'Drie uur musical 'Cyrano' nog altijd beter dan de boor van de tandarts'

Van onze kunstredactie AMSTERDAM - De Amerikaanse theatercritici nemen uitgebreid de ruimte voor een bespreking van de Nederlandse musical 'Cyrano' die zondagavond vlak bij Broadway in premiere ging. Maar hun oordeel is wel kritisch. Gezaghebbende recensenten noemen de show een spektakel waarin de echte gevoelens ontbreken.

Het meest gevreesde artikel in de New York Times verscheen zondagnacht in de eerste editie, een paar uur na de premiere van 'Cyrano, the Musical'. Gretig werd het gelezen door de vele Nederlandse gasten van het openingsfeest aan de overkant van het Neil Simon Theatre. Zij weten dat de New York Times een produktie op Broadway kan maken en breken. Vooral Frank Rich, bijgenaamd 'The butcher of Broadway' heeft die macht.

De recensent liet het oordeel over 'Cyrano' echter over aan zijn collega Ben Brantley. Die was niet vernietigend, maar ook niet positief in zijn uitvoerige bespreking onder de neutrale kop: 'Cyrano is neergestreken in 52nd Street.'

Zo noemde hij de musical naar het toneelstuk van Edmund Rostand uit 1898 net een geillustreerde studiegids waarin omslachtig wordt uitgelegd wie wie is. “Maar het komt nooit dicht bij de dieper liggende gedachten van Rostand over opschepperij en romantiek.”

De Nederlandse hoofdrolspeler, Bill van Dijk, is volgens de recensent plezierig en charmant, maar geen reus. Ook aan de muziek zou het een en ander ontbreken: die loopt als een militaire mars, en als ze romantisch wordt, heeft ze meer weg van een Disney-cartoon, meende Brantley. De tekst vindt hij ook al niet sterk.

De kleding van de Nederlandse ontwerper Yan Tax lijkt volgens hem op een tyfoon: “Elke keer komt er een nieuwe golf satijnen gewaden, met juwelen bestikte mantels en grote hoeden het toneel op.” Ook de effecten die decorontwerper Paul Gallis bereikt met trappen die veranderen in hellingbanen en platforms die kunnen opstijgen en dalen, vallen niet erg in de smaak. Het lichtontwerp van Reinier Tweebeeke komt er beter vanaf.

Harder nog is het oordeel van Michael Kuchwara, de recensent van het Amerikaanse persbureau Associated Press (AP). Hij noemt 'Cyrano' een smaakvolle, maar bleke imitatie van een pop-opera. “Het is muzikaal behang dat zich wikkelt rond een precieze, getrouwe, maar weinig opwindende uitvoering van het originele stuk.”

Zwier

De criticus heeft wel een paar complimenten: zo komt de cast zeer competent over. Het Engels van Bill van Dijk is vlekkeloos en zijn vocale prestaties klinken aangenaam. Alleen mist de Nederlandse hoofdrolspeler de zwier die hoort bij een brutale, meesterlijk vechtende en hopeloos romantische Cyrano.

De recensent verwijt de Nederlandse regisseur, Eddy Habbema, dat elke scene recht-toe-recht-aan is. Daardoor zijn er te weinig verrassingen. Zelfs de vechtscenes lijken voorspelbaar. Kuchwara: “Een goede 'Cyrano' moet het publiek bijna tot tranen brengen. Maar deze versie - hoe geslaagd ook in Amsterdam - laat alleen maar een mysterie achter: waar ging het nou eigenlijk over?”

Nog cynischer klinkt de vergelijking van New York Newsday (een redelijk nette tabloid): drie uur 'Cyrano' is altijd nog beter te verdragen dan de boor van een tandarts. New York Post (ook geen kwaliteitskrant) vindt het vooral schaamteloos brutaal van die 'flying Dutchmen' om met zo'n musical de oceaan over te steken.

Producent Joop van den Ende zei gisteren tegen het ANP dat hij niet van de kritiek ondersteboven is. Per slot van rekening heeft de New York Times ook 'Cats', 'The Phantom of the Opera' en 'Les Miserables' weggeschreven, en dat zijn toch succesnummers geworden.

De producent heeft drie scenario's klaarliggen. Bij een geweldige recensie kan hij het zich veroorloven minder reclame te maken: dan laat hij de recensie voor zichzelf spreken. Als de bespreking echt slecht is, moet hij voorzichtig verder gaan, want dan loopt hij het gevaar dat hij geld weggooit. Het derde scenario is de gemengde ontvangst.

Van den Ende: “Daar zijn we vanuit gegaan en daar hebben we de advertenties voor klaarliggen. Wij moeten ervoor zorgen dat wij aan het publiek vertellen wat de critici ervan vinden. Volgens mijn Amerikaanse p.r.-medewerkster zijn er uit de recensie in de New York Times zeker drie goede citaten te halen.” Van den Ende en zijn Amerikaanse co-producent, Peter T. Kulok, hebben voor reclame op de televisie tot het eind van het jaar zo'n half miljoen dollar uitgetrokken. Tot nu toe zijn er zevenhonderdduizend kaartjes voor 'Cyrano' verkocht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden