Drijvend op de golven wonen en werken

Een proefeiland van driehoeken. Bij een zware storm moeten de bewoonde middelste driehoeken stabiel blijven. Beeld RV

Lege oceanen, lege zeeën... Nog wel, maar in Wageningen wordt al druk geëxperimenteerd met drijvende eilanden.

De hele wereld kent Nederland al van molens, dijken, polders en opgespoten nieuw land. Enorme drijvende zee-eilanden moeten dit rijtje aanvullen. Die kunnen ruimte bieden aan steden, havenbedrijven, energieproducenten, boeren en vissers. Maritiem instituut Marin in Wageningen is begonnen met de eerste modelproeven ter wereld om de technische haalbaarheid van drijfeilanden te onderzoeken.

Wereldwijd zijn er visioenen over wonen en werken op golven, vooral bij de Stille Oceaan. In Frans-Polynesië bestaan plannen voor een experimentele drijvende stad bij Tahiti. In Japan leven ideeën om metropolen te laten groeien op drijfeilanden. "In steden zoals Tokio ontbreekt de ruimte", zegt projectleider Olaf Waals van Marin. "Denk in Europa aan uitbreiding van Monaco. Of Rotterdam met de verdere groei van de haven. Een drijvende stad of haven kan een oplossing zijn."

Problemen oplossen

De blik naar de zee wenden kan helpen om landgebonden problemen op te lossen, verwacht Marin. De aarde is immers voor 70 procent bedekt met zeewater. Het instituut mikt niet alleen op drijvende steden en havens, maar ook op de gespecialiseerde eilanden. Tennet, beheerder van het elektriciteitsnet, lanceerde al een idee voor een kunstmatig service-eiland in de Noordzee voor windparken. "Waarom zou dat geen drijvend eiland worden?" oppert Waals. Drijvende eilanden lijken ook nuttig voor de vis- en zeewierteelt.

De Marintest moet de wereldwijde plannenmakerij voor drijvende eilanden flink vooruithelpen, van de tekentafels van visionairs naar de maritieme realiteit. Op basis van Marins computersimulaties lijken drijfeilanden haalbaar. De praktijkproeven in een bassin met golfopwekkende machines worden benut om deze computermodellen te staven. Marin ontwikkelde een testeiland dat bestaat uit 87 aan elkaar verbonden driehoeken. Zo kan het eiland meebewegen met de zee. Het schaalmodel stelt een eiland voor van twee bij anderhalf kilometer.

Waals demonstreert de praktijktest en laat een orkaan los op het test-eilandje vol driehoeken. Windmachines loeien, golven beuken. "De zeven driehoeken in het midden zijn groter", zegt hij wijzend. "Dat zijn de plekken voor woningen. Zelfs bij zware stormen blijven ze stabiel, terwijl de buitenrand meebeweegt."

Onderzoek 

Hoe snel de drijvende eilanden realiteit zullen worden, ligt aan de snelheid waarmee financiers met pioniersgeest zich melden. Op binnenwateren bestaan er al proefprojecten, maar een grote drijvende stad in zee, zover is het nog niet. Er is veel onbekend. De materiaalkeuze van de eilanden - beton of ijzer - is een vraagstuk. De veiligheid en het comfort voor eilandbewoners ook. En ook de effecten op het zeeleven zijn onbekend. De eilanden nemen immers veel daglicht weg.

Marin krijgt Europese subsidie om de komende drie jaar met universiteiten uit binnen- en buitenland onderzoek te doen naar de drijvende eilanden. "Het gaat ons om open innovatie", zegt Waals. "We willen kennisontwikkeling bevorderen en de industrie stimuleren."

Marin-directeur Bas Büchner hoopt dat de Nederlandse overheid aanhaakt. Marin werkt voor marines, scheepswerven en rederijen wereldwijd. Het Rijk heeft amper budgetten voor maritiem onderzoek. Nederland kan zijn waterbouwkundige kennis steviger etaleren, vindt Büchner. Er is meer dan dijken en polders in het binnenland.

"Nederland heeft geen auto-industrie die innovatie stimuleert, zoals andere landen. Maar de regering kan de innovatie op maritiem gebied stimuleren en daarbij verder kijken dan alleen de Noordzee. Met alle aanwezige kennis kan juist Nederland een bijdrage leveren aan een duurzamer gebruik van de zee wereldwijd, zoals met de drijvende eilanden."

Er is interesse uit het buitenland voor het drijvende testeiland. Een Japanse delegatie heeft het al bewonderd. Maar namen noemen doet Marin nooit. Dus op de vraag of prins Albert II van Monaco naar Wageningen komt, antwoordt Büchner: "Geen commentaar."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden