Drijfveren Van U. nog een raadsel

13 februari 2014. De politie doet onderzoek bij het huis van Els Borst. Beeld epa
13 februari 2014. De politie doet onderzoek bij het huis van Els Borst.Beeld epa

Juist vanwege de grote belangstelling van de media bleef de stoel van Bart van U. (39) gisteren in de grote zittingzaal van de rechtbank in Rotterdam leeg. Van U., verdacht van de moorden op oud-minister Els Borst en zijn eigen zus, verblijft sinds begin deze maand in het Pieter Baan Centrum.

Adri Vermaat

Dat hij aan het onderzoek naar zijn psychische gesteldheid meewerkt komt onverwacht, weet zijn raadsvrouw Noëlle Pieterse. Ook vanuit dit perspectief is het volgens de advocate beter als haar cliënt voor langere tijd op de achtergrond blijft en een pro forma-zitting als gisteren aan zich voorbij laat gaan.

Bij zijn tijdelijke verblijf in het Utrechtse onderzoekscentrum zorgt Van U. bovendien toch voor beroering. Met de psycholoog daar kan hij goed overweg. Het contact met de psychiater daarentegen is belabberd. Volgens zijn advocate ontbreekt de 'juiste klik' met deze man en wil Van U. hierom een vervangende psychiater. Een kwestie waarvan de rechtbank beslist dat de rechter-commissaris zich erover mag buigen.

Bittere ernst
Het opmerkelijke aan Bart van U. is dat veel over hem bekend is, terwijl weinigen weten wat hem precies beweegt. Zijn gedragingen zijn grillig en roepen alleen vragen op. Hoe kan het, om iets te noemen, dat zich na de aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten bij hem een geheel eigen, extreme angst ontwikkelde voor de islam, zoals naderhand uit onder meer zijn brieven zou blijken?

In bittere ernst vroeg hij vanwege de opkomst van de islam zelfs een wapenvergunning aan, en kreeg die ook. Zo sterk was zijn latent aanwezige vrees voor moslimterreur dat hij zich, toen in 2009 de vergunning vanwege zijn verwardheid was ingetrokken, bewapende met messen. Die droeg hij als hij de straat opging en vermoedelijk ook thuis, in het pand in Rotterdam waar hij woonde met zijn zus, die hij begin dit jaar met veertig messteken ombracht.

De vrouw (43) kwam op de fatale zaterdagochtend net met boodschappentassen terug van Albert Heijn. Ze had niet eens tijd om de voorraad uit te pakken toen ze het tegen haar broer moest afleggen. Hij stapte hierna de woning uit en meldde zich een paar dagen later bij de politie in Amsterdam. Hij legde in deze zaak een bekentenis af en vertelde dat hij uit zelfverdediging handelde. Tot dusver deed hij niet uit de doeken hoe dit zo kwam. Over zijn mogelijke betrokkenheid bij de moord op Els Borst beroept hij zich op zijn zwijgrecht.

Verboden wapenbezit
In de aanloop naar de levensdelicten waarvan hij wordt verdacht, riep hij luid om aandacht, mogelijk zorg. Hij wist dat hij voor verboden wapenbezit nog een openstaande straf had staan van drie jaar. Hij wilde die, zoals zijn raadsvrouw gisteren opnieuw bevestigde, alsnog uitzitten en bezocht hiervoor politiebureaus en huizen van bewaring in onder meer Rotterdam, Amersfoort, Houten en Nieuwegein. Hij stak er vuurwerk af, droeg een mes of schreeuwde. Telkens kreeg hij nul op het rekest of belandde hij voor korte duur in een psychiatrisch ziekenhuis.

Bart van U. immers leidt aan waanideeën. Maar gisteren, na de zitting in Rotterdam, zei raadsvrouw Noëlle Pieterse ineens zich niet te herkennen in het beeld van een doorgaans 'verwarde' Van U. "Ik lees overal van die verwardheid bij hem maar zelf ervaar ik die niet", zei zij. Op de publieke tribune bleef familie van verdachte én slachtoffer afgeschermd voor de media.

null Beeld Trouw
Beeld Trouw

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden