Drie vragen over de hoge waterstanden in de Nederlandse rivieren

Hoog water bij de Waalkade bij Nijmegen. De zogeheten coupures zijn gesloten om de stad te beschermen tegen het hoge water. Beeld ANP
Hoog water bij de Waalkade bij Nijmegen. De zogeheten coupures zijn gesloten om de stad te beschermen tegen het hoge water.Beeld ANP

Dat op zo veel plekken tegelijk sprake is van hoge waterstanden, komt niet zo vaak voor. De grote boosdoener is de regen. Drie vragen over het wassende water.

Waarom is het water juist nu zo hoog?

In Duitsland, België en Frankrijk regende het de afgelopen tijd flink, precies op de plekken waar de Rijn en de Maas naar Nederland stromen.

De Rijn staat dinsdag op zijn hoogst, het waterpeil in de Maas daalt inmiddels alweer. Hoogwater in de Nederlandse rivieren komt meerdere keren per jaar voor. Vooral in de winter en het begin van de lente is de kans groot. De rivieren moeten dan namelijk meer regenwater afvoeren dan in andere seizoenen. Bij invallende dooi komt daar ook nog eens smeltwater bij.

Kunnen de dijken dat aan?

Dinsdag passeert in de Rijn bij Lobith naar schatting zo’n 8 miljoen liter rivierwater per seconde, dat is bijna vier keer meer dan de 2,2 miljoen liter die er normaal voorbijkomt. Het is veel water, maar geen reden voor paniek. De dijken zijn in Nederland bestand tegen een vloed die twee keer zo groot is.

Het grootste deel van het water uit de Rijn, twee derde, stroomt via de Waal naar de zee. De rest spoelt via kleinere rivieren zoals de IJssel, de Nederrijn en de Lek weg. Om de doorstroom te bevorderen zijn alle stuwen open gezet. In de zomer moeten deze schuiven er juist voor zorgen dat er genoeg water in de rivieren blijft staan.

Hoe wordt de waterstand bijgehouden?

Rijkswaterstaat, die samen met de waterschappen verantwoordelijk is voor de dijken en alle andere zaken die met de rivieren te maken hebben, meet permanent hoeveel water er door de rivieren stroomt. Naast metingen worden met behulp van modellen ook verwachtingen opgesteld. Ook kijken de ingenieurs van Rijkswaterstaat naar de weersverwachtingen, de hoeveelheid regen en sneeuw en de waterhoogtes van de rivieren in Duitsland, België en Zwitserland.

Regen die in de Belgische Ardennen en Noord-Frankrijk valt stroomt via de Maas meestal binnen een dag langs de peilers van de Sint-Servaasburg in Maastricht. De Rijn, die langer is dan de Maas, wordt sterker beïnvloed door smeltwater uit de berggebieden in Zwitserland en Zuid-Duitsland. Het extra water passeert pas na enkele dagen bij Lobith de Nederlandse grens.

Lees ook: Het hoogwater in Gelderland trekt veel bekijks: ‘De natuur heeft het overgenomen'

Hoog water bij de Waalkade bij Nijmegen. Beeld ANP
Hoog water bij de Waalkade bij Nijmegen.Beeld ANP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden