DRIE OP VRIJDAG

Marianne Vonkeman is hervormd predikante in Vlaardingen.

MARIANNE VONKEMAN

Later denk ik er over na. Toen ik tiener was liep ik op straat te 'getuigen van Jezus', zoals dat heet. Het delen van de rijkdom van Jezus was éénrichtingsverkeer: ik had iets wat anderen ontbrak en dat wilde ik verhelpen. Een onontwarbaar mengsel van innig geloof en de behoefte om belangrijk te zijn, dreef me.

Die drang werd mij al vroeg meegegeven. Ik was negen toen de christelijke onderwijzer ons zendingsverhalen voorlas. Hoe dapper waren die missionarissen die hun leven op het spel zetten om in donker Afrika over Jezus te vertellen! Ik besloot ter plekke mee te doen en vroeg een mevrouw op straat of ze weleens over Jezus had gehoord. Helaas, of misschien gelukkig, zei ze vrolijk: 'Jahoor!' en er was geen heldhaftige rol voor me weggelegd.

Later deed ik mee aan grote evangelische manifestaties. Openlijk kleur bekennen, je geloof laten zien aan anderen, laten merken wat de bron is van je bestaan - en waarom ook niet? Maar dat ging allemaal wel vanuit een superieure positie. Ik wist hoe het zat. De rijkdom van Jezus was iets dat ik had en kon doorgeven als een kant en klaar pakketje geloof, voor ieder die het maar wilde aannemen. Gelukkig is het leven sterker dan de leer. En de rijkdom van Jezus werkelijker dan het pakketje dat ik bezat.

Eerst gaf het geloven in Jezus oriëntatie doordat het een antwoord verschafte op mijn levensvragen. Later werd Jezus niet als antwoord maar als vráág richtinggevend - en dat is nog steeds zo. Zoals moeder Theresa of Nelson Mandela een vraag vormen. Als het mogelijk is om op deze wijze onbevreesd mens te zijn voor anderen, waarom zijn we dat niet allemaal? Wat weerhoudt mij? Jezus biedt hierin een ultiem model voor me: zo is een mens die op God lijkt. Als mensen zo met elkaar leven, kun je met recht zeggen: God is in ons midden.

Toch is dit inspirerende mens-model niet de grootste rijkdom. De diepere waarde ligt verborgen, op een andere laag, daar waar ik passiever ben. Daar heeft het een eigen werkingskracht waar ik alleen achteraf een glimp van zie, of soms in een droom iets van proef. Zoals die keer dat ik droomde van alle mensen die ik bemin. Ik zag ze één voor één en allemaal tegelijk, iedereen die ik ooit liefhad, levend of gestorven of uit mijn blikveld verdwenen, ze waren er allemaal, in de vorm van één grote gestalte. “Dit is Christus”, wist ik in mijn droom en van ontzag schrok ik wakker. Christus, voor mij naam en symbool van wereldomvattende liefde. Hoe meer beminden, hoe groter de Christus . . .

In de psychologie wordt het wel de symbolische laag van een mens genoemd - een laag die slechts moeizaam ontwaakt. Hier is het dat een herstelde thora-rol één is met eigen bruiloftsvreugde en voorproef van een hersteld land en van een geheelde wereld, zoals Awraham beschreef. Hier is het dat het gebedskleed van de moslim een vliegend tapijt naar God toe wordt, zoals Sajidah eens vertelde. Hier is het dat de mens Jezus in zijn levende symboolwerking Christus wordt voor mij, steeds opnieuw en steeds omvattender. De uiterlijke vormen krijgen een dieptewerking waardoor ze ons voorbij onze eigen beperkingen kunnen voeren. We veranderen onszelf door de dingen die we doen, maar tegelijk, op een nog wezenlijker laag, wórden wij veranderd, door de inwerking van godsdienstige rituelen en symbolen.

De rijkdom van Jezus is daarom voor mij nu juist dat ik de rijkdom van God in andere gedaanten leer zien en ontvangen. De joodse chassidische verhalen zijn al jaren bron van inspiratie, aanvulling en correctie van mijn christelijk geloof. Islamitische bronnen zijn mij minder bekend. Misschien heb je suggesties, Sajidah?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden