Drieduizend agenten voor vier neo-nazi's

Een neo-nazigroep heeft de stad Washington nodeloos op kosten gejaagd. Slechts vier leden kwamen zaterdag opdagen voor een demonstratie. De autoriteiten hadden echter twee miljoen gulden uitgegeven aan politiebescherming.

,,Schamen jullie je niet die nazi's in bescherming te nemen. Waarom halen jullie de Nationale Garde er niet bij'', roepen de twee middelbare leden van de Joodse defensie liga de politiemannen toe.

Het is half twee zaterdagmiddag en twintig agenten zijn begonnen het James Monroe-park met geel tape af te grendelen. ,,Dit is politiegebied'', staat er streng op het plastic. Iedereen moet weg van het park - een stukje groen op een kruispunt van drie wegen ten noorden van het Witte Huis. Door hun megafoons hebben de twee Liga-leden enige tijd vanaf de groenstrook 'Geen nazi's, geen KKK (Ku Klux Klan), geen fascisten in de USA' mogen roepen, maar ook zij moeten nu achter het lint.

Met zachte hand en overreding dringt de politie het publiek op enige afstand van het parkje. Over anderhalf uur moet daar de parade van de American Nationalist Party beginnen, het zoveelste clubje neo-nazi's in de Verenigde Staten. De ANP heeft van de Washingtonse autoriteiten toestemming gekregen voor een parade naar Lafayette Park, tegenover het Witte Huis.

De nieuwe burgemeester van de stad, Anthony Williams, en politiechef Charles Ramsey willen geen herhaling van oktober 1990. Toen kwamen 27 leden van de KKK hun recht van vrije meningsuiting halen in de Amerikaanse hoofdstad. Het kwam tot een treffen met tegendemonstranten, en ondanks de aanwezigheid van drieduizend agenten daalde er een regen van stenen neer op de Klanleden. Er vielen veertien gewonden en er waren veertig arrestanten.

Dat zal dit keer niet weer gebeuren, is het voornemen van de autoriteiten. Williams probeert op voorhand de aandacht van de parade af te leiden met een vreedzame bijeenkomst aan de voet van het Lincoln-monument. Respect en tolerantie zijn trefwoorden op deze rally, al noemt het congreslid Eleonor Norton de neo-nazi's ook 'het duistere aspect van de Amerikaanse samenleving'.

Intussen moet de politie zich voorbereiden op de parade. Wat heeft men te verwachten? De ANP is een club die vooral via Internet opereert. 'Leider' is Davis Wolfgang Hawke, een 21-jarige student uit Spartanburg (South Carolina). Eigenlijk heet Davis gewoon Andrew Greenbaum en is hij de zoon van de Joodse Hyman Greenbaum en de niet-Joodse Peggy Davis uit Massachusetts, wat hem dus niet tot Jood maakt. Nee, zegt 'Davis' in zijn bio op de ANP-website, ik ben het produkt van een slippertje van mijn moeder met een onbekende Duitser. Vandaar natuurlijk het authentiek klinkende Wolfgang in zijn nieuwe identiteit.

Davis pocht tienduizend aanhangers te hebben, maar zegt in voorgesprekken met de politie dat er tussen de 200 en 300 naar Washington zullen komen.

Maar ook tegendemonstranten hebben zich op het bericht van de nazi-parade aangediend. Naast die paar Liga-leden bijvoorbeeld ook de Joodse organisatie Shalom International. Maar de autoriteiten zijn vooral bevreesd voor een confrontatie van de neo-nazi's met DC United to Stop the Nazi's, een ad hoc gevormde coalitie van zwarte, Joodse en homoseksuele actievoerders. Om niet op voorhand te worden beticht van discriminatie hebben de zwarte Williams en Ramsey ingestemd met een tegenbetoging van DC United. Maar er staan wel twee betonblokkades en rollen prikkeldraad tussen beide groepen. En een kleine drieduizend agenten met wapenstok, schild en traangasgranaat.

Het is even over tweeën, en bij het James Monroe-park wordt de volgende oekaze uitgevoerd. Het publiek moet nog vijftig meter naar achteren. Weer protesteren de Liga-leden, maar de anderen accepteren de actie. Agenten, van wier gezicht is af te lezen dat ze deze zaterdag ook liever vrij hadden, leggen geduldig het waarom en hoe uit. Even verderop bij de barricade in 20th Street worden de minuten afgeteld. Plotseling klinkt het: De barricaden kunnen worden verwijderd.

Wat? En het publiek heeft nog geen neo-nazi gezien! Langzaam wordt het nieuws bekend: de parade gaat niet door. Van de 'beloofde' 300 Hitlervolgelingen hebben er zich tegen half drie vier gemeld bij het punt, waar de Washingtonse politie hen onder bescherming naar het centrum van de stad zou brengen. ,,We wilden onze leden niet aan gevaar blootstellen'', meldt Jeff Kay alias Jeff Krause (wat Germaanser) vanuit South Carolina.

Bij het Lincoln-monument haalt men opgelucht adem, en in Lafayette Park begint het feest van de anti-nazi's. De leidster van de communistische partij blaat via een megafoon haar manifest en autonomen met zakdoeken voor het gezicht claimen hun overwinning.

Op de grond trommelt een groep jongeren op potten en pannen een aanstekelijke beat. Politiechef Ramsey stelt, temidden van dit feest, voor de ANP een proces aan te doen wegens verspilling van belastinggeld. Want deze 'niet-parade' heeft de armlastige stad meer dan twee miljoen gulden gekost. Het First Amendment is voor de Amerikanen een kostbaar bezit. Kostbaar, inderdaad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden