deel: de Keutenberg, scherprechter in de Amstel Gold Race.

KEUTENBERG - De Keutenberg zelf heeft zijn karakter nooit verloren. Het blijft het steilste asfaltpad van Limburg. Alleen zal de beklimming in de Amstel Gold Race nooit meer zijn zoals het was.

,,De Keutenberg had een magische uitstraling. Daar zijn renners gevoelig voor. Maar dat mystieke is gekomen door de puinhoop die het hier was. Sinds er geen publiek meer mag komen, is het spektakel minder. We hadden geen andere keuze. Het was dit of niks.''

Leo van Vliet drinkt in rennerskleren een kopje koffie aan de voet van de Keutenberg. Ooit was hij beroepsrenner bij Post en Raas, tegenwoordig is hij koersdirecteur van de Amstel Gold Race. Hij heeft al een stuk gefietst om dadelijk goed opgewarmd nog eens de Keutenberg te bestijgen. ,,Ik fiets veel in Limburg. Weet je wat het hier is? Je kunt hier ook over de vlakke wegen rijden, maar telkens kom je in de verleiding om een klimmetje mee te pakken.'' Zeker de Keutenberg.

Van Vliet weet hoe het daar vroeger aan toe ging. Duizenden mensen verzamelden zich in een Elfstedentochtsfeer langs het weggetje van een kilometer. Herman Krott, de voorganger van Van Vliet als wedstrijdleider, schreeuwde zich schor naar het publiek om plaats te maken. De renners bewogen zich in een ritssluiting van mensenvlees naar boven. Met vinnige demarrages legden Gerrie Knetemann (1974), Eddy Merckx (1975), Freddy Maertens (1976) en Jelle Nijdam (1988) er het fundament voor de zege.

Maar vaker werden de toppers er gefrustreerd. Jan Raas zag zijn uitlooppoging in 1980 stranden op de motor van de BRT die niet snel genoeg weg kon komen. In 1986 werd Francesco Moser in zijn opmars zo gehinderd door de mensenmassa dat hij na afloop woedend verkondigde nooit meer terug te komen naar Limburg. In 1990 was de chaos zo groot dat Steven Rooks na afloop een pijnlijk vonnis uitsprak: ,,Dit zorgt voor wedstrijdvervalsing.'' Vanaf 1991 liet Krott het spraakmakende bergje links liggen.

Met Leo van Vliet aan het roer kwam de Keutenberg in 1997 terug in 's lands enige wereldbekerkoers. De Westlander had iets met het klimmetje. Als amateur reed hij altijd goed in Limburg en in 1978 kwam hij, nota bene als debutant, als eerste boven op de Keutenberg. ,,Ik was ontsnapt met Walter Godefroot en Bernard Bourreau. Herrie, herrie, herrie, dat is me bijgebleven. Als renner was het echt niet zo prettig.''

Sinds de Keutenberg weer in het parcours zit, wordt de weg hermetisch afgesloten voor het publiek. De veiligheid en een zuiver koersverloop zouden anders niet te garanderen zijn. Ook de boeren zullen het ook niet meer pikken als hun weilanden weer als vuilnisbelten worden achtergelaten, zegt Van Vliet. ,,Ergens blijft het wel jammer.''

Ach ja, de wielersport heeft wel meer romantiek verloren. Van Vliet maakte de wilde tijd mee, toen wielrenners nog willoze artiesten waren in het circus van sponsors, organisatoren en ploegbazen. In 1985 werd hij in de Amstel Gold Race van de fiets gereden door zijn ex-baas Peter Post die met Panasonic een oorlog uitvocht met de Kwantum-ploeg van Jan Raas. Van Vliet viel 'zo de blubber in', diende een aanklacht in, maar maakte het daarna weer goed met Post. Zo ging dat. ,,In die tijd droegen wij ook nog niet van die grote zonnebrillen en valhelmen. De renners zijn nu bijna onherkenbaar. Dat haalt voor het publiek ook veel dramatiek weg.''

Dan kan een desolate Keutenberg er ook wel bij, vindt Van Vliet. In andere grote koersen is ook veel passages van hun illustere verleden beroofd. ,,Kijk naar de Koppenberg. Dat was in de Ronde van Vlaanderen het spektakelstuk. Daar kwamen er twee fietsend boven. Ik geloof niet dat er dit jaar iemand moest lopen. Op de Redoute was het in Luik-Bastenaken-Luik altijd een slagveld, maar vorige week waren er vijf kilometer na de Redoute weer zestig man samen. Het peloton is in de breedte veel sterker geworden.''

Als Van Vliet praat, piept zijn gsm regelmatig. De man die het parcours heeft uitgepeild meldt hem dat hij met een verouderde routebeschrijving op pad is geweest. Van Vliet had het al gemerkt bij een inspectieronde. ,,Maar zelfs ik weet hier soms de weg nog niet.'' Het parcours, dat vorig jaar door de mkz-crisis drastisch moest worden aangepast, is dit jaar opnieuw veranderd. Liefst 33 klimmetjes en eindeloos veel draaien en keren over smalle wegen moeten de renners morgen het gevoel geven dat ze in een doolhof zijn beland. Al die kuitenbijtertjes bij elkaar bepalen volgens Van Vliet het unieke karakter van de Amstel Gold Race.

,,De parcoursveranderingen doen geen afbreuk aan de uitstraling van de koers. We hebben dit jaar echt de messen geslepen en volgens mij krijgen we de zwaarste Amstel Gold Race ooit. Het is geen meter vlak. De Keutenberg kan best eens het breekpunt zijn.'' Hij ligt morgen op 30 kilometer van de streep, na een korte opeenvolging van andere hindernissen.

Dan vindt Van Vliet het tijd om zijn fietstocht te hervatten. ,,Fietsen is voor mij weer een verslaving.'' Ooit, in de Ster van Bessèges in 1986, had hij zo genoeg van de sport dat hij na een valpartij tegen Bert Oosterbosch zei dat hij voor de laatste keer met hen in het peloton reed. De volgende dag meldde hij zich bij het familiebedrijf in containers en afvalverwerking thuis in Naaldwijk. Sinds de verkoop in 1993 is Van Vliet financieel onafhankelijk en heeft hij tijd voor hobby's als de Amstel Gold Race, wat handelen in onroerend goed en vooral veel fietsen.

Staand op de pedalen danst de 46-jarige Van Vliet op deze mistige ochtend met een licht verzet de Keutenberg op. Zweet parelt op zijn voorhoofd. Hijgend knijpt hij bovenop in zijn remmen, in het gehucht 'Keutenberg' dat uit twaalf huizen, 26 mensen en een paar honderd koeien bestaat. Van Vliet is net een gevarenbord gepasseerd: '22% zeer gevaarlijke helling! Fietsers afstappen'.

,,Ik reed nu met een versnelling van 39x23, als amateur kon ik hier 42x18 rondkrijgen. In de koers gebeurt het trouwens pas hier, op de top. Wie hier op zijn tweede adem nog twee tandjes kan bijschakelen, maakt dan het verschil.'' Wie zou dat kunnen? ,,Armstrong zou een mooie naam zijn op de erelijst.''

Prompt piept zijn gsm.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden