'Drie procent meer loon is volkomen onschadelijk voor de werkgelegenheid'

Van onze correspondent BERLIJN - Elk voorjaar heeft het iets van een rituele paringsdans met redelijk voorspelbare goede afloop, de CAO-onderhandelingen tussen de Duitse vakbonden en werkgevers in de metaalindustrie, maar dit jaar is een werkelijk groot conflict zeer dichtbij gekomen.

Het bestuur van 's lands grootste bond, de IG Metall (3,5 miljoen leden), kwam gisteren in Frankfurt bijeen om over de inzet van zijn zwaarste wapen te beslissen: de grote staking. Dat besluit is verschoven naar morgen, maar eigenlijk is er niemand meer die eraan twijfelt dat de procedure - eerst de stemming onder de leden, dan het begin van de staking in één of meer deelstaten - volgende week in werking zal treden.

Als het zover komt, zullen grote delen van de Westduitse metaal-, auto- en elektronica-industrie worden lamgelegd en kan het economisch herstel in Duitsland erdoor in gevaar worden gebracht.

Voor de IG Metall staat echter vast dat een staking door de houding van de werkgevers geprovoceerd is. Negen weken lang en begeleid door talrijke werkonderbrekingen (met de hartelijke deelname van een half miljoen leden) hebben de onderhandelaars van de bond vergeefs op een tegenvoorstel van de werkgevers gewacht, nadat de IG Metall zelf een loonsverhoging van zes procent had geëist.

De enige reactie van de in de Gesamtmetall georganiseerde metaalwerkgevers was een tegen-eis: men verlangde variabeler werktijden en een vermindering van extra's bovenop het loon zoals de kerstgratificatie en het vakantiegeld. Volgens Hans-Joachim Gottschol, de voorzitter van de Gesamtmetall, heeft het geen zin over de CAO te onderhandelen als de IG Metall blijft weigeren over een 'loonkostenverlaging voor structureel zwakke bedrijven' na te denken. De metaalwerkgevers hebben berekend dat de al in eerdereCAO's vastgelegde invoering van de 35-urige werkweek straks 2,8 procent extra kosten met zich meebrengt. Voor de werkgevers is dat reden genoeg om toch maar van die 35-urige werkweek af te zien. Dan moet wel een eerdere CAO-afspraak worden geschonden.

Het hoeft niet te verbazen dat de vakbonden een heel andere voorstelling hebben van een mogelijke loonontwikkeling, temeer daar het economische herstel vooral in de metaalsector duidelijke vruchten afwerpt in de vorm van een hogere produktie en hogere winsten. IG-Metall-chef Klaus Zwickel vindt het daarom onacceptabel dat onder zulke omstandigheden een stijging van de lonen zou uitblijven. Die stijging was bovendien vorig jaar al uitgebleven toen de IG Metall omwille van de werkgelegenheid akkoord was gegaan met een zeer bescheiden, onder het niveau van de inflatie blijvende loonstijging in de CAO.

Bijval voor zijn standpunt krijgt Zwickel van het Deutsche Institut für Wirtschaftsforschung (DIW) in Berlijn. Het onderzoeksinstituut berekende dat een loonsverhoging van drie procent “volkomen onschadelijk is voor de werkgelegenheid” en bovendien nog voldoende ruimte zou laten voor “een krachtige verhoging van de winst”. Het DIW zegt, gezien de kostenverlagingen van vorig jaar, de argumentatie van de werkgevers niet meer te kunnen volgen.

Wellicht hebben de metaalwerkgevers erop gespeculeerd dat het niet tot een staking zou komen. De Duitse vakbeweging is niet bovenmatig goed bij kas; in de afgelopen vier jaar verloren de vakbonden twee miljoen van hun leden. Bovendien bestaat er tussen de verschillende bonden onenigheid over de arbeidstijd-modellen. De voorzitter van de overkoepelende DGB, Dieter Schulte, acht opoffering van de vrije zaterdag, in ruil voor banen, bespreekbaar, maar bij de IG Metall is het vrije weekeinde heilig.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden