Drie op vrijdag

Als deze column uitkomt ben ik - als alles goed gaat - nog op vakantie. Dat geeft me de gelegenheid voor een persoonlijk 'tussendoortje'. Deze zomer gaan we naar Engeland. De jaarlijkse lange autorit naar Frankrijk is niet haalbaar voor mij sinds ik vorige zomer een whiplash heb opgelopen (wip-les? vroeg iemand mij verbaasd). Een golf van de Atlantische oceaan gooide mij omver en mijn nek maakte de karakteristieke zwiepbeweging waar verzekeringsmaatschappijen zo'n hekel aan hebben. Na enige tijd werden de gevolgen van de opgelopen nekbeschadiging zo ernstig dat ik mijn werk moest neerleggen. Alleen het column-schrijven hield ik aan, het was mijn verzet tegen het gevoel van overheersende machteloosheid. Momenteel gaat het stukken beter, al blijft de aandoening een onvoorspelbaar golf-karakter houden. De golven zijn niet meer van Atlantisch formaat zoals het eerste half jaar en komen minder frequent voor. Ik kan inmiddels weer redelijk onthouden, lezen, mij concentreren. Geroezemoes, flakkerend kaarslicht en de alomtegenwoordige achtergrondmuziek verdraag ik aardig. Emoties en energiepeil stabiliseren; geleidelijk aan pak ik steeds meer van mijn werk op.

MARIANNE VONKEMAN

Het was een zwaar jaar. Ik heb wel minder, maar ook harder dan ooit gewerkt: om op een goede manier ernstig ziek te zijn, is een hele klus. Ik ben dankbaar teruggevallen op allerlei vormen van ondersteuning, onder andere in mijn eigen gemeente.

In onze kerk kennen we een zogeheten 'gerichte gebedsdienst'. Eens in de drie maanden wordt er een zondagavonddienst gewijd aan voorbede voor mensen met lichamelijke, geestelijke of maatschappelijke moeilijkheden. De dienst wordt voorbereid door pastores en 'ziekenteam'. Ik heb daar voorheen als voorganger zelf leiding aan gegeven, maar afgelopen jaar behoorde ik tot de 'ontvangers'. “En, helpt het?”, vroeg een gemeentelid. Ja. Het helpt me om gezond ziek te zijn. Als mij één ding duidelijk is geworden sinds mijn ongeval, dan is het wel hoe moeilijk dat is. Ontkenning, verzet, woede, verdriet, een compleet rouwproces. Als ik daar niet aan wil, dan gaat de ziekte mij geheel en al verzieken, ook die delen van mijn bestaan die nog gezond zijn. En ergens in dit alles is het ook nog nodig om de verwachting van herstel levend te houden. Als ik innerlijk niet meer de mogelijkheid openhoud van verbetering, dan heb ik geen whiplash maar BEN ik een whiplash . . .

In de gebedsdienst vind ik mensen die oprecht om elkaar geven. Waar niemand zich groter of gezonder hoeft voor te doen dan hij of zij is. Waar we avondmaal vieren. Niet in eenzaamheid mijn aandoening ondergaan, maar in Jezus' naam verbonden met elkaar. Moed ontvangen als ik ontmoedigd ben. De hoop op herstel levend houden. Gebed ontvangen als ik zelf niet weet wat ik bidden moet, of het gewoon niet meer kan. Ik sta op van mijn plaats en ga naar voren. Daar wordt onder handoplegging voor mij gebeden. Mijn voorhoofd en handen worden gezalfd met (op Witte Donderdag gewijde) olie als teken van de Geest van God die ons levend maakt. Zo geef ik mijzelf zoals ik ben uit handen, in de handen van God die ons liefheeft. Dit alles bewerkt in mij een aanvaarding van het hier en nu, compleet met alle narigheid. Tegelijk groeit er een vrije ruimte waardoor ik niet alleen het ook nog aanwezige geluk kan ontvangen, maar zelfs iets van zin en betekenis kan zoeken (of opmerken) in de hele situatie. En dat bevordert weer het herstel.

Aandacht voor de individuele zieke, terwijl deze opgenomen wordt in de veel grotere gemeenschap van lijdende én gezonde mensen. Het westerse christendom heeft in zijnnadruk op het denken de behoeften van het lichaam schromelijk veronachtzaamd. Ziekte werd gedelegeerd naar het medische domein, waardoor het typisch religieuze aspect van zingeving verloren ging. Hoe is dit in het jodendom en de islam? Hoe gaan joden en moslims om met vragen van ziekte en gezondheid? Zijn er rituelen die deze kanten van het leven opnemen? Of zijn deze onder invloed van het westerse denken eveneens uit de religieuze praktijk verdwenen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden