Drie vragen over de AOW Politieke jongerenclubs antwoorden

Vandaag besluit het kabinet hoe de AOW-leeftijd omhoog moet. Jongerenorganisaties pikken het niet als daarbij babyboomers de dans ontspringen.

Politieke jongerenorganisaties zijn verbolgen dat babyboomers de dans ontspringen bij het verhogen van de AOW-leeftijd. Vandaag moet het kabinet goedkeuring geven aan het gisteravond gesmede coalitieakkoord. Volgens JOVD-voorzitter Jeroen Diepemaat zijn de jongerenclubs met elkaar in overleg voor een gezamenlijk protest. Alleen ROOD doet niet mee, want de SP-jongeren zijn tegen de leeftijdsverhoging.

Het lot van de werkenden is in handen van babyboomers en de leeftijdsgroep net daarna. Hoofdrolspelers Piet Hein Donner – die dinsdag zijn 61ste verjaardag viert – en de iets jongere CDA-fractievoorzitter Pieter van Geel (58) mogen het langer doorwerken zeer waarschijnlijk aan zich voorbij laten gaan. Al zijn de christen-democraten niet de types om op hun lauweren te rusten zodra de AOW-brief op de mat valt.

De CDA’ers delen hun hoofdrollen met Jetta Klijnsma (staatssecretaris, 52 jaar), Mariëtte Hamer (PvdA-fractievoorzitter, 51 jaar) en Arie Slob (CU-fractievoorzitter, 47 jaar).

Voor de technische uitwerking was ’de verloren generatie’ belangrijk: Fractiespecialisten Eddy van Hijum (CDA, 37), Pieter Omtzigt (CDA, 35), Roos Vermeij (PvdA, 41), Hans Spekman (PvdA, 43) en Cynthia Ortega (ChristenUnie, 53). Van hen zou je verwachten dat ze feeling hebben met de twintigers die hun carrière net beginnen.

Maar toen het op de politieke verdelingsvraag aankwam, op het besluit of de partijen het toe zouden staan dat ook ouderen klappen krijgen, ging het nog slechts tussen de vijf hoofdrolspelers. Het kabinet zal vandaag niet dwarsliggen.

Van Velzen: „Het is heel zorgelijk dat 55-plussers ontkomen. De babyboomgeneratie heeft altijd van veel voorzieningen geprofiteerd. Sinds de jaren vijftig, zestig is de welvaart enorm gegroeid. Nu moeten we naar een lager welvaartsniveau. Dan is het heel onrechtvaardig om een knip te maken bij 55 jaar. Dat zeg ik niet uit rancune tegen de babyboomers – dat zijn mijn ouders ook – maar wij willen niet de puinruimgeneratie zijn als de overheidsschuld toeneemt.”

Mohandis: „We zijn voor de verhoging naar 67 jaar, maar de manier waarop staat voor ons nog wel ter discussie. Het kabinet moet zijn verantwoordelijkheid nemen voor de toekomstige generaties – zeker gelet op de vergrijzing, de staatsschuld en het begrotingstekort. Het moet ook voor hen behapbaar blijven. We moeten babyboomers niet vrijwaren, ook zij moeten bijdragen aan de solidariteit. Bijvoorbeeld door vanaf 2012 elk jaar de AOW-leeftijd met twee maanden te verhogen.”

Diepemaat: „Het is een slecht idee om de hele groep babyboomers vrij te stellen. Zij hebben van alle groepen het meest geprofiteerd van de welvaart en juist zij ontspringen de dans steeds weer bij hervormingen. Er mag wel iets van een overgangsregeling zijn, maar ook de babyboomers moeten bijdragen.

Het kabinet wil nu pas in 2020 beginnen met het verhogen van de AOW-leeftijd. Dat moet eerder, bijvoorbeeld met een geleidelijke verhoging.”

Ten Cate: „Je kunt niet zeggen: morgen gaat de AOW-leeftijd omhoog. Maar het moet wel op korte termijn en snel. Veel babyboomers hebben zich goed georganiseerd en redeneren vanuit hun eigen belang. Ze hebben te weinig oog voor problemen. Dat het kabinet eindelijk iets doet, is goed. Maar het kan sociaal en asociaal. GroenLinks weegt mee hoe lang je al werkt; het kabinet wil zwaar werk ontzien, maar dan krijg je minder AOW. Het gebeurt op de CDA-manier.”

Van Velzen: „Er is al jaren discussie over belangen van de verschillende generaties. Bij de hypotheekrenteaftrek is er een enorme afstand. We stuiten steeds weer op de reflex: dat doen we niet. De financiële crisis biedt voor het eerst openingen bij het CDA. Toen wij eerder opperden om de AOW-leeftijd naar 67 te verhogen, werden we voor gek verklaard. Nu loopt de partij ermee voorop. Het volgende verkiezingsprogramma moet ambitieuzer zijn dan het berustende programma van 2006.”

Mohandis: „Er is wel steeds discussie. Wij hebben meteen een duidelijk standpunt ingenomen en daarnaar wordt ook geluisterd.

Wat de PvdA-leden van ons standpunt vinden, weet ik niet. Eigenlijk hadden we vanavond een ledenraadpleging, maar die is afgelast. Ik zal nu mijn verhaal gaan houden op het congres. Oudere leden vallen me wel eens aan op ons standpunt over de AOW-leeftijd, maar tegen hen zeg ik: het is niet uw AOW, maar onze AOW.”

Diepemaat: „Dat speelt bij alle jongerenorganisaties. Wij zijn al tien jaar voor het verhogen van de AOW-leeftijd en willen praten over de hypotheekrenteaftrek, die op termijn niet betaalbaar is. Door het vastzitten van de woningmarkt kunnen jongeren geen starterswoning krijgen. JOVD-oproepen voor een hogere AOW-leeftijd werden door de VVD afgedaan met ’dat kunnen we niet maken’. Gelukkig hebben ze ons gelijk gegeven. Bij de hypotheekrente zijn ze ook bang om het aan te pakken.”

Ten Cate: „GroenLinks is één van de weinige partijen die verhoging van de AOW-leeftijd in hun verkiezingsprogramma hadden staan. Ook Dwars is daarvoor. Daarover is dus niet echt discussie. Wel zijn er twee groepen in de partij; enerzijds leden die vasthouden aan het gedachtengoed van 1990, en anderzijds GroenLinksers – onder wie leden van Dwars – die zich realiseren dat ingrepen nodig zijn in de collectieve sector. Dat debat loopt op zijn einde, en ik denk dat wij gewonnen hebben.”

Van Velzen: „Veel jongeren beseffen niet dat het zo niet door kan gaan. Dat hun aanvullende pensioenen misschien niet meer betaalbaar zijn. Dat bewustzijn is van essentieel belang. De babyboomers hebben bij de vakbonden grote invloed. Het is een taak van ouderen én jongeren om de belangen van alle generaties in het oog te houden. Jongeren moeten niet achteroverleunen. Die toeschouwersdemocratie is niet genoeg, ze moeten deelnemen. Ook het CDA moet meer toekomstgericht zijn.”

Mohandis: „Jongeren vragen zich af of ze nog wel een pensioen of AOW hebben. Over het algemeen staan ze optimistisch in het leven, maar hierover zijn ze somber. Ze denken dat ze niets van de overheid hoeven te verwachten. Bovendien houden ze zich niet bezig met politiek. PvdA-bijeenkomsten zijn vrij grijs. Jongeren gaan bij een politieke partij om leuke dingen te doen, misschien om op te komen voor studentenhuisvesting. Economisch beleid en financiën zijn de saaiere portefeuilles.”

Diepemaat: „Ouderen laten flink hun stem horen. Dat komt ook omdat de maatregelen hen direct in de portemonnee raken.

Jongeren hebben het nu wel heel erg goed. Die staan minder snel op voor maatregelen die op de lange termijn pas gaan spelen. Ik zou er erg voor zijn als jongeren eens echt in opstand komen. Bij een slap AOW-voorstel laten wij ook zeker van ons horen. We zijn ons al met andere jongerenorganisaties aan het voorbereiden.”

Ten Cate: „Voor jongeren zijn de leeftijd 67 en hun pensioen heel ver weg, het raakt hen niet zichtbaar. Bovendien hebben ze een andere manier van actievoeren, namelijk via internet. De ouderwetse demonstratie is niet het enige middel. Neem de online-petitie. En die 40.000 handtekeningen voor het burgerinitiatief kun je alleen bij elkaar krijgen omdat internet bestaat. Ik denk dat je zo wel degelijk invloed kunt uitoefenen. Je kunt mensen sneller betrekken en organiseren.”

Jeroen van Velzen (24 jaar), CDJA

Mohammed Mohandis (20), JS

Diederik ten Cate (20), Dwars

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden